SERBEST RADİKALLER

SERBEST RADİKALLER SAYI 30

2008-12-07T11:10:00.002+02:00

Babaannemin Bayramı- FULYA

Canım sıkılıyor, Neredesin? LEVENT İNAM

Özgür Ol- MEHMET SAĞLAM

Küller ve Kar- NİLGÜN

Son Ada- ÖZLEM AKAYDIN

Cumhuriyet'in Fedakar Öğretmenlerine... TUĞBA

Benim Babam Annemi Döver- YEŞİM ÖZDEMİR

Yazıları okumak için üzerine tıklayınız.

Babaannemin Bayramı- FULYA

2008-12-07T11:04:00.002+02:00

Çocukluğumda, Kurban Bayramları tüm yönetimin babaanneme geçtiği günlerdi.Bayramdan bir kaç gün önce, yüzünde çok ciddi bir ifade ile sabahın erken saatlerinde kalkar, pazarın yolunu tutardı. Bir kaç saat sonra bir at arabasının üzerine bağdaş kurmuş bir şekilde oturmuş ve arka ayakları bağlanmış, şaşkın bakışlı, kara bir keçinin boynuzlarından tutmuş bir şekilde sokağın başında görünürdü. Savaştan dönmüş muzaffer bir komutan edası ile evin önünde arabacıya durmasını söyler ve yaşından beklenmeyen bir çeviklik ve heyecanla sokağa inerdi.

Bu, onun bayramıydı. Bayram boyunca yapılacak ne varsa herşey onun denetiminden geçerdi. Bu konuda kimseye güvenmez; mutfaktaki eşyaları, bahçede açılacak çukuru, keçinin bağlanacağı ipi, herkesin sabah kaçta kalkacağını, bayram günü kimin görevinin ne olacağını, bayram şekerlerini, kolonyayı, öğleden sonra gelecek misafirler için pişirilecek yemekleri önceden tespit eder ve bunların hepsinin tıkır tıkır işlemesi için bir gün önceden herkesi toplayıp görevlerini büyük bir titizlikle anlatırdı. En önem verdiği iş ise; bayramdan önceki günlerde tek tek belirlediği fakir aileler için verilecek kurban eti konusuydu. Bu konuda oldukça titiz davranırdı. Tüm tanıdıklarına haber gönderir, onların yaşadıkları mahallelerde yaşayan fakir insanları kendisine bildirmelerini isterdi.

Bayram günü geldiğinde, sabahın çok erken saatlerinde acele eden birilerinin çıkardığı gürültü ile uyku mahmuru gözlerimizi açardık. Babaannem sürekli yapılacak işleri sıralarken herkes bir yana koşardı. Sonra boğuk bir ses gelirdi dışarıdan tüylerimizi diken diken eden... Bilirdik o sesin kime ait olduğunu ve neden bu kadar acıyla çıktığını...

Dışarı çıktığımız vakit elinde kanlı bir bıçakla, bir kan gölünün ortasında duran Mevlüt Ağbi dünyanın en korkunç adamı olarak, sonraki gecelerde rüyalarımızda göreceğimiz haliyle, bembeyaz dişlerini göstererek gülüyor olurdu. Bizleri yanına çağırır ve bunun korkulacak bir şey olmadığını söyleyerek uzun bir konuşma yapardı. Parmak ucuna sürdüğü bir damla kanı alnımıza sürdükten sonra omzumuza, ona göre dostça bize göre oldukça tehditkar bir tavırla, pat pat vururdu.

Oradan kaçıp diğer çocukların bulunduğu sokağa fırlar ve alnında kanlı bir parmak izi bulunan bir grup çocuğun arasına karışıp herşeyi unuturduk. Dünya oyun üzerine, kahkaha üzerine yeniden kurulur, kafası kopmuş o şaşkın kara keçi, babaannem, Korkunç Mevlüt Ağbi başka bir dünyada kalırdı...

Karnımız acıktığı vakit eve girer, babaannem mutfakta bir kasap edasıyla etleri parçalarken koşarak arkasından geçerdik. Sesimizi duyar ve ayak bağı olmamamız konusunda bizi uyarır ve işine devam ederdi. Bu arada biri radyoyu açar tüm bayram sabahını içli bir şarkı doldururdu...
Bayram babaannemin bu yoğun hazırlıkları, biz çocukların uzun zamandır görmediğimiz kuzenlerimizle bir arada olacak olmamızın heyecanı, etraftaki koyun keçi sesleri, çocukların o zavallı hayvanlara yaptığı türlü maskaralıklar, minderlerin altına saklanmış rengarenk şeker kağıtları, Mevlüt Ağbinin kanlı elleri ve alnımızda kuruyan kanlı parmak iziyle geçip giderdi...

Bu bayram da babaannem aramızda olmayacak...Belki bayram sabahı kulaklarımıza fısıldar:"Hadi bakalım erken kalkın. Bugün kurban bayramı..."

Fotoğraf: http://www.geekalerts.com/u/sheep-stool.jpg

Canım Sıkılıyor, Neredesin? LEVENT İNAM

2008-12-07T10:59:00.002+02:00

Canım sıkılıyor... Herşeye canım sıkılıyor artık. Yolda yürürken omuzuma çarpan ya da ayağıma basan ve " afedersiniz" demektan aciz insanlara canım sıkılıyor...İşyerimde suratsız, kızgın dolaşan, işini sevmeden yapan insanlara canım sıkılıyor...
Öğlen yemeklerinde yan masada oturup el salladıkları arkadaşlarının dedikodularını yapan insanlara canım sıkılıyor...
Trafikte kendinden başkasına saygısı olmayan ve araba kullandığını sanan trafik magandalarına canım sıkılıyor...
Çocuğunu okula göndermeyenlere canım sıkılıyor...
Kızını üç kuruş paraya satanlara canım sıkılıyor...
Töre safsatasına sığınıp kardeşini, çocuğunu öldürecek kadar gözü dönmüş yaratıklara...
Dindarlık kisvesi altında insanları yüzlerce yerinden bıçaklayan sapıklara...Onları alkışlayan manyaklara... Canım sıkılıyor.
Eğitimsiz, cahil ve öğrenmeye niyeti olmayan insanlarla boğuşmaktan canım sıkılıyor...
İnsanları bu hale getirenlerin hala ülkemin kaderinde söz sahibi olmasına canım sıkılıyor.
Sevgisizliğe, hoşgörüsüzlüğe, kabalığa, canım sıkılıyor.
Ülkemin çocuklarının gözlerine bakınca canım sıkılıyor...
Ülkemi yönetenlerin gözlerine bakınca canım sıkılıyor...
Çok şeye canım sıklıyor cancağızım çok şeye!
Belki sıkıntılarımda haklıyım... belki de birer paranoya ürünü bunlar. Bilemiyorum.Ama sabah gözlerimi açtığım andan itibaren bunları görüyorum ve bunlara sıkılıyorum.
Güneş bu kasabayı terk ederken gözlerim yoruluyor...
Başım ağrıyor...
Canım sıkılıyor.
Gözlerim gözlerini..
Başım omzunu...
Ellerim saçlarını...
Kulağım sesini...
Burnum kokunu...
Bedenim bedenini...
Tenim tenini arıyor.
Huzur limanına sığınmak istiyorum.
Ve nerede olduğunu bile bilmiyorum...
Canım sıkılıyor sevgili sevgilim...
Nerdesin?

Fotoğraf:http://www.abortionrecovery.org/Portals/0/AR%20Pictures/sad%20hispanic%20man.jpg

Özgür Ol- MEHMET SAĞLAM

2008-12-07T10:56:00.002+02:00

Bırak aksın o nehir,
Sonu sonsuzluk olsun
Özgürce...
Çağlayan olup
Dökülsün denize
Gizlice...

Bırak sevdan çağlasın
Nehirce...
Tutulmasın baraja,
Sevdaya akmak yaraşır
Çağıl çağıl, âşıkça.

Bırak aşkını boşluğa
Uçup girsin bir kovuğa
Kendince...

Unutma,
Tutsak sevdalar
Sahibini prangalar
Soluk soluğa...

Fotoğraf: http://www.atpm.com/9.03/california/images/seagull.jpg

Küller ve Kar- NİLGÜN

2008-12-07T10:52:00.001+02:00

‘ Et ateşe, ateş kana, kan kemiğe, kemik iliğe, ilik küllere, küller…. kara’
Küller ve Kar

Acıdan, savaştan, gözyaşı ve kandan , sevgisizlikten, iki yüzlülükten ……… hiç bitmeyecekmiş gibi savurup durduğumuz şu yaşamdan bunaldınız mı? Sizi kanatsız uçuracak görsel bir şölene, Küller ve Kar’ı (Ashes and Snow) izlemeye davet ediyorum!

‘Küller ve Kar’ Kanadalı fotoğraf sanatçısı Gregory Colbert’in senaryo ve yönetmenliğini üstlendiği 2005 yılı yapımı, muhteşem bir belgesel. Colbert : Hayvanların şiirsel duyarlılıkla paylaştıkları dillerini inceledim, insanlarla birlikte nasıl uyum içinde yaşayabildikleri yeniden keşfettim, diyor filmi için.

10 yıl gibi uzun bir sürede , Hindistan,Burma, Tongo, Sri Lanka, Namibya, Kenya, Antartika, Azor Adaları ve Borneo’da 100 kişilik bir ekiple çekimleri gerçekleştirilen bir belgesel Küller ve Kar. Her bir kare ayrı , muhteşem bir fotoğraf ; insanlarla hayvanların nasıl böylesi mükemmel bir uyum, bütünlük içinde olabildiklerini gösteren. Hem izlediğiniz görüntüler hem de dinlediğiniz şiirsel müzik, kanatsız uçuruyor insanı gerçekten de.

Filmin başında; bir yıllık bir yolculuğa çıkmış bir adam, kendisinden haber bekleyen eşine , sessiz –habersiz- geçen 365 günün ardından şöyle sesleniyor :

‘Bu anda bana gelirsen,
dakikalar saat olur, saatlerin gün ve günlerin bir ömür olur.

Fillerin Prensesine

Tam bir yıl önce kayboldum. O gün bir mektup aldım. Beni Fillerle yaşamımın başladığı yere çağırıyordu. Lütfen aramızda bir yıldır süren sessizlik için beni bağışla. Bu mektup sessizliği bitirecek.
Sana yazacağım 365 mektubun ilki, her bir sessizlik günü için bir tane.
Asla mektuplardaki kendimden fazla olmayacağım.
Bunlar benim kuş yolu haritalarım.
Ve bunlar doğru olacağını bildiklerimin hepsi.

Her şeyi hatırlayacaksın.
Her şey önceki gibi olacak.’

Hayvanların doğalarındaki müthiş artistik duruşlarıyla, insanlarla sıra dışı birlikteliklerinin herhangi bir kolaj, montaj ya da efekt kullanılmadan sadece sepyaya çevrilmiş görüntülerinden oluşan bu görsel ve şiirsel şöleni mutlaka izlemenizi öneririm…

Bilgi için: http:// http://www.ashesandsnow.org/.

http://ashesandsnowblog.blogspot.com/2007/03/ashes-and-snow-film-dvd.html

Son Ada- ÖZLEM AKAYDIN

2008-12-07T10:48:00.002+02:00

Hiçbir kelime ya da cümlenin anlatmaya yeterli gelmeyeceği kadar özel bir adadır o.

*** Bütün anakaralara uzak, geceleri yasemin kokusuna bürünen kimsenin bozmaya kıyamayacağı güzellikte bir ada.

Bir gün, içinde kendi halinde yaşayan insanları barındıran bu adaya emeklilik yıllarını geçirmek üzere darbeci, bir başkan gelir.

Başkan, tüm benliğine işlemiş engel olamadığı şiddet duygusu ile ada sakinlerinin haberi bile olmadan adanın huzurunu kaçırmaya gelmiştir aslında.

Herkes başkanın gelişinden memnundur, bir tek kişi hariç; gerçekleri diğer sakinlerden önce görebilen “ yazar ” .

Büyük bir karşılama töreni düzenler ada sakinleri başkana.

Herkes, her şeyin başkanın gelişiyle daha da güzel olacağına inanmak istemektedir.

Başkanın gelişi ile zaman içerisinde adada her şey değişmeye başlar.

Başkan, adayı yavaş yavaş yok etmektedir.

İlk yaptığı da adayla bütünleşen martıları yok etmektir. Martıların varlığı bilinmez bir şekilde rahatsız eder başkanı. Başkan ve adamları martıları, vurarak yumurtalarını ezerek acımasızca yok etmeye devam etmektedirler.

Oysa, ada yoksa martılar da yoktur, martılar yoksa ada yoktur. Bunun da kimse farkında değildir henüz.

Her şeye rağmen başkan ve yandaşları galip gelir bu garip, yok etmeye programlanmış anlamsız savaşta.

Adaya kötülerin itibar gördüğü, iyilerin yaşama hakkı olmadığı dünya düzeni yerleşmiştir artık.

Savaş başlamıştır, kıyım başlamıştır ve bunları başlatan başkan ve yandaşları, olup bitenleri uzaktan hiçbir şey olmamış gibi izlemektedirler.

Zülfü Livaneli’nin “Son Ada” sı mükemmel kurgusuyla okura kısacık ama önemli bir roman okutuyor. Romanı okurken adanın geleceğinin ne olacağını az çok tahmin eden okur; tahminlerinde yanılmak istiyor.

Son Ada kurgusunun yanı sıra özellikle verdiği önemli mesajlara dikkat edilmesi gereken bir roman. Elimizdeki “ son ada ” yı yitirmemek için…

*** “ İşte anılar burada bitti. …
Sevgili dostum, bir gün Voltaire’nin kitabında, İstanbul’daki bahçıvanın, huzur arayan Candide’e verdiği “ Bahçeni yetiştir ” öğüdünü örnek göstererek, “ Hikayeni anlat!” demiştin bana, hatırlıyor musun?
“Sadece hikayeni anlat!”
Ben de öyle yaptım
Son Ada’yı yitirişimizin hikayesini anlattım.

*** Kitaptan

FOTOĞRAF: http://www.ilknokta.com/urun/87638/Zulfu-Livaneli--Son-Ada.html

Cumhutiyet'in Fedakar Öğretmenlerine... TUĞBA

2008-12-07T10:43:00.002+02:00

16 Mart 1848 ilk öğretmen okulu'nun açılış tarihidir. Öğretmenler ''muallim'' okul ''muallim mektebi''dir.

1 Kasım 1928'de arap harflerinin yerini bugün kü alfabemizin alması hakkındaki kanun yürülüğe girdi.11 Kasım 1928'de Bakanlar Kurulu Atatürk’e Ulus Okulları Başöğretmeni unvanını verdi. 24 Kasım 1928. Büyük önder ''Baş Öğretmen'' ünvanını kabul etti.

Atatürk’ün 100. doğum yıldönümü olan 1981 yılından itibaren 24 Kasım her yıl “Öğretmenler Günü” olarak kutlanmaya başlanmıştır.

24 Kasım 2008... Atatürk'ün, öğretmenlerimize armağan ettiği günün 80. yıldönümü..

Baş öğretmenimizin '"Ulusları kurtaranlar yalnız ve ancak öğretmenlerdir. Öğretmenden eğiticiden yoksun bir ulus henüz ulus adını almak yeteneğini kazanmamıştır. Ona basit bir kitle denir ulus denemez. Bir kitle ulus olabilmek için mutlaka eğiticilere öğretmenlere gereksinim duyar." diyerek görevlerinin yüceliğini ve önemini vurguladığı...

Ve kendilerine "''Öğretmenler, yeni nesli, cumhuriyetin fedakâr öğretmen ve eğitimcilerini sizler yetiştireceksiniz ve yeni nesil sizin eseriniz olacaktır'' sözünü ithaf ettiği Öğretmenlerimizin, öpülesi ellerin sahiplerinin günü..

Pazar filesini dolduramasa da kimseden yardım beklentisi içinde olmadan maaşıyla evini geçindirmeye, ek işlerle ay sonunu getirmeye çalışan saygıdeğer insanların günü..

93 yaşında Atatürk aydınlığından gururla söz eden Cumhuriyet'in ilk kadın öğretmeni Refet Angın'ın...''Dünyanın bütün çiçekleri'' dediği öğrencilerine doyamayan köy öğretmeni Ceyhun Atıf Kansu'nun..Geleceğin sanatçılarını, çağdaş Türk gençlerini, Atatürk sevgisiyle yetiştiren Özlem Dulgadir'in günü..''

Fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür'' nesilleri..''Dünyanın bütün çiçekleri''ni yetiştiren...Aydın, onurlu, Cumhuriyet öğretmenlerine, öğretmenlerimize sevgi ve saygıyla..

Öğretmenler Gününüz Kutlu Olsun..!

FOTOĞRAF: http://www.resimclub.com/data/media/441/baretmen.jpg

Benim babam annemi döver- YEŞİM ÖZDEMİR

2008-12-07T10:28:00.008+02:00

Saçlarının arasından ince bir kan sızıntısı şakağına doğru akmış ve koyu kırmızı bir leke gibi donup kalmıştı. Kaç yaşında olduğunu kestiremediğim kadın, başını önüne eğmiş, titredikleri fark edilmesin diye ellerini kucağında birleştirmiş , öylece oturuyordu pansuman odasında. Benimle göz teması kurmamaya özen gösteriyordu.
- Nasıl yaralandınız?
- ………….
- Başınızı bir yere mi çarptınız?
- ………….
Sorularıma bir karşılık alamadığım için huzursuz olmuştum. Yarasını kontrol etmek için saçlarını araladığımda yaklaşık 1 cm uzunluğunda bir kesi ile karşılaştım. Yarasına pansuman yaparken hala sessizliğini koruyordu. Bir tuhaflık olduğu kesindi. Koridorda bekleyen hastaların bizi duymalarını engellemek için kapıyı kapatıp, köşede duran sandalyeye oturdum. Bir kere daha nasıl yaralandığını sordum. Birden bire sarsıla sarsıla ağlamaya başladı. Az önceki sessizlik yerini kuvvetli bir fırtınaya bırakmıştı adeta. Gözyaşları yağmur gibi yanaklarından aşağı süzülürken, sessinde sezilmesi çok kolay bir nefretle ağzından şu cümleler döküldü:
- O yaptı! Kocam yani!
- Kocanız dövdü mü sizi?
- Evet! Kafama merdane ile vurdu! Üstelik de oğlumun gözünün önünde! Küçücük oğlumun gözünün önünde!
- İlk defa mı böyle bir şey yaşadınız?
- Ne ilki, bu kaçıncı! Komşular yetişmese belki de şimdi yaşamıyor olacaktım…
Ayağa kalktı ve üzerindeki kazağı yukarıya doğru sıyırdı. İki göğsünün üzerinde de çok sayıda çizik görülüyordu. Dehşet içinde kalmıştım. Hala ağlıyordu.
- Bunları da o yaptı! Bıçak salladı bana! Bakın! Bunlar da geçen bayramda demirle vurmuştu kollarıma; onların izleri…
- Neden polise gitmediniz?
- Gitmez olur muyum? Kaç kere gittim. “Aile kavgasına karışamayız” dediler…
- Böyle aile kavgası mı olur? Bu düpedüz adli bir olay!
- Valla gittim karakola doktor hanım. Beni gerisin geri eve yolladılar…
- Peki…Ailenizin haberi var mı bu olan bitenden?
- Var! Ama “Kızım düzenini bozma; bak çocuğun var” diyorlar. Ben sandım ki bana kola kanat gererler. Olmadı!
- Tamam tamam sakin olun… Alın şu mendili gözlerinizi kurulayın.
Her ne kadar ona sakin olmasını salık veriyorsam da, asıl sakin olmayan bendim. Bir insanın periyodik olarak bunları yaşıyor olmasının ne denli ağır olduğunu düşündüm. Kendisini ne kadar yalnız ve çaresiz hissettiğini…
- Geçen bayramda, beni demirle dövdükten sonra , oğlumu da alıp annemlere gittim. “Karı- koca arasında olur bazen böyle şeyler” diyerek beni evlerine kabul etmediler. Ailem sırt çevirmişti. Evime de gidemezdim. Bir işim yok; param pulum yok. Oğlumu aldığım gibi deniz kenarına gittim. “Bu işkence bitsin artık” diye düşünüyordum. Geride gözü yaşlı bir evlat da bırakmak istemiyordum. Hem onu da döverdi gün gelir. Tam oğlumu da kucağıma alıp denize girerken , birileri polise haber vermiş. Engel oldular bana… Sonra tekrar eve döndüm işte…
- Şimdi beni dikkatle dinlemenizi istiyorum. Daha önce dayak yediniz. Bundan sonra da çok büyük bir olasılıkla şiddet görmeye devam edeceksiniz. Bu adamla yaşamayı sürdürmeyi düşünüyor musunuz?
- Hayır! Oğlumu da alıp gitmek istiyorum.
- Ama maddi bir geliriniz yok. Nereye gideceksiniz?
- Gerekirse cehennemin dibine bile giderim. Yeter ki ondan uzak olayım!
- Bakın. Ben bu durumu adli bir olay olduğu için karakola bildirmek zorundayım. Onlar, size bir tutanak tutup sonra da sizi Adli Tıp’a sevk edecekler. Darp gördüğünüz resmi bir şekilde belgelenmiş olacak. Bu belgelendiğinde, kocanızın evden uzaklaştırılması ve çok çabuk boşanabilmeniz mümkün.
- Ben de istiyorum karakola başvurmayı ama dedim ya ilgilenmediler.
- Peki…Siz biraz burada dinlenin. Ben az sonra geliyorum.
Odadan çıktığımda yanaklarım alev alev yanıyordu öfkeden. Karakoldaki görevli polis memuruyla konuştum. Kadının kimliğini bildirdim ve az sonra yanlarına geleceğini söyledim. Durumu kısaca anlattım. Tekrar odaya dönmek için koridora çıktığımda , bir hemşiremizin, annesi odadan çıkana kadar oyalamaya çalıştığı küçük oğlanla karşılaştım. Bir an için göz göze geldik.
O küçücük yüzünde derin bir hüzün, iri kahverengi gözlerinde az önce yaşadığı olayın yarattığı dehşetin izleri o kadar belliydi ki… İçim sızladı o anda. Bu küçücük yaşında, kendisi için son derece travmatik olan olaylar yaşamak zorunda kalmıştı ne yazık ki… Sadece saçını okşayıp, annesinin biraz sonra yanına geleceğini, merak etmemesini söyleyerek tekrar kadının yanına döndüm.
- Karakolla görüştüm. Polis memuru Mehmet Bey sizi bekliyor. Oradan da Adli Tıp’a sevk edileceksiniz.
- Çok sağolun. Ne diyeceğimi bilemiyorum. Daha 23 yaşındayım, ama en az 40 gösteriyorum. Saçlarıma baksanıza bembeyaz oldular…
- Bundan sonra umarım her şey yolunda gider ve çektiğiniz bu son acı olur. Bakın … Bu kağıda Sağlık Ocağı’nın telefonunu ve adımı yazıyorum. Lütfen muayeneniz de olup bittikten sonra beni arayıp, gelişmelerle ilgili bana bilgi verin. Beni merakta bırakmayın.
- Peki… Her şey için teşekkür ederim.
Ellerini, sımsıkı iki elimle kavrayıp sıktım. Yüzümde zoraki bir gülümsemeyle, güçlü olmasını istediğimi söyledim. Başıyla onaylar gibi bir hareket yaptı. Gözyaşlarını kuruladı. Koridora çıktığımızda, oğlu koşarak kadının bacaklarına yapıştı. Ona doğru eğilip gülümseyerek iyi olduğunu söyledi ve el ele uzaklaştılar.
Güçlünün güçsüzü ezdiği bu düzenin ne kadar korkunç boyutlarda olduğuna, bir kere daha somut bir olayla tanık olmuştum. Erkek, bundan sonra da güçsüzlüğünü bastırmak için, fiziki gücünü kullanıp dövmeye devam edecekti. Kadın, belki de karakola gitmekten vazgeçip, var olan kaderine boyun eğecekti sessizce. Belki, başka bir dayak sırasında komşular geç kalacaklardı bu sefer.
Belki de “Artık yeter!” diye haykırarak yasal yollardan hakkını arayacaktı. İş bulmaya çalışacak, kim bilir belki de bir batağın içine sürüklenecekti oğluyla birlikte. Belki de şansı yaver gidip kendini çekip çevirecek bir iş bulacaktı. Kim bilir? Oğlu, bu yaşadığı ağır travmayı atlatamayıp, içinde büyüttüğü nefret ve öfke ile serseri olacak ya da isyankar.
Belki bu, sadece bir öykü olsun isteyecektik bizler. Kadın ve oğlu için her zaman mutlu sonla biten…

POSTER: http://www.who.int/gender/documents/en/PosterviolEnglish2407.jpg

SERBEST RADİKALLER SAYI 29

2008-11-23T16:03:00.006+02:00

Göküyüzünü çınlatacak kahkahlar için- FULYA

Sıcak çay olmadan asla- KEREM OĞUZ

Yalnılık Senfonisi- LEVENT İNAM

Yaratılamayan yaratıcılık sorunu- MEHMET SAĞLAM

Açık Mektup- ÖZLEM AKAYDIN

"Ağaç kesilmeyecek, bina kaydırlacak" TUĞBA

Hakkını ver- YEŞİM ÖZDEMİR

NOT: Yazıları okumak için üzerine tıklayınız.

RESİM: John William Waterhouse

Göküyüzünü çınlatacak kahkahlar için- FULYA

2008-11-23T15:59:00.001+02:00

İki iyi dostun, neye olduğu bilmeden, kahkahalarla gülmesine baktım...

6 yaşında bir çocuğun gülerken yeni dökülmüş dişlerini saklamamasına baktım...

Mahalledeki çiçekli şalvar giymiş bir kadının, sebzeci domates tartarken, komşularıyla yaptığı gevezelik sırasında gülerken ağzının kenarında görünen sakızına baktım...

Gülerken gözlerinden yaşlar gelen ve bundan hiç utanmayan insanlara baktım...

Gözlerindeki kedere rağmen gülen orta yaşlı, kır saçlı ve bıyıklı adamlara baktım...

Kalabalığın ortasında kimin ona baktığına aldırmadan kahkaha patlatan genç çocuklara baktım...

Anlattığı hikayenin büyüsüyle sarmalanmış gevrek gevrek gülen yaşlı insanlara baktım...Her cümlesinin sonuna tatlı bir gülüş ekleyen ve bu gülüşü nokta niyetine kullanan ufak tefek kadına baktım...

Onu gıdıklayan iki parmak sanki dünyanın en neşeli şeyiymiş gibi kıkırdayan küçük bebeğe baktım...İçi kahkahayla dolu insanlara baktım...

Ve anladım ki; insanı insan yapan ve her defasında bir kez daha insanlaştıran tek şey gülümsemek. Tüm insanların neşeli kahkahalarla gökyüzünü çınlatacağı günlerin umudu ile...

FOTOĞRAF: http://media.rd.com/rd/images/rdc/mag0709/men-women-laugh-out-loud-01-af.jpg

Sıcak çay olmadan asla- KEREM OĞUZ

2008-11-23T15:55:00.002+02:00

Her şey iş yerindeki çay ocağının geçici süre kapanması ile başladı. Ocağın olduğu yeri toplantı salonu yaptılar ve çaycılar çok uzak bir yere taşındı. Çay söylüyoruz, gelene kadar soğuyor ve hiç bir tat alamıyoruz. Haliyle çay, "yokluğunda" hayatımızın aslında ne kadar önemli bir parçası olduğunu göstermiş oldu. Böyle olmayacaktı, olmadı da nitekim.

Evde kullanmadığım bir çay-matik makinesini işe getirdim ve odamdaki arkadaşımla birlikte kendi çayımızı kendimiz yapmaya başladık. Bir o ikram ediyor bir ben. Çaycı Tekin (çetin?) bizim odaya elinde dumanı cılız çayları ile geldiğinde bizi elimizde fincanlar sıcak ve taze çay içerken görünce önceleri gülüyordu ama sonra işin rengi değişti. Çünkü sonraları, yavaş yavaş demlediğimiz çayın kokusu kapının altından çıkıp koridora yayıldı ve insanlar kokunun kaynağını merak edip içeri dalmaya başladılar. Sevimli sevimli "a ne iyi etmişsiniz ya öbür çay güzel değil" falan demeye başladılar, bir kaç güne kalmadan ellerinde fincanları ile bitmeye başladılar. Bana sorarsanız iyi de etmeye başladılar.

Çünkü benim aslım budur. Ben aslında çaycı olmalıydım, kahvehane işletmeliydim. Biliyordum bunu.

Gelenlere elimizdeki bisküvitten, ev yapımı peynirli kekten ya da ne bileyim dere otlu peynirli mini pizzalardan falan ikram etmeye başladık. Onlar da ileriki günlerde eli boş gelmediler sağolsun da bu sayede biz de ne hamarat bayan arkadaşlarımız varmış, beylerin ne hamarat kızları, eşleri varmış görmüş olduk. Çünkü zamanla saat on buçuğu vurduğunda işten sıkılan, güzel çaya susamış bünyeler aynı zamanda muhabbet özlemiyle kapımızı aşındırmaya başladılar. Kardeşimin yaptığı cevizli tart ve müdürümün elmalı kurabiyesi çok tuttu ve tarifler alınıp verilmeye başladı. Saadetimiz ve şen kahkahalarımız sonsuza dek sürecek gibi gözüküyordu ta ki...

evet ta ki bir gün genel müdürümüz telefonuna kimse çıkmayınca nerede bu insanlar deyip burnuyla kokuyu, kulağoyla patırtıyı takip edip bizim odaya gelene kadar. Kapıyı açtığı zaman bir sessizlik hasıl olmadı desem yalan olur. Ben de o an utanarak fark ettim ki ofisi kadınlar gününe çevirmişim.

Fakat sevgili günlük ben bu hayatta belki de hiçbirşeyi sevmedim kadınlar gününü sevdiğim kadar. Annemin elinde komşuya gittiğimiz, bana fırında ekmek ve paşa çayı ikram edilen günleri unutamam sevgili günlük. Çayın buharı ile camı buhulayıp sonra da ismimi yazmam ve yumurtalı kaşarlı fırında ekmekten bir ısırık almam... Dışarıda yağan yağmur veya kar... En güvenli ve en mutlu olduğum yerdeyim, evdeyim! Ama bizim evimizi ama komşununki fark etiyor sevgili günlük.

İşte tabi benim burcum balık ve derlerki bu hergele balıklar girdikleri kabın şeklini alırlarmış su gurubu olma vesilesiyle. Ve fakat ben agresif bir balığım ve eğer bir guruba aitsem o da sülfilik asit falan olmalı, zira gittiğim her yerin şeklini yanan beynime ve verdiğim büyük mücadelelere rağmen ben belirliyorum. (er ya da geç)

İşte genel müdür odaya girdiğinde insanlar biraz toparlanır gibi oldu, odadan kaçacak gibi oldu falan ve tam o sırada GM "hayırdır doğum günü falan mı var" dedi. Bu günlüğü eskiden beridir okuyan muhteremlerin bileceği gibi bir ortamda yalan söylenme fırsatı doğmuşsa eğer ben söylerim! buyrun Tarık Bey, dedim. "Benim doğumgünüm." "E o zaman bana da bir fincan getirin yahu" dedi ve günümüze katıldı. İlerleyen günlerde her gün saat onbuçuk civarı olduğunda odaya gelmeye devam etti. "Doğumgünü" olayını yalan olduğunu, bunun artık rutinimiz olduğunu fark etmişti ve gerçekten de bunun bir parçası olmak istemişti. Bu sabah tam çayını ikram ederken telefonu çaldı. Fransa'daki büyük patron arıyordu. Odadan çıkıp geri geldi GM. Sonra da "bütçenin altında satıyormuşuz!" dedi. "Banane ne kardeşim bütçeden" deyip uzattığım çayı aldı. Sonra da "bu cevizli tartın tarifi kimde var kerem" dedi. "Hastası oldum yahu" diye de ekledi.

"Çakalll" dedim içimden.

Verdim tarifi...

FOTOĞRAF: http://se.inf.ethz.ch/people/leitner/erl_g/image/tea_cup_small.jpg

Yalnılık Senfonisi- LEVENT İNAM

2008-11-23T15:52:00.002+02:00

Ilık bir Ege akşamı...Balkondan manzaraya bakıyorum.Bir yanımda denize doğru uzanan yemyeşil orman, bir yanımda yeşillikler arasındaki şirin, beyaz evleriyle Gölköy. Ve tam karşımda, masmavi Ege. Masamın üzerinde neler var önemli değil.Ama altında, bacaklarımın dibinde iki dostum var.Şımarık ve Boncuk.Aslında benim köpeğim değil ikiside...Hergün bu saatlerde beraber gelirler, kendilerini bana sevdirirler, biraz oturup giderler.Hiçbirşey istemezler, bir tek sevgi alırlar benden.Ve sevgi verirler bana.Ben bu güzel ortamın keyfini çıkarırken, müzik setinden gelen melodiye kayar kulağım birden.Bir Funda Arar-Ferhat Göçer düeti.Ve bu yazı yazılmaya başlanır.

"Anladım sonu yok yalnızlığınhergün çoğalacak.Her zaman böylemiydi? bilmiyorumsanki, dokunulmazdı çocukken ağlamak.Alışır her insan, alışır zamanlakırılıp, incinmeye.Çünkü, olan yıkılıp yıkılıp, yeniden ayağa kalkmak".

Funda Arar'ın o muhteşem yorumuyla başlar şarkı.Ve o garip, tarifsiz duyguyu düşündürür insana; yalnızlık.Ama yalnızlık, o bildiğimiz yalnızlık değildir. Bambaşkadır o yalnızlık ve ancak hisseden anlayabilir, ve o bile anlatamaz onu.Issız bir sokakta tek başına gitmenin yalnızlığı değidir o...ya da bir odada tek başına oturup, kapıyı çalacak birinin beklendiği yalnızlığa da benzemez.İnandığın bir şeyi, sana karşı olanların arasında tek başına savunurken hissettiğin yalnızlıkta değildir o.Bir garip yalnızlıktır.Ve sadece yalnızlıktır.Sedece yalnızlık.Olmayanın hayalidir, özlemidir o yalnızlık.Ne arkadaş, ne dost, ne kardeş, ne anne, ne baba...hiç biri o yalnızlığın yaşattığı boşluğu dolduramaz.Aileyle geçirilen mutlu zamanlar, dostlarla geçirilen dolu zamanlar, işte geçirilen yoğun zamanlar...sokaklar, caddeler, mahalleler, kentler...kalabalılar içinde bile tek başına olmaktır o yalnızlık...tek başına!Çevrende bir sürü ayrı dünya vardır...tıpkı senin gibi. Oysa o yalnızlığın aradığı, iki ayrı dünyanın bir araya gelip tek bir dünya olabilmesidir.

Bir mucizedir o yalnızlığın çaresi!Senin dünyana katılabilecek , seni dünyasına katabilecek ve birlikte tek bir dünya yaratabileceğiniz birisidir, seni o yalnızlıktan çekip çıkaracak olan! Bilirsin O'nu...yüzünü hiç görmesen de, sesini hiç duymasan da bilirsin O'nu.Hissedersin varlığını.Ama aramazsın, arayamazsın...bulamamaktan korktuğun için.Sedece beklersin...Belki, bir gün, bir yerde diyerek.Şansın varsa hayatının baharında, o yalnızlık seni yormadan bulursun O'nu.Ya da yorulursun içindeki yalnızlıktan...Ve beklemekten de vaz geçersin.Yalnızlığa alışırsın.Ama hissedersin hala O'nu...sadece hissedersin.Beklemezsin.Ve beklemekten vazgeçtiğin bir anda bir yerde, hiç beklemezken, hiç tanımazken...bir çift göz, bir gülüş, ya da ifadesi olmayan bir şey " işte o " diye düşündürür sana.Ve "o" "o" dur gerçekten.İçin titrer, yaşama sevincin güçlenir, kuruyan hayallerin yeniden filizlenmeye başlar.Artık sabahları daha dingin uyanırsın...uykuların daha bir huzurludur.İşe bir başka gidersin, eşe, dosta, arkadaşa, kardeşe daha bir başka pırıltıyla bakar gözlerin.Sadece O' nun var olduğunu görmek ve bir şekilde " tanımak" bile hayata gülmeni sağlamaya yeter.

Bu güzel duyguların sarhoşluğuyla , günün bir vaktinde, bir yerlerde, birileriyle bir manzaraya karşı oturuken bir melodi takılır diline.Mırıldanırken düşünürsün bir yandan...Yılları, yolları, yorgunlukları, yılgınlıları, zamanı, zamansızlığı..."Geç mi geldin yoksa?" diye sorarsın O'na, sessizce." Ya da ben mi çok geç kaldım?".Sana cevap vermez.Çünkü sorunu duymaz."Varmış ya.Oda bana yeter " dersin.Yıllar önce öğrendiğin suskunluğuna dönersin. Denize gözlerin dalar...Yalnızlığınla selamlaşır ve " sessiz feryadına... Belki de Ferhat Göçer'le devam edersin"Yalnızlığım yollarıma pusu kurmuş, beklemekte.Acılar gözlerini dikmiş yürümekte.Bekliyorum...bekliyorum...bekliyorum.Hadi gelin üstüme , korkmuyorum.Bulutlar yüklü, yağdı yağacak üstümüze hasret, Yokluğunla ben başbaşayız nihayet. "

FOTOĞRAF: http://livinglonger.berkeley.edu/images/old_alone_man.jpg

Yaratılamayan yaratıcılık sorunu- MEHMET SAĞLAM

2008-11-23T14:43:00.002+02:00

Yaratıcılık merakla, yani engellenemeyen öğrenme isteği ile başlar. Sorularla, gözlemlerle ve sınama-yanılmalarla harekete geçer. Sonunda icatlara, yani bilim, teknoloji, sanat, felsefe gibi yepyeni varlıklara dönüşür.

Bir bebeğin doğduğu anda eyleme geçen merakının gelişerek uygarlık meyvelerine dönüşmesinde, o bebeğin üzerinde yetiştiği “toprak ve iklim” koşulları (veya kalitesi) büyük rol oynar.

Öyleyse, bir ülkedeki yaratıcılık meyvelerinin uygarlığa katkı oranı ile o ülkedeki “toprak ve iklim kalitesi” arasında orantılı bir ilişki vardır.

“Toprak ve iklim” benzetmesinin gerçek hayattaki karşılığının neler olduğunu yüzyıllar önce keşfeden ve hayata geçiren ülkeler, bugünkü dünyada bilim ve sanat üreten, refah içinde yaşayan ve geleceğe güvenle bakan ülkelerdir. Yaratıcılık iklimini oluşturamayan ülkeler de bugünkü dünyada bilim, teknoloji ve sanat tüketen ülkelerdir.

İçim sızlayarak yazmak zorundayım: Türkiye üreten değil, tüketen ülkeler sınıfındadır! Ve 75 milyon vatandaşının ortalama okumuşluk yaşı “ilkokul 4,5”tir.

O yüzden evrensel bir jürinin alkışlayacağı yaratıcılığı “yüzde sıfır virgül altı” değerindedir. O yüzden ithalatı ihracatından fazladır. O yüzden çok borçlu bir ülkedir. O yüzden ortalama millî geliri çok düşüktür. O yüzden bölücü terörle mücadeleye mecbur kalmaktadır. O yüzden toplumsal sinerjisi düşüktür. O yüzden yetişmiş beyinleri göç etmektedir...

Ve o yüzden kör yumak olmuş sorunlarla mücadele etmekten başka bir hedef, başka bir vizyon geliştirememekte; küresel senaristlerin figüranlığına mecbur kalmaktadır.

Sebep: Toprak ve iklim sorunu...

Yani, Harran topraklarının yanlış sulanması yüzünden tuzlanarak verimsiz ve bereketsiz duruma düşürülmesi gibi, çocuklarımızın ilkel/teorik/turfa/ıskarta eğitim yüzünden yaratıcılıklarının kısırlaştırılması sorunu...

Yani, siyasetçi, dinci, laikçi, akademici, demokrat ve küreselci telezofların (bkz: dipnot) televizyonlarda ve yazılı medyada birer filozof gibi felâket veya umut tellallığı yaparak, ülkedeki toplumsal iklimi bozmaları sorunu...

Yani, hiçbir şeyi Allah’a havale etmeden, kendi yaratıcılığına güvenerek, “Bu dünyada ne kadar kıyma üretirsen, o kadar köfte yersin!” prensibi ile davrananlar karşısında, “Allah Kerim!..” yaklaşımıyla her insanlık görevini bir başka güce, bir üst makama veya “öteâlem”e havale eden bir düşünce ve davranış sorunu...

Arife daha fazla tarif gerekmez...

Toprak ve iklim koşullarının düzelmesi için, bu ülkenin daha parlak bir geleceğe sahip olması için ve torunlarınızın refahı için, lütfen, “Bizim yaratıcılığımız neden gelişmiyor?” sorusu üzerinde kafa yorun, mesai harcayın, yazın, çizin...

Dip not: Telezof = Televizyonlarda birer filozof edasıyla saatlerce konuşan baylar ve bayanlar için ürettiğim unvan. (Örneğin; Telezof Bilgehan Sonsöz)

Fotoğraf: http://musicforchange.com/cms/images/creativity.jpg

Açık Mektup- ÖZLEM AKAYDIN

2008-11-23T14:40:00.003+02:00

Uzun yıllar önceydi.

On yaşını doldurmuş küçük kız, o yıl ortaokula başlamanın heyecanı içindeydi.

Uçsuz bucaksız bir alana kurulu olan, 6 yıl boyunca orta okul ve lise eğitimi göreceği okul hem tarihi binasıyla küçük kıza çok çekici geliyordu, hem de yeni bir çevreye girmekten ötürü çekingenlik yaşıyordu.

Beş yıl boyunca birlikte olduğu ilk okul öğretmeni ve arkadaşlarından ayrılıp, yeni bir hayata başlamanın tedirginliğini fazlasıyla hissettiği bir dönemdeydi.

Onun gibi ortaokul birinci sınıf öğrencileri, değişik dersler ve değişik öğretmenlerle yavaş yavaş tanışıyorlardı.

Öğretmenlerini sevmişti küçük kız.

Hele Türkçe öğretmeni, etkileyici ses tonu, yumuşak, naif ders anlatışı ve Türkçe’yi mükemmel kullanışı ile küçük kızın gönlünde taht kurmuştu.

Türkçe öğretmeninin değişik bir ders anlatış biçimi vardı.

Özellikle dilbilgisi derslerinde konuyu bir hafta önce öğrencilerine verir, ertesi hafta konuya hazır olan bir öğrenciyi derse kaldırır, önce ona dersi anlattırır sonra da kendisi devam ederdi. Öğrenciler de çok memnun olurdu bu durumdan.

Bir gün, yine ertesi haftanın ödevini verdi öğretmen öğrencilerine.
Konu, şimdi artık kullanılmayan “ inceltme işareti” idi.

Küçük kız, eve gidince dersine güzelce hazırlanmaya başladı.
Konuyu önce okudu, notlar aldı kendi kendine, sonra bir kaç kere annesine anlattı, ardından oyuncak bebeklerini karşısına alarak onlara da öğretmen edasıyla inceltme işaretini anlattı.

Ertesi hafta ders başladığında; öğretmen her zamanki gibi : “Konuyu kim anlatmak istiyor” diye sorduğunda, kız çekinerek parmağını kaldırdı.

Öğretmen arka sıralardan kalkan bu çekingen parmağı gördü ve kızı tahtaya çağırdı.

Küçük kızın kalbi yerinden fırlayacak gibiydi.

Heyecan içinde tahtaya geldi ve konuyu anlatmaya başladı, anlatırken örnekler de verdi;
“ kar, kâr – hala, hâla”.

Anlattıkça ve öğretmen dahil bütün sınıfın onu dinlediğini fark ettikçe heyecanı geçti.

Sunum bittikten sonra öğretmenine baktı.

Öğretmen yüzüne memnuniyet ifadesi yerleşmiş bir tebessüm içinde şunları söyledi:

“ Evet çocuklar, arkadaşınız bu konuyu o kadar güzel anlattı ki benim bir şey eklememe gerek kalmadı. Hepinizin önünde O’na teşekkür etmek istiyorum, arkadaşınıza kocaman bir aferin “ dedi. Kıza ismini ve okul numarasını sordu, kız da ismini ve okul numarasını söyledi... ”

O gün küçük kız için dönüm noktası olmuştu.
Kendine daha çok güvenmiş, o ürkek serçe çekingenliği azalmış, okuluna, yeni arkadaşlarına daha da alışmıştı artık.

* * * * *

Sevgili Öğretmenim;

Açık mektup nasıl yazılır bilmiyorum, tıpkı bu mektubun size ulaşıp ulaşmayacağını bilmediğim gibi.

30 yıl geçti aradan, ama bazı şeyler unutulmuyor öğretmenim.

Siz beni okuttuğunuz yüzlerce öğrenci arasından hatırlamıyor olabilirsiniz, şunu bilmenizi isterim ki; yıllar önce derse kaldırdığınız, anlatımını çok beğendiğiniz o çekingen küçük kız, sizi hep sevgi ve saygıyla anmaya devam ediyor.

Siz yıllar önce o gün, belki de farkında olmadan, o çok bilinen “ deniz yıldızı” hikayesindeki gibi okyanusa bir deniz yıldızı fırlattınız öğretmenim ve şimdi o deniz yıldızı da eğitim yolunda bir çok deniz yıldızını okyanusla buluşturmaya devam ediyor.

Dilbilgisi kurallarından kalksa da “ hâla ,, inceltme işaretlerini kullanıyor.

Sizin ve sizin şahsınızda eğitime gönül veren tüm öğretmenlerimizin öğretmenler günü kutlu olsun.

Saygı ve özlemle ellerinizden öperim sevgili öğretmenim.

“ 1978 - 1979 Öğretim Yılı
ÖZLEM ÖZAD
1- G 2449
KADIKÖY KIZ LİSESİ ”

RESİM: http://www.sosyalcim.org/images/ogrbas.jpg

"Ağaç kesilmeyecek, bina kaydırlacak" TUĞBA

2008-11-23T14:31:00.004+02:00

Yalova'ya olan sevgi ve ilgisini ''Yalova benim kentim'' diyerek dile getiren Mustafa Kemal Atatürk, gittiği zamanlarda kaldığı ''Millet Köşkü''nü bir ziyaretinde, çınar ağacının dallarını kesmeye çalışan bir bahçıvan ile karşılaşır. Hemen yanına çağırarak bunun nedenini sorar. Görevli bahçıvanın ''Ağacın dalları uzamış binanın duvarlarına dayanmıştır''. Aldığı yanıtla tatmin olmayan büyük önder çevre konusunun gündemde olmadığı o yıllarda unutulmayacak bir emir verir.''AĞAÇ KESİLMEYECEK, BİNA KAYDIRILACAK.'

Bina çevresindeki toprak büyük bir dikkatle kazınıp yapının temel seviyesine indirilir. İstanbul'dan getirilen tramvay rayları döşenir.Santim santim çalışılarak ve ağaçtan uzaklaştırılarak dört metre seksen santimlik kaydırma işlemi gerçekleştirilir.

Atatürk'ün isteği yerine getirilmiş, çınar ağacı zarar görmekten kurtulmuştur. ''Yürüyen Köşk'' ''Kültür Bakanlığı Gayrimenkul eski eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu'nun 12.7.1980 gün ve 12238 sayılı kararı ile, korunması gerekli Kültür ve tabiat varlıkları arasında sayılarak tescili yapılmıştır.'' O çınar ağacı da tüm ihtişamı ve güzelliğiyle hala Yalova'da köşkün bahçesinde yaşamaktadır.

''Toprak yoksa ekmek yok.Toprak yoksa tavuk yok.Toprak yoksa yumurta yok, domates yok, su yok.Toprak yoksa hayat yok'' diyen, 11 Eylül 1992 yılında yol arkadaşı Nihat Gökyiğit'le beraber TEMA vakfını kuran Hayrettin Karaca gelecek nesillere yaşanılası bir dünya bırakabilmek için üretime ve ileriye dönük projelerle yıllardır çaba göstermekteler.

Toprağın altındaki zenginlikleri gün ışığına çıkarma çalışmalarını 92 yaşında da dik duruşu, kararlılığıyla sürdüren..Aynı zamanda olimpiyatlarda eskrim dalındaki ilk temsilcilerimizden olan (1936 Berlin Olimpiyatları) Profesör Halet Çambel, ömrünü adadığı Osmaniye Karatepe'deki 2500 yıllık ''Kastabala Antik kenti'' nin gelecek nesiller tarafından tanınması, çok yakınındaki ''Kırmıtlı Kuş Cenneti'' ve antik kentin çimento fabrikasına tercih edilmemesi için mücadele ediyor.

Birleşmiş Milletler Çevre Konferansı'nın 1972 yılında aldığı karar doğrultusunda, 5 Haziran Dünya Çevre günü olarak kutlanıyor. Türkiye 1978 yılından bu kutlamaların içinde bulunmakta.

Toprak..Su..Hava.. İklimlerdeki değişiklikler, eriyen buzullar, kuruyan barajlar, göller, akarsular.. Yok etmek için her yıl bir öncekinden daha fazla uğraş verilen ormanlar..Nesli tükenen kara ve deniz hayvanları.. Avlanmaları ve tüketilmeleri ile insanlara geçen kalıcı hastalıklar.. Kirli havanın neden olduğu solunum yolu hastalıkları ve artan kanser vakaları.

Avrupa Birliği ülkeleri yenilenebilir temiz enerji kaynaklarını kullanıp yılda 9.500- 18.500 mw'a yakın rüzgar enerji santrali kurarken, Türkiye'de bu konudaki projeler yavaşlatılıyor.

Patlamaya hazır bombalara kucak açtığımız görülmeden, atıkların nasıl yok edileceği belli olmadan, radyasyon yayılımı konusundaki tedbirler alınmadan, dünyanın olumsuzluklar ülkesi ile yapılan ''nükleer santral kurma'' anlaşmaları. Santrallerin kurulması durumunda Akkuyu ve Sinop'ta oluşacak olan yeni ''çernobil'' tehditleri.

Sıkı bir denetim olmadan ülkemize girişi yasalarla kabul edilen genleri ile oynanan ne olduğunu bilmediğimiz tohumlar. Kirli sularla yaşam koşulları bozulan hayvanlar. İki yıl öncesine kadar belki adı bile duyulmayan ''Kırım Kongo Kanamalı Ateş Hastalığı'' ve ''kene'' tehlikesinin yarattığı tehlike.. Bu tehlike karşısında sıkı ve yeteri kadar araştırma yapmayan yöneticiler. İçme sularına karışan kanazlizasyon şebekeleri. Rahatsızlanan insanlar..İçeriğinde arsenik zehri bulunan suları içiyor pozu veren ve cezalandırılmayan yöneticiler.

Dünya sıralamasında birinci olduğumuz bor madenlerinin ihracatına getirilen sınırlamalara karşın yabancı sermayenin altın aramak için milyonlarca ağacı kesmesine ''yürütmeyi durdurma kararına rağmen'' göz yumulması. Kazdağları, Bergama Ovacık, Uşak Eşme, İzmir Efem Çukuru'nda, altın, bakır, çinko, kurşun arama çalışmaları için yabancı şirketlere verilen izinler. Siyanürlü altın arama çalışmaları neticesinde artış gösteren akciğer kanseri vakaları.

Osmaniye Karatepe'de 2500 yıllık Kastabala Antik şehrinin ortasına ''yatırım'' adıyla kurulmak istenen % 65'i yabancı sermayeli çimento fabrikası. Bol vaatlerle kandırılmak istenen civar köylüleri. Yok olacak ''Kırmıtlı Kuş cenneti''. Fabrikanın kurulması durumunda yok olacak tarihi zenginliklerin, artacak ölümcül hastalıkların, bozulan dengenin göz ardı edilmesi. Çimento tozlarının etkisinde kalan zeytin ağacının çiçeksiz ve meyvesiz tarafı ile meyveli ve çiçekli tarafının durumu karşılacakları gösterirken birileri hala iş hayali kuruyor olması.

Zengin turist ve iş adamlarının ilgi gösterdiği golf sporu için, Antalya'nın Manavgat ilçesine bağlı ''Sorgun doğal ormanı''ndaki kızıl, fıstık, kara çam türlerinden oluşan iki yüz bin ağacın katledilecek olmasından beklentisi olan yöneticiler.

Bir tarafta,hiçbir ülkenin ve devlet adamının gündeminde çevre konusu yokken ağacın dalının kesilmesine razı olmayıp, köşkü yürüten Mustafa Kemal Atatürk.. O'nun izinden giderek ''toprak yoksa hayat yok'' diye yıllardır bağıra bağıra anlatan Hayrettin Karaca, Nihat Gökyiğit.. Toprağın altındaki zenginlikleri gün ışığına çıkarmaya ömrünü adayan, Profesör Doktor Halet Çambel..

Diğer tarafta doğaya, çevreye katliam yapmak isteyenlere verilen destekler, çıkarılan yasalar. Dünya'nın tanıdığı isimler feryat ederek tehlikeyi gösterirken, olumsuzluklar içinde kutlanan 5 Haziran çevre günü..

Peki siyasetçiler, idareciler, ülke yönetiminde söz sahibi olanlar nerede ? ''Kyoto Protokolü''nü mü, yoksa ''özelleştirilirse daha iyi işletilir'' diye ''ormanları satmaya mı gittiler ?

Mustafa Kemal Atatürk farkı işte burada….Çevre duyarlılığı, sorumluluk, ileri görüşlü devlet adamlığı…Alınması gereken öyle dersler var ki….
resim kaynağı: http://www.showtvnet.com/haber/img/haber/yangin5.jpg sitesidir.

Hakkını ver- YEŞİM ÖZDEMİR

2008-11-23T14:27:00.002+02:00

Sadece kendin için; kendi ruhunu beslemek adına… Tüm algıların açık yaşamalısın. Tadıyla, kokusuyla, dokusuyla, sesleriyle, hissederek. Kendin için en iyisini keşfetmeye çalıştığın bir yolculuğa çıkmışsın gibi düşün.

Deniz kenarında otururken, denizdeki mavinin tonlarını, griyi, yeşili , hatta kahverengiyi fark ediyor musun? Dalgaların büyüklüğünden tuhaf, ürküntüyle karışık bir haz alıyor musun? Dingin bir denize bakarken, o sakinlik, senin ruhundaki fırtınaları da dindiriyor mu? Havadaki iyot kokusunu hissediyor musun? Bulutların suya yansımalarını izleyip, küçüklüğünde yaptığın gibi, yine “bulutları bir şeye benzetme oyunu” oynuyor musun kendi kendine? Rüzgârla yüzüne vuran küçücük tuz zerreciklerini hissedip gülümsüyor musun? Uzaktan geçen bir yelkenliyi görüp onun içindekileri ve nereye gittiklerini tahmin etmeye çalışıyor musun? O teknede olup gitmeyi düşünüyor musun ya da?

İnsanlarla ilişkilerinde karşındakinin gözünün içine bakabiliyor musun? “Nasılsın” dediğinde laf olsun diye değil de, gerçekten merak ettiğin için soruyor musun? Elini uzatıp, ellerini sıkıca tutuyor musun avcunda? Kollarınla kocaman sarmalıyor musun üzgünse ya da mutluysa? Anlattıklarını dinliyor musun? Yoksa “lafını bitirsin de, ben de söyleyeceklerime başlayayım” telaşında mısın? Onlar için endişeleniyor musun? Bazen yanlarında sessiz, sadece dinlemek için var mısın? Gülümsemenin gücünü biliyor musun?

İş yerinde çalışırken, yapabileceğinin en iyisine ulaşmaya çalışıyor musun? Yaptığın işin öneminin farkında mısın? Her meslek, kendince önemlidir. Bakkal, avukat, tamirci, doktor ya da çöp toplama işçisi. Senin işin önemlidir, iyi yaptığın, hakkını verdiğin müddetçe. Bu, senin için de önemli mi? İşin ve ürettiklerin verimli olduğunda, işten çıkarken “bugün iyi şeyler yaptım” diyebiliyor musun? İşine saygı duyuyor musun? Kendini geliştirmenin keyfini biliyor musun?

Kapıdan tam da içeri girmek üzereyken, burnuna gelen evinin kokusunu içine çekiyor ve rahatlıyor musun? Üstünü değiştirip de her bakışında bir kere daha hoşuna giden abajurun sıcak ışığında televizyon izlemenin keyfinde misin? Cama vuran yağmurun sesini dinlemek için dikkat kesiliyor musun? Pencereden sokak lambalarının ıslak sokaklardaki yansımalarını izliyor musun? “İyi ki güvende olduğum bir evim var” diye düşünerek şükredip, evi olmayanlar için üzülüyor musun? Kahvenin kokusunu, tadındaki acılığı, avcundaki sıcaklığını hissediyor musun? “Gece biraz daha saat ilerlese de bir Fado dinlesem” diyor musun? Müziğin sesi odalarında dolaşırken, sen keyifle izliyor musun melodinin akışını?

Sevdiğinle yan yana yatmış, tam da uykuya dalmak üzereyken, yüzünü boynuna gömüp de kokusunu içine çekiyor musun? Sarılmanın sıcaklığını seviyor musun? Gece uyanıp da üzerindeki yorganı o üşümesin diye düzeltiyor musun? Beraber film izlerken, ayağının usulcacık ayağına değdiğini hissedip, seviniyor musun için için? Özleyebileceğin birisinin varlığından memnun musun? Cep telefonunda ismini görünce, az sonra sesini duyacağın için heyecanlanıyor musun? Konuşmadan, gözlerinle anlıyor musun onu; ya da kendini anlatabiliyor musun?

Yemek yaparken, müzik dinlerken, yolculuk ederken, dostlarla sohbette, film izlerken, kısaca yaşamaktayken o “an “ın hakkını veriyor musun?

Sen, çok zenginsin aslında, farkında mısın?

Fotoğraf: http://www.mindhacks.org/

SERBEST RADİKALLER SAYI 28

2008-11-16T12:27:00.002+02:00

Ahmet ve Leyla- FULYA

Atatürk'ü "Mustafa" ile Daha Çok Sevdiler- LEVENT İNAM

Aşk ve Pozitif Empati- MEHMET SAĞLAM

Issız Adam- ÖZLEM AKAYDIN

Orgeneral Başbuğ’dan ‘’Son Gazi’’ ye… TUĞBA

Cephenin İki Yüzü- YEŞİM ÖZDEMİR

NOT: Yazıları okumak için üzerine tıklayınız.

RESİM: Alphonse Mucha

Ahmet ve Leyla- FULYA

2008-11-16T12:20:00.002+02:00

Bu hikayenin gerçek hayatla çok çok yakından ilgisi vardır. Çünkü bu hikaye gerçek hayattan hatta yanı başımdaki evlerden birinden alınmıştır. Bu hikaye Ahmet ve Leyla'nın hikayesidir...

Ahmet mahallenin en yakışıklı çocuklarından biriydi. Utangaç bir gülümsemenin üzerini "bir an önce erkek olayım" bıyığı süslerdi. Okula gitti, herkesin gittiği okullara...Sonra "yeter bu kadar" deyip askere... Döndüğünde evlenme vaktinin geldiğini söylediler ona... O da hayır demedi... Bir bakkal dükkanı vardı ve Allah'a şükür iyi kazanıyordu... Şimdi kendi ailesini kurmalıydı, öyle de yaptı...

Ve Leyla...Leyla Ahmet'in 14 yaşındaki güzel gelini...Leyla daha bir çocuk...Ama o unutmaya çalışıyor çocuk olduğunu...Çünkü Leyla çok kısa bir zaman sonra anne olacak...Daha alışamadığı, kendi evim diyemediği evde bir bebek dünyaya getirecek...O bebek kız olacak, Leyla'ya yoldaş olacak...O bebekle birlikte büyüyecek Leyla...O bebekle birlikte alışacak evine, oraya "Yuvam" demeyi öğrenecek... Leyla o kız bebekten sonra ikisi erkek biri kız 3 bebeğin daha dünyaya merhaba demesine vesile olacak...Leyla onları çok sevecek...Kızlarının o baygın yeşil gözlerini, kumral uzun saçlarını çok sevecek... Oğullarından birini ise daha çok...Çünkü evin en küçüğünün daha çok sevgiye ve ilgiye muhtaç olduğunu bilecek...O en küçük bebek hiç bir zaman yürüyemeyecek ve hiç bir zaman kendi işlerini göremeyecek...Leyla ona gülümseyerek yedirecek yemeğini, boş kapları mutfağa götürdüğünde çıldırmışcasına ağlayacak... İçine bir alev topu düşmüşcesine yanacak yüreği...Leyla gözyaşlarını silip oğlunun yanına dönecek ona gülümseyip onunla oyunlar oynayacak...Kabullenecek hayatını...Her şeyiyle kabullenip sevmeyi öğrenecek...

Leyla şimdi başka bir gerçekle yüzleşmek zorunda...Leyla şimdi ölümü bekliyor...Tüm o kabullendiği hayat, sevmek ve alışmak için uğraşıp didindiği hayat bir balon gibi birden elinden kaçıverecek şimdi...Leyla bununla başa çıkmaya çalışıyor...Göğüslerinden birini aldılar...Leyla tek bir göğüsle yaşamayı öğrenmeye çalışıyor...Daha 30 yaşında...Bunun neden başına geldiği sorusunu sormamayı öğrenmeye çalışıyor...Leyla, o gittiğinde o küçük oğluna bakacak birileri olacağı fikrine alışmaya çalışıyor...Leyla kendi cehenneminde yanıp kavruluyor...

Ve Ahmet...Ahmet artık kederli gözleri yerde yürüyor...Leyla'sız bir hayata alışmayı öğrenmeye çalışıyor...Ama ne vakit düşünse aklı çıkacak gibi oluyor...Koşarak evine gidiyor ve Leyla'yı bir gün daha görme sevinciyle ona sarılıyor...Küçük oğlan sevinçle ellerini çırpıyor...Hiç bilmeyecek annesinin nereye gittiğini...Ellerini sevinçle çırpıyor...Leyla ağlıyor, Ahmet de...

O küçük evin bacasından kara bir duman çıkıyor şimdi...Leyla o dumana bakıp, lanetlendiğini düşünüyor...Ve hayat bir yerlerde kaygısızca akmaya devam ediyor...

RESİM: Rene Magritte

2008-11-16T12:20:00.000+02:00

O küçük evin bacasından kara bir duman çıkıyor şimdi...Leyla o dumana bakıp, lanetlendiğini düşünüyor...Ve hayat bir yerlerde kaygısızca akmaya devam ediyor...
RESİM: Rene Magritte

Atatürk'ü "Mustafa" ile Daha Çok Sevdiler- LEVENT İNAM

2008-11-16T12:06:00.003+02:00

Mustafa....
Hani şu meşhur Can Dündar filmi.
Yanlış anlaşılmasın, filme ve Can Dündar'a bir sözüm yok...
Filmi görene kadar...
Şimdilik sadece izliyorum..
Beğenenleri, beğenmeyenleri...
Övenleri, yerenleri.Onlara da bir sözüm yok...
Filmi izleyene kadar.
Ama..
Bir grup var ki..
Onlara iki kelam etmeden olmayacak.
"Mustafa" yı izledikten sonra Atatürk'ü daha çok sevenler.

Gazetelerde, televizyonlarda, hatta blogda böyle bir grup oluştu.
Sözlerinde, yazılarında, yorumlarında ağız birliği yapmışcasına aynı şeyi yineliyorlar...
"Mustafa'dan sonra Atatürk'ü daha iyi anladım, daha çok sevdim"...

Allah allah ya!
Allah allah ya!

Yani sormak gerek...
Atatürk'ü anlaman ve daha çok sevmen için sana ne kadar sorunlu bir insan olduğu mu söylenmeliydi ?
Yoksa günde bir büyük şişe rakı içtiğini mi görmen gerekiyordu ?
Atatürk'ü anlaman ve daha çok sevmen için karanlıktan korktuğunu mu düşünmek istiyordun ?Ya da sığır sürüsünü Yunan ordusu zannettiği gibi bir zırvaya mı ihtiyacın vardı?
Yoksa...
Ne kadar yalnız bir insan olduğuna, hayatının son günlerini yapayalnız geçirdiğine inanmak kendi yalnızlığına ortak bulduğun için mi cazip geldi sana?
Karga kovalama olayı ilkokuldan beri anlatılır, okutulur..
Yeni duymuş gibi heyecanlanmak da neyin nesi?
Dava arkadaşlarını harcadığının iddia edilmesi neden daha çok sevdirdi Atatürk'ü sana?
Bütün tarihi gerçeklere aykırı olarak ve sadece bir yorumla diktatör olarak tanıtılan Atatürk mü hoşuna gitti yoksa?
Ezcümle....İnsan tarafının gösterilmesi yaftası altında, bir sürü yanlış ve eksik bilginin kırpılmış olaylar, eskimiş resimler ve romantik bir sesle aklına kazınması mı gerekiyordu Atatürk'ü anlaman ve daha çok sevmen için ?

Ve yine sormak gerek...
Bu nasıl sevgi?

Atatürk'ü anlaman ve sevmen için SÖYLEV yetmedi mi?
Çanakkele savaşları...
Kurtuluş savaşı...
Cumhuriyetin ilanı...
Şapka Devrimi...
Harf Devrimi...
Lozan...
1924 Anayasası...
Hasta haliyle Hatay için yaptıkları...
Çocuk sevgisi...
Hayvan sevgisi...
Doğa sevgisi...
Çağdaşlığı..
Nezaketi...
Beyefendiliği...
Hatta...
Muzipliği...
Çocuksu tarafları..
Yetmedi mi sana?
O'nun devlet adamlığı..
Dahiliği..
Ve..
İnsanlığı ile ilgili tarih sayfaları yüzlerce örnekle dolu...

Ve sen bunlardan bihaber...
"Mustafa" filmi ile Atatürk'ü daha iyi anladığını, daha çok sevdiğini söylersin tabii.
Sen söylersin, ben düşünürüm...

Bu söylediklerin bilmemezlikten gelen bir cehalet mi ?
Yoksa...
Sinsi bir ihanet mi?

Aşk ve Pozitif Empati- MEHMET SAĞLAM

2008-11-16T11:56:00.002+02:00

Öncelikle, “Aşk bir içgüdü mü, yoksa duygu mu?” sorusuna yanıt arayalım:

Varoluştaki öncelik, beslenme, üreme ve hayatta kalma amacına yönelik olduğuna göre, aşkı üreme ile ilintilemeden açıklayamaz veya anlayamayız.

Üreme; bir içgüdüdür veya temel evrim mantığının ikincisidir. Birincisi “survival” yaşamak/hayatta kalmaktır.
Üreme bir duygu değildir; makro anlamda ve genetik olarak DNA'ya kodlanmış ve tüm canlıların soylarını sürdürebilmeleri için makro sistemin bir vazgeçilmezi, diğer bir deyişle varoluşun temel yöntemlerinden biridir.

Aşk; Homo sapienslerde kendini gösteren 35 kadar farklı duygu türünden sadece biridir; ama çok güçlü ve üremeye yardımcı olan çok önemli bir duygudur. Ortaya çıkışı 3–4 farklı hormonun bir arada üretilmesine bağlıdır; fakat aynı zamanda hem zihinsel, hem kültürel ve hem de görsel beğenilerin verdikleri onay oranında şiddet kazanır.
İlk cinsel birleşmeden hemen sonra şiddetini büyük oranda kaybeder; ancak, dişi yumurtasının döllenmesine kadar etkisini sürdürür.

Döllenmeden hemen sonra ebeveynlik içgüdüsüne yardımcı olmak amacıyla değişimlere uğrar. Hamilelik süresince başka bir çeşni, doğumdan sonra başka bir çeşni ve bebek sevilecek duruma geldikten sonraysa başka bir çeşni kazanır. Ara sıra kaybolur, gider, gelir veya kararsızlaşır. Genellikle ikinci çocuğun doğumuna kadar şiddetini azaltarak yaşamını sürdürebilir ve çoğunlukla bu evrede ya sevgiye ya saygıya ya acıma hissine ya tiksintiye ya öfkeye ya da en zararlı haliyle nefrete dönüşür.

Şiddeti azalsa ve ara sıra nefrete dönüşse dahi, yüzdesi çok düşük olan ve ömür boyu süren aşk türleri de vardır: Bunlar istisnadırlar ve kaideleri bozmazlar!

Ne var ki, içinde katiyen üreme öğesi taşımayan küçük-büyük aşklar da vardır. Bunlar da genellikle 2 farklı yaş grubunca farklı bilinç düzeylerinde yaşanan aşklardır:
A- Günümüzde 13–23 yaş grubu aşkları üreme amaçlı görünmese de, aslında bilinçaltında üremeye hazırlık amacı taşıyan ve eğilim aşkları gibi görünen aşklardır,
B- 40–80 yaş grubu aşkları ise üreme amacı taşımaz; ama 40 yaşına kadar yaşanan biyo-kimyasal ve zihinsel tepkimelerin etkisiyle edinilmiş alışkanlığı sürdürmek isteyen bir bilinçaltı öğesinin tatminine yöneliktir. Bu tür aşklar çoğunlukla bu sürecin farkında olan kişilerce "karşılıklı sevgi-saygı" olarak tanımlanırlar.

Aşk konusunda dikkatlerden kaçan diğer birkaç önemli nokta ise bence şudur: Duyguların bazılarını kişi sadece kendi içinde veya kendine yönelik olarak yaşar. Bu tür duygulara "İçeriye Dönük Duygular" adını vermek istiyorum. Mutluluk, mutsuzluk, heyecan, bedbinlik, hüzün, pişmanlık, sevinç, tatmin, ümitsizlik vbg. "Dışarıya Dönük Duygular" adını verdiğim diğer birkaç duyguya da örnek şunlar olabilir: sevgi (eş, dost, ulus, vatan, Tanrı sevgisi gibi...), aşk (cinselliğin, üreme içgüdüsünün veya romantizmin doğurduğu sevgi türü...), kıskançlık, küsme, kin, nefret, hasret, minnet, acıma, hayranlık... Dışarıya dönük duygular muhatap aldığımız en az bir kişi için üretilen duygulardır. Bunlara da pozitif ve negatif empatiler diyebiliriz.

Aşk; bir tür pozitif empatidir. Ve karşılıklı olup olmamasının yarattığı etki, diğer bütün duygu türlerinin karşılıklı-karşılıksız olmasından çok daha şiddetlidir. Karşılıklı olunca, taraflar kendilerini dünyanın en mutlu iki insanı addederler. Tek taraflı olunca da... Tarafların birinde bilinen o şiddetli hasret doğar ve görüşme-buluşma arzusu ile son derece negatif bir duygu olan “kara sevda” arasındaki basamaklarda derecelenen yıkıcı bir duyguya ve hatta nefret ve intikam gibi yerinde kullanılmadığı zaman insan bünyesinde ve yaşamında çok büyük hasarlar açan birer negatif empatiye dönüşebilir. Birinci içgüdü olan yaşama içgüdüsünün dahi önüne geçerek, nadiren, intihara bile yol açabilir. (Kaldı ki, her bireyin deneyimlediği aşk duygusu eşsizdir ve diğer hiçbir insanınkine tıpatıp benzemez. O nedenle binlerce tanımı vardır ve hakkında milyonlarca şiir yazılmıştır.)

O hâlde aşkta, göz önünde bulundurulması gereken en önemli özelliklerden biri; aşkın pozitif, iyileştirici, mutlu kılıcı ve insansoyunu üretme aracı bir duygu olabilmesi için, hissedenle hissedilen arasında sürekli bir alışverişin bulunması gereğidir. Aksi hâlde, tuzağına düşülmemesi gereken oldukça yıkıcı, tüketici ve bilinçli olarak kaçınılması gereken; duygusal zekâsı gelişmiş insanlarca, yerine -alternatif olarak- karşılıklı sevgi ve saygının konması uygun düşebilecek bir duygudur.

Bütün bu gerçekler ışığında düşündüğümde; “aşka inanmam” ya da “aşka inanma, aşksız kalma” gibi sözlerin saçmalığı ve yaydığı cehalet kokusu beni o kadar itiyor ve iğrendiriyor ki...

Duygudaşlıkla, aşkla, dostlukla kalın...

Resim: http://www.sesamo.com/stickers/rec/romantic/romantic.jpg

Issız Adam- ÖZLEM AKAYDIN

2008-11-16T11:54:00.002+02:00

O zaten unutulmaz televizyon dizisi Çemberimde Gül Oya ve unutulmaz filmlerinden Babam ve Oğlum ile yüreğimde çoktan yerini almış bir yönetmendi.

Bunun için O’nun filmlerini ayrıca izlemekten sorumlu tutarım kendimi.

Filmlerinde her zaman kendime dair pek çok şey bulurum.
Bir eski şarkı, film karelerinde kullanılan sıradan gibi gözüken ama benim için ayrıntı olabilen bir eşya, bir güzel söz, yıllar önce okuduğum bir kitap. Örnekleri çoğaltmak mümkün.

Sanırım Çağan Irmak’ın başarısının sırrı bu.
İzleyicinin yüreğine dokunmasını bilmesi.

Uzun uzun filmi ve oyuncularının başarısını anlatmak istemiyorum.

Filmin özellikle son sahnesini de gördükten sonra kendimce kısacık, kıssadan hisselerim oldu benim;

- Aşk, gerçek olduğuna inandıysan yarım bırakılmayacak kadar özel bir duygu.
Hem bir insan hayatta gerçek aşkı kaç kere bulabilir ki?

- Doğru erkek, ya da doğru kadın diye bir şey yok, bunun için “ Sen daha iyilerine layıksın” kandırmacalarına da gerek yok.

- Hayat gözümüzün içine baka baka hızla akıp giderken, bize sunduklarının değerini bilmeliyiz / bilmeliymişiz.

Filmde kullanılan eski şarkıların güzelliğini de unutmamak gerek. Film kareleriyle muhteşem uyumu filmi daha da başarılı yapmış.

Issız Adam son dönemde izlediğim en güzel ve başarılı filmlerden biri. Özellikle final sahnesi, Ada ile Alper arasındaki o sessiz konuşma izleyicinin hafızasından uzun süre silinmeyecek.

Orgeneral Başbuğ’dan ‘’Son Gazi’’ ye… TUĞBA

2008-11-16T11:49:00.002+02:00

"Bir emriniz var mı komutanım?".Dönemin Kara Kuvvetleri Komutanı, bugün kü Genekurmay Başkanı sayın İlker Başbuğ, bir asker zarafetiyle böyle diyordu "son gazi" ye yaptığı ilk ziyaretten ayrılırken."Bir isteğiniz var mı komutanım? "Sayın Başbuğ bir şekilde varlığından haberdar olduğu ilk günden itibaren hiç yalnız bırakmadı " son gazi" yi. Ve bu gün başında bulunduğu Türk Silahlı Kuvvetleri'de "komutanlarına yaraşır" bir şekilde son yolculuğuna uğurladılar Mustafa Şekip Birgöl'ü.Artık " Çılgın Türkler" Başkumandanlarından son neferine kadar eksiksiz olarak bir aradalar.

Belki silah tutmayı yeni öğrenmişken o günkü koşullar gereği cephede alıyorlardı soluğu..Yurt savunması için..Düşmana karşı mücadele için...Bağımsızlık için..Gidip dönenler de vardı..Dönemeyenler de..Elini, ayağını, gözünü bırakan...Gittiiği gibi sapasağlam gelen...''Gazi'' deniyordu isimlerinden önce gelen hitaplarda..''Gazi..''

Kurtuluş Savaşı'nın hayatta olan üç gazisini ilk kez bir belgeselde izlemiştim. Yaş ve sağlık sorunları nedeniyle zar zor konuşmalarına rağmen heyecanla anlatıyorlardı kurtuluş mücadelesini...Alçak gönüllülükleri, samimiyetleri her hallerinden anlaşılıyordu..Birbirlerine sarılıp, kucaklaşırken..Küçük olan büyüğün sakallarını tararken cephede omuz omuza verilen mücadelenin yaşlılıktaki kardeşlik örneğini izlemiştim gözlerim buğulu buğulu...

Resmi sayıları altı bin küsür olan İstiklal, Kore, Kıbrıs savaşı gazilerinden kaçını tanıyorsun ?Hiç sohbet ettin mi? Savaş anılarını, Cumhuriyet'in ilk yıllarını dinledin mi birinci tanıklar olarak ? Kapılarını kimler çalıyor, eğitimciler, siyasetçiler hangi aralıklarla ziyaret ediyorlar sordun mu ? Hayatlarını nasıl sürdürüyorlar, ne ile geçiniyorlar, maaşları yeterli mi ? Sağlık sorunlarını, dertlerini dinledin mi ? İki yıl öncesine kadar haber bültenlerinin bitimine yakın ......savaşı gazilerinden cümlesiyle başlayan ölüm haberlerini duymak dışında haberdar mıydın bu insanların varlığından ? Aileleri, tanıdıkları dışında kalabalıkların olmadığı cenaze merasimlerine katıldın mı ?denilecek olsa rakam veremezdim ne yazık ki...''Okul yıllarında özellikle milli bayramlar ve şehrimizin kurtuluş günü'nde tertemiz kıyafetleri, kalpakları, gururla taşıdıkları madalyaları ile geçit töreninde ellerim kızarıncaya kadar alkışladığımı, yine oyıllarda sınıfca ziyarete gittiğimizi ve son olarak geçen yıl Cumhuriyet Bayramı'nda bir tanesi ile kısa süreli sohbet etmenin onurunu yaşadığımı söylemek dışında fazla yanıtım olamazdı sorulara.

Bugünkü rahatlığımızı borçlu olduğumuz insanlara gösterilmesi gereken ilgiyi, hak ettikleri yaşam koşullarını, sadece bir borcu kapatmaya ya da faturaları ödeyebilmeye yeten maaşlarını düşününce neler neler geliyor ister istemez aklıma..Halbuki onlar ülkeyi emparyalist güçlerin ellerinden kurtarırken ne pazarlık etmişlerdi ne de olanakların iyileştirilmesini beklemişlerdi.

Bağımsızlıktı onların isteği..Ülkenin her karış toprağının bir metre karesini düşmandan temizlemek için gösterilen olağanüstü çaba ve sayfaların yeterli gelmeyeceği kahramanlıklar...........

Çorum'lu Ömer Hüyük..Konya'lı Veysel Turan..Eskişehir'li Yakup Satar... Emekli Albay Mustafa Şekip Birgöl..''Kurtuluş Savaşı''mızın son ''gazi'' leriydi..Kısa aralıklarla sonsuzluğa gidişlerine söylenecek söz yok..Doğanın kanunu böyle..Doğum yaşam ve ölüm...

Ve 11 Kasım 2008...''Kurtuluş Savaşı''mızın son ''gazi''si Emekli Albay Mustafa Şekip Birgöl...O da gitti..Adaşı ve komutanı Mustafa Kemal Atatürk'e , silah arkadaşlarına...Sonsuzluğa...

Şimdiye kadar belki de hiçbir ''gazi'' ye kısmet olmayan bir uğurlanışla. Fazlasıyla hak ettiği bir merasimle sonsuzluğa yelken açtı Mustafa Kemal Atatürk'ün askeri...

Saygıdeğer Gazilerimiz, rahatız sayenizde...Sonsuzluktasınız.. Kurulmasında büyük emekleriniz olan Cumhuriyet Türkiyesi sonsuza kadar ''laik, demokratik, sosyal bir hukuk devleti'' olarak varlığını sürdürecek ...Ruhunuz şad olsun..Nur içinde yatın.. Saygı ve hürmetle ellerinizden öpüyorum...

Cephenin İki Yüzü- YEŞİM ÖZDEMİR

2008-11-16T11:46:00.003+02:00

2. Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru, Japonya’da bir ada olan İwo Jima’da geçen bir çarpışma. Cephede , ülkesini savunmak üzere adaya yerleştirilmiş Japon askerleri ve gemilerle adaya çıkartma yapmaya hazırlanan Amerikalılar… Birbirlerinin düşmanı haline gelmiş –getirilmiş- iki ülkenin insanları, cephenin iki tarafında savaşmak üzere yerlerini alırlar…

Clint Eastwood’un yönetmenliğini yapmış olduğu “Atalarımızın Bayrakları” ve “İwo Jima’dan Mektuplar” , aynı savaşa iki farklı açıdan bakmayı amaçlamış ve bence üzerinde düşünülmesi gereken filmlerin başında geliyor. Düşman olarak kabul ettikleri, gözlerini kırpmadan öldürmeyi amaçladıkları insanların da, tıpkı kendileri gibi korkuları, özlemleri ve sevgileri olduğunun altı dikkatle çizilmeye çalışılıyor.

Aynı zaman diliminde ve aynı mekanda çekilmiş olan bu iki film, cephenin her iki tarafında da neler olup bittiğini gözlemlememize olanak veriyor. Bilindik kahramanlık öykülerine tutunmayı amaçlayan Amerikan ordusu, “Kahramanlık” kavramını sorgulamamıza sebep oluyor. Kahramanlık göstermelik midir; yoksa gerçekten de olması gereken bir ruh hali midir?

Aslında daha önce adayı ele geçirip zafer çığlıklarıyla dikilmiş Amerikan bayrağını - ki o bayrak dikildikten sonra daha çatışmalar günlerce sürmüştür- , üst düzey bir idarecinin kendisi için almak istemesi sonucu, aynı yere ikinci kez bir bayrak dikilmesi gerekmiştir. Bu sırada çekilen bir fotoğraf , Amerika’da aslında farklı kişilerin kahramanlaştırılmasına sebep olmuştur. Çünkü ilk bayrağı dikenlerin hepsi savaşta ne yazık ki ölmüşlerdir ve savaşlarda mutlaka kahramanlara gereksinim vardır. Ülkelerine döndüklerinde, birer sirk maymunu misali şehir şehir dolaştırılarak o askerler üzerinden yapay bir kahramanlık destanı yaratılmaya çalışılmıştır. Bu haksız kahramanlık öyküsünün zavallı kurbanları olan birkaç asker, kahraman mıdır gerçekten de?

Ya da kahraman olmak mı gereklidir mutlaka? Kocasını askere yollamaya hazırlanan Japon kadın, ağlayarak ona sarılır ve dudaklarından şu kelimeler dökülür: “Gitme! Savaşa giden erkeklerden dönen yok… Ruhları bile dönmüyor!”. Öleceğini bile bile eşini, çocuğunu bırakarak savaşa giden –gitmesi gereken- ve cesur olması gereken bir erkek. Bu öylesi bir gidiştir ki “Ruhları bile dönmeyecek” tir!

Savaşın en sıcak çatışmalarından birinin tam ortasında, Japon komutan, kendisini çok çaresiz hissettiği bir anda, içinde bulunduğu durumu sorgulamaktadır: “Ailem için, ölene kadar savaşmaya söz vermiştim. Ama şimdi ailemi düşününce bunu yapmakta zorlanıyorum.”. Şimdi bu insanlara korkak mı demek gerekir? Kim korkmaz ki ölümden?

Ölümün neredeyse garanti olduğu bir savaşta, asla dönemeyeceklerini, belki de ellerine ulaşmayacağını bile bile eşlerine, ailelerine mektup yazarlar. Yüzlerce mektup… İçlerinde özlemden korkuya her türlü duyguyu barındıran mektuplar bunlar. Her satırında, sevdiklerinden daha da uzaklaştırıp, onları ölüme yakınlaştıran mektuplardır bunlar…

İstila, yağma, iktidar, erk, hırs, kan, acı, yıkım, ego, çıkar, rant, inanç, boyun eğdirme.., Erkeğin kadına, kadının çocuğuna, güçlünün güçsüze uyguladığı şiddetin çok daha büyük ölçeklisi gibidir savaş bence. Ülkenin ileri gelenlerinin karar verip uygulamaya koyduğu bir savaş yüzünden, birbirlerinin sofrasında oturup yemek yiyen, birlikte eğlenip gülen insanlar, bir sabah uyanıp dostlarını düşman olmuş bulabilirler. Japon Komutan, savaşı kaybettiğini fark ettiği anda, yıllar önce Amerikalı bir arkadaşının ona hediye ettiği silahla intihar ederek çıkacaktır şerefli ölüm yolculuğuna!

Savaş mutlaka olması gereken midir? Çözüm müdür? Acı ve kayıp, ülke ya da millet farkı gözetebilir mi? “Ruhları bile dönmüyor” cümlesi, Amerikalı bir kadının dudaklarından dökülemez mi? Fransız bir teğmen ya da İngiliz bir er, tıpkı Japon komutan gibi sorgulayamaz mı savaşta ölmenin gerekliliğini? Kadınlar kocalarını ya da oğullarını savaşta kaybettiğinde eğer kahramanca öldülerse, bu durum, onların öldüğü gerçeğini değiştirir mi? Yoksa olayı daha metanetle mi karşılamalarını sağlar? Savaşı çözüm olarak görmemek korkaklık mıdır sahi?

Savaşmasak olmaz mı? Yetmedi mi?

FOTOĞRAF: http://www.subtire.com/wp-content/uploads/2008/04/world-war-2.jpg

SERBEST RADİKALLER SAYI 27

2008-11-09T13:44:00.012+02:00

Memed'in Ayakkabıları- FULYA

**********

Aman Çok Korktum- KEREM OĞUZ

***********

Amerikan Rüyasına Vanlı Kurbanı- LEVENT İNAM

************

Armut Ağaçları Orkide Açmaz- MEHMET SAĞLAM

*************

Entellektüel Olanı Sever misiniz? NİHAL YETKİN

*************

Gel, Yine Gel! NİLGÜN

**************

Kara Çığlık- ÖZLEM AKAYDIN

**************

Gitmeliyim- YEŞİM ÖZDEMİR

**************

NOT: Yazıları okumak için üzerine tıklayınız.

RESİM: Edward Robert Hughes

Memed'in ayakkabıları-FULYA

2008-11-09T13:27:00.004+02:00

Kıvrılan bir dağ yolundan yaylalara ulaşmaya çalışıyoruz... Bu yaylalar taze sebzeleri ve meyveleriyle ünlü... Her şey doğal koşullarda, olması gerektiği gibi, yetişiyor... Özellikle salatalık ve domateslerden söz ediyorlar bize... "Mutlaka alın bir kaç kilo" diyorlar "Emin olun böylesini daha önce hiç yememişsinizdir." Durduğumuz bir yol kenarında kaynaktan akan sudan elimizi yüzümüzü yıkıyoruz. Bu sıcak temmuz gününde ağaçların, kuş seslerinin arasında aydınlık yüzlü bir kaç köylü adam bize gülümsüyor. Taze sebzeleri nerede bulabileceğimizi soruyoruz onlara, Memed diye birinden söz ediyorlar... En iyi sebzeler onunmuş... Mehmet diyorum beni düzeltiyorlar "Hayır Memed". Onu nerede bulacağımız soruyoruz, tarif ediyorlar, yola koyuluyoruz.
Issız yollardan geçiyoruz... Yanan güneş altında tarlalar sarı bir halı gibi seriliyor önümüze... Neşet Ertaş o muhteşem, içe dokunan yorumuyla içimize akıyor… “Cahildim dünyanın rengine kandım… Hayale aldandım boşuna yandım… Seni ilelebet benimsin sandım… Ölürüm sevdiğim zehirim sensin…Evvelim sen oldun ahirim sensin…”
Yol bitiyor, karşımızda tarla kıyısında, gölgesi ferahlık veren bir ağaç altına kurulmuş bir çadır çıkıyor… Genç bir adam çadırın etrafında bir şeylerle uğraşıyor.. Yaklaşıp onu selamlıyoruz… Başıyla karşılık veriyor… Pırıl pırıl aydınlık bir yüzü var, gülümsemesi de öyle… Yaşı ya 20 ya da 21 henüz… Ama hareketleri görmüş geçirmiş, yapacağı işi çok iyi bilen bir adamın hareketleri… Traktörünün yanına toprağın üzerine domatesleri, salatalıkları koymuş… Çadırın yanında boş kasalar duruyor… O, sebzeleri kasalara yerleştirip pazara götürdüğünü anlatıyor bize… Hem bizimle sohbet ediyor, hem de işini yapıyor… Sebzeleri kasalara düzgünce yerleştiriyor… Bir ara ortadan kayboluyor, çadıra giriyor, elinde bir çaydanlıkla geri dönüyor… Çarçabuk bir ateş yakıp “Odun ateşinde pişen çayın tadı bir başka olur” diyor… Çayımız demlenene kadar etrafı dolaşıyoruz… Birkaç fotoğraf çekiyoruz… O anlatmaya devam ediyor… Sebzelerinden söz ediyor… Toprakla uğraşmayı nasıl sevdiğini anlatıyor…
Çayları bardaklara doldururken, nefis bir koku kaplıyor ortalığı… İlk yudum Memed’in ne kadar haklı olduğunu anlamamıza yetiyor.. Gerçekten odun ateşinde pişen çay bir başka oluyor.
Ona sebze almak istediğimizi söylüyoruz… Bir kasanın yarısına domates yarısına salatalık doldurup bize getiriyor… Salatalıklardan bir tanesini ortasından bölüyor… Koklayın diyerek burnumuzun önüne doğru uzatıyor… Gülümsüyor “Bunları başka bir yerde bulamazsınız” diyor. Hakkı var, öyle güzel kokuyor ki salatalıklar, dayanamayıp yiyoruz o ortadan ikiye bölünmüş olanı…
Çadırın etrafında plastik ayakkabılar dikkatimi çekiyor… Sanki alelacele çıkarılmış gibi… Baktığımı görünce “Onları tarlaya giderken giyiyorum” diyor… Ve ayakkabıları giyip “Benim artık çalışmam gerek, tarla beklemez” diyerek uzaklaşıyor… O ayakkabılar onun onuru… Onun hayatı…
Bize hala insanlar güvendiğini anlatıyor Memed, bizi orada eşyalarını yanında bırakıp giderek… Arkasına bile dönüp bakmıyor… Aklına bile gelmiyor eşyalarının alıp götürülebileceği… Ve bir de toprağın bekletilmeyeceğini anlatıyor… İşini, toprağını her şeyden öde tutarak…
Memed ve ayakkabıları hayata, toprağa akıp gidiyorlar… Sadece arkasından bakıyoruz… "Bu insan olmanın en güzel fotoğraflarından biri işte" diyor kardeşim… İnsan olanın en güzel fotoğrafı…

Fotoğraf: Tarık Aytaç Gürbüz

Aman çok korktum- KEREM OĞUZ

2008-11-09T13:17:00.004+02:00

"Oğlum kapıya bak" dedi kadın. Çocuk da otomatiğe basmadan evvel apartman kapısında kim olduğunu görmek için diafona uzandı. Ekranda kapişonlu bir serseri "fuck you! fuck you" diye bağırıyor, ağzından salyalar akıtıyordu. Bir yandan da iki elinin orta parmaklarını kameraya doğru uzatıyordu. Çocuk bu olanlara bir anlam veremedi. Annesini çağırdı. Annesi gelip de ekrandaki serseriyi görünce biran panik oldu. Korumacı bir güdüyle çocuğuna sarıldı. Kocasına intikal ettirdi durumu;
"İsmaiill koş gel buraya"

Zihinsel tutarsızlık ve hasar nedeniyle erken emekli edilen SAT komandosu İsmail de şaşırdı bu duruma. Ne zamandır eli kaşınıyor, pataklayacak birisini arıyordu. Öfkesi de burnundaydı, spor salonunda şişirdiği kaslarına kan ve adrenalin pompalandı. Dolap da sakladığı beyzbol sopasını eline aldı.

Serseri "fuck you!" diye bağırmaya devam ediyor ve ısrarla zile basıyordu. "Aç kapıyı aç" dedi karısına İsmail.Kadın kapıyı açtı. Bir yandan da sanki çocuğu fazladan çikolata istermiş gibi bir ifadeyle "ah İsmoş ah" demişti. Serserinin beynini dağıtmaya giden bir adam gibi değil de lunaparka çarpışan araba kapmaya giden bir çocuk gibi hevesliydi İsmail. Spor ayakkabılarının topuklarına basıp fırladı kapıdan.
Kimse tutmasındı artık İsmail'i kimse tutmasındı!
***

Dün gece kardeşim evde yalnız olacaktı. O yalnız olduğu zamanlar onu korkutmayı çok seviyorum. Bir keresinde balkon demirlerinden 3. kata kadar tırmanıp, onun ders çalıştığı odanın penceresine uzanıp, (masası tam pencerenin önündeydi) tak tak tak diye ısrarla cama vurmuşluğum da var. Evden çığlık sesleri geldi. Annem "abindir kızım kesin abindir" diye sakinleştirmeye çalışmıştı kardeşimi. Sonra babamın sesini duydum "EŞŞOLEŞEK NERDESİN LAN" diye bağırdı camı açıp. Ben o sırada aşağıya inmiştim tekrar. O kadar korkmuştum ki babamdan, gece arkadaşımda kalmıştım.
Ertesi günkü sorgumda babam ısrarla "dün gece neredeydin" diye sordu. "Vallahi (tövbe tövbee) eve hiç gelmedim, şahidim var" diye cevap vermiştim de yememişti. Yer mi o be, he heeyt kaçın kurrasıdır benim babam.

İşte bu küçüklükten kalan pis bir alışkanlığımdır kardeşimi korkutmak. Halen de yapıyorum. En sevdiğim numara mesela o eve geldiğinde bir yere saklanıyorum. O kapıdan "abii" diyor, ben cevap vermiyorum. Sonra evde kimse yok sanıyor. Ben de küçük küçük sesler çıkarıyorum, işgilleniyor. Bunu en son yaptığımda nasıl olsa tuvalete gelir diyerek banyoya saklandım. Kardeşim banyoya gelip de ışığı açtığında ben ağzımı diş macunuyla köpürtmüş gülüyordum. Kıpırtısız. O kadar çok kormuştu ki rengi attı. Amaan dedim, bir tanecik kardeşim, seni gönderene kurban olayım falan... Sarıldım öptüm hemen. Sonrasında bana dediki diş macunu ile yaptığım salya ve sapık gülüş o kadar korkunçmuşki, hayvan kostümüyle çığlıklar atsam bu kadar korkmazmış.

İşte dediğim gibi ben kardeşimi korkutmayı çok severim. Artık eğlence olsun diye yapıyorum, o da bütün numaralarımı biliyor. İkimizde gülelim diye aptalca şeyler yapıyorum. Dün gece işte eve vardığımda kapişonumu kapatıp zile bastım. Bir yandan da orta parmaklarımla hareket çekip ingiliz punklar gibi fuck you (fok yu) diye bağırıyorum. Açılmıyor kapı. "Lan" dedim, "yoksa yedi mi bu aptal numarayı kardeşim..."

Zile ısrarla, ve daha da azgın bir şekilde bağırıyorum. Sonra kapı açıldı neyse. O arada belki evde yoktur diye anahtarımı da hazırlamıştım oysa. Bir kere daha beni bekletmesin diya anahtarımla kapıyı açıp giriş katındaki dairemize girdim. Tam o sırada da üst kattan patırtılar geldi, ne olduğuna anlam veremedim.

Baktım kardeşim içeride televizyon seyrediyor, bir yandan cips yiyor. "Neden açmadın kapıyı eşşek kişi" diye sordum. "Sen kapıyı çalmadın ki yahu" dedi. Şaşırdım bu işe. "Allah allahh," dedim.

Kapişonlu montumu çıkarıp portmantoya astım. O sırada kapı çaldı. Açtım kapıyı. Üst komşum İsmail abiydi. Kendisi delinin önde gidenidir, vakit bulunca anlatırım maceralarını.
Elinde beyzbol sapası vardı ve burnundan soluyordu." Naber kerem", dedi. "Sağol" dedim de "nedir bu telaş, hayırdır" İşte anlattı bana ayak üstü bir serseri kapılarını çalmış da küfür etmiş falan. Betim benzim attı bir an. "E, nerde peki herif" dedim. "Kaçtı herhalde" dedi. "Amman" dedim "İsmail abi, gel yakalayım da tekrar dadanmasın. Ayakkabalarımı giydim hemen. Kovalayacağız ya it oğlu iti.
"Çok yağmur yağıyor üstüne bir şey giyseydin" dedi İsmail abi. Kapişonlu montum kapının arkasında sallanıyor. Bir yutkundum şöyle.
"Bir şey olmaz abi bize, delikanlıyız bize"
"EVELALLAH BE KOÇUM" deyip sırtıma bir şaplak attı. Ciğerlerim patladı sandım. Bir yandan da böyle acayip deli bir gülücük yerleşti yüzüne. O şaplağı sopayla hem de kafama kafama yemekte vardı deyip, halime şükür ettim. Dur bir daha edeyim. Şükür yarabbim, şükür...

RESİM: http://www.geekcon.org/

Amerikan Rüyası'na Van'lı Kurbanı- LEVENT İNAM

2008-11-09T12:49:00.005+02:00

Gülmek mi lazım ağlamak mı?

Ben karar veremedim.

Yıllar önce Amerika'da Martin Luther King " Bir rüyam var" diyor...

2008 Kasım ayı'nın dördünde rüyası gerçekleşiyor...

Bir zenci...

Obama, ABD Başkanı seçiliyor.

Evet...

Zenci ya da beyaz olsun Amerikalılar için sevinilecek bir olay.

Özellikle de Obama'ya oy verenler için.

"Kendi" başkanlarını seçtiler.

Bir zenciyi başkan seçerek " kendi" tarihlerinde bir devrim sayfası açtılar.

"Kendi" ülkelerini daha iyi yöneteceğine inandıkları ekibe görev verdiler...

"Kendi" çıkarlarını daha iyi koruyacağına inandıkları insanı ülkenin başımna getirdiler.

Ve...

Obama 'da ABD nin başkanı seçildi...

ABD tarihinde bir devirimin adı oldu...

Kendi ülkesini daha iyi yönetmek inancıyla ekibiyle göreve geldi...

Kendi ülkesinin ve halkının çıkarlarını daha iyi korumanın uğraşı içinde olacak.

Buraya kadar bakıldığında Amerikalılar açısından herşeyin anlaşılır bir yanı var.

Çünkü söz konusu olan" kendileri".

Peki bizim Van'ın Gürpınar ilçesine bağlı Çavuştepe köylüsüne ne oluyor anlayamadım.

Adamlar hiç üşenmeyip Obama için hem de 44 tane kurban kesiyorlar.

Kanlarınıda Obama posterlerine sürüyorlar.

Neden 44...

Çünkü Obama ABD nin 44. Başkanı.

Ne yapmalı bilemiyorum.

Ama ne demeli biliyorum.

Sana ne kardeşim!

Adam emperyalist bir devletin Başkanı seçildi ve ülke olarak yapacağı şey yine "senin" ülkenin ve diğer ülkelerin kanını emmeye çalışmak olacaktır. Bush'la arasında sadece yöntem farkı olabilir. Hepsi bu.Senin hemşehrinin gazetelere verdiği demeçte söyledği gibi bu dünyada yaşanan demokrasi harekatının bariz bir kanıtı falan da değildir. Amerikan sisiteminin kendini yenileme operasyonudur.Tüm dünya da ırk ve renk ayrımının sona erdiğinin bir işareti falan da yoktur ortada. Kendi ülkelerinde bu mesajı verirlerken senin ülkende ırkçılığı körüklemekten ve ırkçı ayrılıkçılığa destek olmaktan geri durmamaktadırlar ve durmayacaklardır.Seni fakir bir ailenin çocuğu falan diyerek avutmalarına da bakma...Babası Kenya'dan eğitim için ABD'ye gelecek kadar mali durumu yerinde olan ve sonradan ABD sistemine entegre olan Kenya asıllı bir ABD vatandaşı, annesi de beyaz bir Amerakalıdır. Çocukluğu da sıkıntı içinde falan geçmemiştir. Hatta senin yaşadığın sıkıntıları rüyasında bile görmemiştir. Obama, Amerikan rüyasından nasibini almış orta halli bir ABD vatandaşıdır.Müslümanlığıyla kandırdıklarına da bakma..Dedesi müslümanmış ama, kendisi bir protestandır.

Sevgili Çavuştepeli yurttaşım.

Para senin, mal senin.

İstersen 144 tane kurban kes.

Ama bir düşün bakalım, kim için ve ne için kurban kestiriyorlar sana.

Ve yine bir düşün...

Cumhuriyetin için....

Ülken için....

Bağımsızlığın için...

Bölünmez bütünlüğün için...

Kaç kere kurban kesmek aklına geldi...

ya da getirildi.

Ve sor kendine bakalım....

Kurban edildiği sistemin kralları için kurban kesen başka ülke vatandaşı var mı?

FOTOĞRAFhttp://www.radikal.com.tr/Default.aspx?aType=GaleriHaber&ArticleID=907300&PAGE=1&Date=07.11.2008

Armut ağaçları orkide açmaz- MEHMET SAĞLAM

2008-11-09T12:46:00.001+02:00

Öncelikle şu sözcük kümelerine göz atalım:

1- Kural, kaide, ölçü, ölçüt, kriter, kıstas, standart, norm, prensip, kanun, yasa, anayasa, nizam, intizam, düzen, düzenleme, sistem, sistematik... Bunlar, düşüncelerimize gem vurmaya çalışan, onları kategorize eden, ufuk turlarımızın sınırları belirlemeye çabalayan, düşünce ve davranışları somut birer temele bağlama gayreti içeren sözcükler.

2- Doğru, gerçek, bilimsel, mantıklı, rasyonel, akıllıca, sağduyulu, etik... Bunlar, iktidarın belirlediği "ideal" hedefleri -veya ufukları- dikte ettiren, düşünce ve davranışlarımızı kendi tarafına yönlendirmeye uğraşan sözcükler...

3- Yanlış, hatalı, mantıksız, usa aykırı, gerçeğe aykırı, standart dışı, fizikötesi, bilimdışı, akıldışı, abes, saçma, safsata, havacıva... Bunlar, kategorilere –veya iktidara- uymayan fikir ve düşünceleri reddetmek için kullanılan tu-kakalayıcı sözcükler...

4- İlahi, tanrısal, göksel, dinsel, tinsel, mistik, duyuüstü, vahiysel... Bunlar, somut dünyayı soyut evrenden ve inancı düşünceden ayıran sözcükler...

5- Duygu, duygusal, duygudaşlık, sempati, empati, his, hissi, hissiyat... Bunlar, duygu dünyasını fiziki dünyadan ve fizikötesinden ayıran sözcükler...

6- Ruhsal, id, ego, süper ego, şuur, bilinç, bilinçaltı, bilinçötesi, içgüdü, içtepi... Bunlar, psikolojik soyutlarla, inançsal soyutları birbirinden ayıran ruhbilimsel sözcükler...

7- Sezgi, telepati, içgörü, önsezi, altıncı his... Bunlar, zihinsel, duygusal ve psikolojik yeteneklerin üstünde ve dışında olduğu varsayılan bazı “doğaüstü yetenekler”e işaret eden sözcükler...

Bu yedi sözcük kümesi düşünce, davranış ve duygularımıza sadece birer isim vermekle kalmıyor; aynı zamanda onları yoğun biçimde sınıflandırarak, bir anlamda bizi belli kalıplar içinde düşünmeye/davranmaya zorluyor. Bu nedenle, düşünürken belli kalıplar ve kavramlar içinde kalmaktan kurtulamamakta ve -farkında olmadan- yönlendirilmiş veya programlanmış bir “kafa yapısı” sergilemekteyiz. Pek çok sıradan sözcük yüzünden, tüm doğru ve yanlışlarımızı özgür olarak belirleme olanağımızı kaybetmiş bir halde, kelimelerin adeta esiri durumuna düşmekteyiz.

Böylesine sinsi bir lengüistik tutsaklığa sadece sözcükler değil, ortak kültürden edindiğimiz binlerce özdeyiş de katkıda bulunmaktadır. Bunlardan biri de, “İstisnalar kaideyi bozmaz,” ifadesidir. Her fırsatta kullandığımız bu deyiş, aslında aksini düşünmemizi otomatik olarak engelliyor ve istisnalar üzerinde çok az kafa yormamızı sağlıyor. Tabiî bu ifade “doğru” kabul edildiği için de, istisnaların bu deyiş yüzünden neler çektiklerini kimseler durup düşünmüyor/irdelemiyor bile.

Tüm evren bir paradoks üzerine kurulmuşken ve yaratıcılık denen şeyin istisnalar sayesinde oluştuğunu bilmemize rağmen, istisnaları (yani bir anlamda müstesna şeyleri ve kişileri) neden bu denli gözardı eder, onları neden bağrımıza basacağımıza dışlarız, bilmem.

“Demokrasi, geniş ama sınırlı ve kontrollü özgürlükler sunar insanlara; fakat mutlak özgürlük sunamaz. Zira mutlak özgürlük evrende mevcut değildir ve sadece Tanrı’ya aittir. Bakalım şöyle çevremize: Armut ağaçları orkide açamıyor, değil mi?..” diyebilirsiniz. Fakat düşünce ve hayal dünyanıza şöyle bir baktığınızda, ne kadar özgür ve yaratıcı olduğunuzu görebilir, hayal gücünüzün yettiğince yaratıcılık sergileyebilirsiniz. Öyleyse, şu saptamayla bitirelim yazıyı:

Sözcüklerin ve kavramların esareti altına girmiş beyinler baskın fikirlerin de esiri olmuş sayılır ve insanlığa kuvantum sıçraması yaptıracak eşsiz “beyin çocukları”nı öyle kolay kolay doğuramazlar. Kendi derinliklerindeki müstesna düşüncelerin ve hayallerin peşinden gidenlerse, bir ülkeyi ve hatta tüm dünyayı rezil de edebilirler, vezir de.

“İstisnalar kaideyi bozmaz,” deyişine aldanmak ve kategorize edilmiş sözcük kümeleri dışına çıkamadan düşünmeye zorlanmış olmak, bizlere çok pahalıya mal olmaktadır!

Derin derin düşünün biraz...

Fotoğraf: http:// www.natashascafe.com

Entellektüel olanı sever misiniz? NİHAL YETKİN

2008-11-09T12:44:00.003+02:00

Başlığa baktınız ve "aydın" üzerine bir yazı diye düşündünüz belki. Ben de biraz şaşırtmak istedim zaten. Türkçe'deki "olan" önüne hem sıfat hem de isim alabiliyor, lastikli yapı bundan kaynaklanıyor burda! Bildiğiniz diller üzerinden deneyin, neler çıkacak bakalım... Ama konu bu sefer dilbilgisi değil, sadede geleyim: bu yazıda entelektüel'in daha az bilinen anlamı üzerinde duracağım: "zihinsel" Düşünmek, yukarıdaki anlamıyla çoğumuzun zannettiğinin aksine entelektüel olarak otomatik gerçekleşen bir faaliyet değil. Nasıl ki istersek görmeyebiliyor, duymayabiliyorsak, bilinçli olarak düşünmeyebiliyoruz. Descartes'ın "Düşünüyorum, öyleyse varım" sözü pelesenk olmuş dillere, ama bizim kültürde biri yanımızda azıcık düşünmeye çabalasın (!) "Ne o, Karadeniz'de gemilerin mi battı?" deyip potansiyel bir dert kokusu alındığı görülüyor.
A. İnam Hoca da bir söyleşide felsefenin bizim ülkedeki gelişkinlik durumunu anlatırken toplumsal olarak düşünmeye yatkın olmadığımızı, düşünmeye çalışanların da garipsendiğini üstelik de yukarda verdiğim örnek üzerinden anlattığında "yalnız değilmişim" duygusu geçmişti içimden. Biri beni düşünürken yakaladığında-çünkü ona göre yakalanacak bir durumdur bu-ve "neyin var?" diye eklediğinde "Yo, her şey yolunda, aklıma bir şey geldi, onu düşünüyorum. "dediğimde yadırganmışlığım vardır. Hatta bu yüzden "dalgın" bulunduğum da olmuştur, halbuki en dalgın bulunduğum anlarda bile(!) içinde bulunduğumuz diyaloğun sonunda şaşırarak "Beni bir tek sen anlıyorsun" diyebilmiştir aynı kişiler. (Dalgınlık benim için düşünce anında tam olarak kopmayı ifade ediyor, karşı çıkmam ondan, yoksa trafikte değilseniz kötü bir tarafı da yok aslında…) Zaman içinde, eskiyle aynı sıklıkta düşündüğümü alenen fark ettirmemeyi başarır hale geldim. Yaşama gülümseyerek/gülerek bakmaya idmanlı olduğumdan bu sefer de bazıları "Senin kadar mutlu olabilmeyi, kendiyle barışık olabilmeyi isterdim" diyor. Aslında düşünmek mutsuzluk halinde çare üretmeye çalışmaktan çok daha fazla, öte bir edim. Düşünen insanın hayal kuramayacağı da, ağız dolusu gülemeyeceği de, hep makul kararlar alacağı ve makul davranacağı ise birer yanılgı…
Bugün bir Sosyal Psikoloji kitabında düşünme konusunda gösterdiğimiz farklı tutumların bilimsel nedenini buldum: Herkesin biliş ihtiyacı aynı değil. Konuyu biraz daha açıyorum; çaba gerektiren bilişsel faaliyetlere girme ve bunlardan zevk alma özelliği kişisel bir değişken. Kimi argümanlar üzerinden düşünmeyi severken kimi çevresel faktörlerle yetinebiliyor. Yapılan araştırmalara göre düşünmek, okumak gibi faaliyetlerden hoşlananların sözel becerileri bu ihtiyacı hissetmeyenlere göre biraz daha yüksek ama akıl yürütmede iki gurup arasında bir anlamlı bir fark yok.Cinsiyetler arasında da.
Şimdi dilerseniz sizin için Aronson ve arkadaşlarının editörlüğündeki "Social psychology" (2004: 228) kitabından çevirdiğim şu ifadelere kendi kendinize cevap verin (1-5 arası puanlama yapın, 5'e doğru size uygunluk derecesi artıyor!)
1-Karmaşık problemleri basit problemlere tercih ederim.
2-Çok düşünme gerektiren bir durumla başa çıkma sorumluluğunu üstlenmeyi severim.
3-Düşünme benim için eğlenceyi ifade eden bir fikir değil.
4-Düşünme kabiliyetlerimi zorlayacağına emin olduğum şeyleri yapmaktansa az düşünme gerektiren şeyleri yapmayı tercih ederim.
5-Bir şey hakkında derinlemesine düşünmem gerekeceği olası bir durum olmamasını umarım ya da böylesi bir durumdan kaçınırım.
6-Uzun saatler boyu zorlu şeyleri düşünmekten zevk duyarım.
7-Sadece zorunda olduğum kadar düşünürüm.
8-Uzun vadeli projelerden çok küçük, günlük projeler hakkında düşünmeyi tercih ederim.
9-Bir kere öğrendikten sonra az düşünme gerektirecek görevler yapmayı severim.
10-Beni yolun sonuna kadar (figüratif olarak zirveye) götürecek bir fikre dayanma fikri bana cazip gelir.
11-Sorunlara yeni çözümler bulmayı da içeren bir görev yapmak gerçekten hoşuma gider.
12-Yeni düşünme yollarını öğrenmek beni pek heyecanlandırmaz.
13-Hayatımın çözmem gereken bulmacalarla dolu olmasını tercih ederim.
14-Soyut olarak düşünme kavramını cazip bulurum.
15-Bir şekilde önemli ama fazla düşünme gerektirmeyen bir görevdense zihinsel, zor ve önemli bir görev yapmayı tercih ederim.
16-Çok zihinsel emek gerektirmiş bir görevi tamamlayınca tatminden çok rahatlama hissederim.
17-Bir şeyin bir işlev yerine getirmesi benim için yeterlidir; nasıl ya da neden işe yaradığı ilgimi çekmez.
18-Beni kişisel olarak etkilemeyen konularda bile genellikle düşünür/tartışırım.
Puanınızı bulurken 3, 4, 5, 7, 8, 9, 12, 16, 17. sorulara verdiğiniz puanları tersine çevirin.Yani sözgelimi bunlara 1 puan verdiyseniz 5'e 2 puan verdiyseniz 4'e çevirin. Ne kadar çok puan alınırsa, bilişsel faaliyete duyulan ihtiyaç o kadar demektir.
*
Şimdi ne düşünüyorum peki? Felsefe derslerini ve kimilerince yararsız işlerle uğraştığı düşünülerek burun kıvrılan filozofları…"Sen yorma o güzel aklını" diye "düşünmek"ten soğutulan ve zihinsel olarak "yorulmak"tan korkan bir yerde felsefe nasıl kök salabilir? Bu şartlarda nasıl Felsefe bölümlerinden mezun olan bireyler akademik hayat dışında istihdam edilebilir? "Entelektüel" kavramı nasıl toplumca şu anki gibi hava atma aracı olmaktan çıkarılıp "zihinsel" anlamıyla da algılanıp, hayata geçirilir? …Verimli ve tatlı düşünceler hepinize…

Fotoğraf: http://www.downshoredrift.com/photos/uncategorized/thinking_man.gif

Gel, yine gel! NİLGÜN

2008-11-09T12:40:00.002+02:00

Koca şehrin saklanmış bir semtine yerleşmiş lokantaya arabasını hızla sürdü , sağanak yağmurlu sabahın ıslaklığını iliklerinde hissederek. Yol mu onu götürüyordu bilemedi , dipteki düşünceleri öylesine yoğun , öylesine sisli idi zihninde. Yolun sağına yerleşmiş lokantanın , bu olsa gerek diyerek bahçesine giriverdi. Az sonra gülümseyen yüzlerle dolu arkadaşlarının yanındaydı, o da gülümsedi ve oturdu. Her vakit olduğu gibi geç kalmıştı yine yemeğin başlangıcına. Nerede ise 40 yıllık arkadaştılar , birbirlerini bilirlerdi az çok. Sohbete yakaladığı yerden katıldı o da. Söz döndü dolaştı Mevlana’ya geldi birden. İşte o an atladı lafın üzerinde . Beni de götür oraya dedi, kıdemli Mevlana ziyaretçisi arkadaşına! İstekli çoktu program yapıldı hemen, takvime işaret kondu. O hafifledi birden, düğüm düğüm boğazına gelmiş bir şeylerden kurtulur gibi oldu.

Günler gri , mavi geçti, Ulu insan’ı ziyaret günü geliverdi. Uzun bir tren götürecekti onları Mevlana’ya. Kimi evde eşini, kimi kuzu yavrusunu bıraktı bir süreliğine , kimi zihninde dans eden acılarını... Yolculuklar insanı kendi içinde de yolculuğa sürerdi; hepsi ayrı yolculuklara çıkıverdiler kendilerine doğru!... Denizin kıyısından geçtiler, dağdan , tepeden , tünelden geçtiler.Uzun sarı bir bozkıra doğru kah koşup kah durup ilerlediler. Bir gece boyu geçmişten, anılardan, hayatlarından dem vurdular. Kadeh tokuşturup coştular. Kimi uykunun dingin kollarına attı kendini sonra kimi derdini döktü yanındakine. Sabahı ışıl ışıl bir güneşle karşıladılar , saat saat Mevlana’ya yaklaştılar. Öğle güneşinin ılıklığında Ulu İnsan’a kavuştular. Dillerinde dua , gözlerinde inci taneleri başka bir aleme daldılar. ‘Gel , ne olursan ol , yine gel…’ diyen Mevlana’nın sesini yüreklerinde duyarak gülümsediler kocaman…

Derler ki bir kez Mevlana’ya giden yediye tamamlarmış ziyaretini! O’nun ikinci ziyareti kim bilir belki yedi’ye tamamlar?...

Gönül bozkırda dingin, barışık su gibi akarak gidebilmek ister!... Gönül sevgiyle, dostlukla, aşkla, sağlıkla hayatın acı, tatlı yolculuğu sürsün ister!...

Kara Çığlık- ÖZLEM AKAYDIN

2008-11-09T12:36:00.002+02:00

Çığlıkların en karası belki de özgür için atılan çığlıklardır.
Dünyaya gelme şansına sahip olan her insanın, hatta her canlının en doğal hakkıdır özgürlük.

Topraklarına “ beyaz adam” gelmeden onlar da özgürdüler.

Dünya coğrafyasının en büyük kıtalarından biri olduğu halde, yüzyıllardır açlıkla, sefaletle ve bunun getirdiği sömürgecilikle mücadele eden Afrika ülkeleri kaderine teslim olmuş gibidir.

Bu teslimiyeti zaman zaman yenmek isteyenler ise tarihin sayfalarına gömülmek gibi bir kadere sahip olmuştur.

Hıfzı Topuz belgesel tadındaki son romanı Kara Çığlık’ta Kongo’da atılan özgürlük çığlığının sesini okurlarıyla buluşturuyor.

Kongo’nun iz bırakan liderlerinden Lumumba’nın kısa hayatı ve hazin sonunu belgesel- roman tadıyla okurlarına sunuyor.

Bir gün her şey daha güzel olacak.

Bir gün insanlar ve tüm dünya ülkeleri güzellikler içinde yaşayacak, sömürgenin olmadığı, eşitliğin ve refahın olduğu günlere uyanacak çocuklar..

İşte o zaman Lumumba ve O’nun gibilerin verdiği haklı mücadele anlamını bulacak.

Eylül 2008’de Remzi Kitapevi tarafından okurlarla buluşturulan Kara Çığlık özellikle yeni neslin keyifle okuyacağı ve okuması gereken bir roman. Üstelik dünyada bu yönde yeni rüzgarlar esmeye başlamışken…

* * * * *
LUMUMBA
* Ezilmişlikle yoksulluk her yerde dilsizdir,
Dilsizdir fakir beyazlar ve zenci milyonlar,
Aldanıyoruz durmadan, elimizde ne var?
Asya’da, Afrika’da, Güney Amerika’da
Perulu kızlar, Vietnam’lı oğullar
Ve sen Lumumba
Bedeni delik deşik zenci baba

* Ceyhun Atuf Kansu ( Lumumba ) - Kitaptan -

Gitmeliyim- YEŞİM ÖZDEMİR

2008-11-09T12:21:00.010+02:00

Hemen valizimi hazırlayıp yola koyulmalıyım. Bu, öncekilere benzemeyecek bir yolculuk olacak. O yüzden de valizimi hazırlarken daha dikkatli olmalıyım. Gereksiz ve bana ağırlık yapacak anlamsız şeyleri her zaman olduğu gibi tıkıştırmamalıyım. Örneğin, yanıma korkularımı almama gerek yok. Gideceğim yerde onlara ihtiyacım olmayacak çünkü. Üstelik hatırlayamayacağım kadar uzun süredir benimle birlikteler; çok sıkıldım artık onlardan. Yıllardır üzerimden çıkartmadığım kalkanımı evde bırakayım ya da bir arkadaşıma hediye edeyim. Ben çok kullandım. Oldukça yıpranmış olsa da hala işe yarar. Yediğim kazıkları bir bahçıvana vermeliyim. Belki güzel bir bahçeye çit yapar onlardan, yemyeşil sarmaşıklar bürür her yanını. Hatta döktüğüm gereksiz gözyaşlarını da elden çıkartmalı, en azından çiçek sulamaya yararlar. Güvensizlik, hayal kırıklığı ya da öfkelerimi almama gerek yok. En iyisi bunları doğruca çöpe atayım. Bana her zaman karışıklıktan başka bir getirileri olmadı. Fazla gelişmiş sorumluluk duygum? Aman aman o da kalsın! Peki ya hüznüm? Hiç gerek yok…

Sevdiklerimin sesleri ve yüzleri olmalı valizimde. Onları her gördüğümde , bu yolculuğa neden çıktığımı bir kere daha hatırlarım böylece. Babamın bana son hediyesi olan beyaz dantelli mendilimi , ütüleyip nazikçe yerleştirmeliyim… Doğum günlerimi almalıyım yanıma. Anneannemin iki katlı ahşap evinin kenarındaki naneleri unutmamalıyım. Hatta birkaç tane de vişne koyuvermeliyim bir köşeye. Köfte, patates kızartması ve pilavsız olmaz elbette.

Yağmurdan hemen sonraki toprak kokusuna da mutlaka bir yer bulmalıyım. İlk öpücüğümü usulca yerleştirmeliyim kuytulara. Gülümserken , göz çevresinde oluşan minik kırışıklıkları almalıyım. Elimi minicik tutanelleri, sıkışmayacakları bir yere yerleştirmeliyim, masum çocuk bakışlarının yanına… Yanlışlıkla koyduğum(!) keşkeleri geri çıkartmalıyım. Onlar da gereksiz ağırlık yapacak çünkü. Ondan boşalan yere, “Por Una Cabeza” yı ve“Karl Köprüsü”nü yerleştirmeliyim dikkatle. Martılar olmalı mutlaka ve Hümeyra… Can dostumun düğünündeki ilk dansı da almalıyım mutlaka. Portakal çiçeklerinin kokusunu, valize diğer koyduklarımın arasına serpiştirmeliyim, valizimi her açtığımda bahar kokusu sarmalı dört bir yanı!Yola çıkarken üzerimde hafif bir şeyler olmalı. Yere sağlam basan bir çift yumuşak ayakkabı öncelikle. Gezdiğim mağaraların serin havası her zaman başımın üzerinde, beni yaz sıcağından korumalı… Bana neşe ile gülengözlerdeki ışıltılar da boynuma kolye olmalı yola çıkarken. Yaşamda öğrendiklerimi, kulaklarıma küpe yapmalıyım. Ezgilerden ördüğüm bir taç olmalı saçlarımda. Gözlerime , Akdeniz’in mavisi takılmalı, deniz deniz bakmalıyım. Olimpos’un ateşi , yolumu aydınlatmalı. Doğru bildiklerim ve inandıklarımla kendime yeni bir yol çizmeliyim.

Hayallerimi almalıyım yanıma. Bazen doru bir atın sırtında şaha kalkmalı, bazen eski bir tren istasyonunda pineklemeliyim . Ama gitmeliyim alabildiğince. Nereye olduğunu bilmeden. Büyük şehirler, köhne köylergeçmeliyim. Planlamadan, düşünmeden. Yol beni nereye götürürse oraya gitmeliyim. Ara sıra sevdiklerimi aramalıyım: “Ben iyiyim, merak etmeyin” demeliyim. “Daha yolum var, gitmeliyim”… Koşmalıyım bazen. Kalbim ağzımdan çıkacak gibi çarpmaya başladığında, bir dere kenarında, yemyeşil bir söğüdün altında dinlenmeli, hatta ayaklarımı suya sokmalıyım. Derenin sesini dinleyerek, üzerimde rüzgardan bir örtüyle uyumalıyım . Biraz soluklanınca tekrar yola koyulmalıyım. Yaşlı kadınlardan öyküler dinlemeliyim şaşırarak. Öyküleri de valizime koymalıyım, yeşil söğüdün ve gümüş derenin yanına…

Hep bir sonra varacağım noktayı merak etmeliyim. Ne zaman can sıkıcı bir şeyi valizime koymaya kalksam sığmamalı. Güzelliklere ise her zaman dolmamacasına yer olmalı. Öğrenmeliyim artık, valizimi gereksiz şeylerle doldurmamayı… Yol üzerinde, birden sevdiğim bordo kanepeme rastlamalıyım. Üzerinde biraz uzanmalı, hasret gidermeli , balkonumdaki sardunyalarıma selam söylemeli ve yola devam etmeliyim… Bir gün Mercedes Sosa eşliğinde Kalkan’da günbatımını izlemeliyim, hiç bıkmadan… Başka bir gün meteor yağmurlarını görmeliyim. Tutacağım bütün dileklerim gerçekleşmiş olduğu için sadece gülümsemeliyim onlara. Cunda’da deniz börülcesi yemeli, Galata Köprüsü’nün altında yağmurda rakı içmeliyim Münir Nurettin Selçuk dinlerken. Mardin’de fotoğraf çekmeli, Kekova’da bir pansiyonun denize bakan balkonunda uyku mahmuru gözlerle kahvaltı etmeliyim.Yunuslarla yüzmeli, minik Carettalar’ın denize ulaşma macerasını izlemeliyim gözyaşları içerisinde. Geceleri yaktığım ateşin kenarında, ormanda Ağustos böceklerini dinleyerek uykuya dalmalıyım. Huzur bulmalıyım.Yüreğimin nasırları teker teker sökülmeli…

Yola çıkmalıyım… Bir an önce….

Fotoğraf: http://myeyeofjudgment.com/wp-content/uploads/2008/04/suitcase.jpg

SERBEST RADİKALLER SAYI 26

2008-11-01T21:15:00.005+02:00

Balkondaki Çamaşırlar- FULYA

Çarşamba- KEREM OĞUZ

Ölüm mutlak bitiş mi? MEHMET SAĞLAM

Karanlığın içine çekilen sessiz bir kara perde: 3 Maymun- NİHAL YETKİN

Hayat zaman içinde, öykü roman içinde-ÖZLEM AKAYDIN

Cumhuriyete korkmadan sahip çıkın- TUĞBA

Ziyaret- YEŞİM ÖZDEMİR

NOT: Yazıları okumak için üzerine tıklayınız.

RESİM: Edward Burn-Jones

Balkondaki çamaşırlar- FULYA

2008-11-01T21:06:00.001+02:00

Beş fanila, üç çift çorap... Dokuz katlı apartmanın yedinci katının balkonunda asılı olan çamaşırlar bunlar...İşyerinin penceresi önünde çayımı içerken tam karşımda bir duvar, sağ tarafımda ise bu dokuz katlı apartman var. Görüş alanımdaki en kayda değer yer sadece bu balkon...
Gri apartmanın tek renkli bölümü olarak aylar önce dikkatimi çekmişti bu balkon. Her gün renk renk çamaşırlar asılı oluyordu. Bazen bir kaç gömlek ve bir kaç kot pantolon bazen bembeyaz iç çamaşırlar bazen de sadece üç beş tane havlu.Balkon asla boş kalmıyor, hiç bir şey olmazsa bir kaç çift çorap asılmış oluyordu.
Bir gün aynı apartmanda oturan bir arkadaşıma söz ettim bu balkondan ve çamaşırlardan. O da evin sahibini tanıdığını ve kadının aşırı titiz olduğunu anlattı. Öyle ki, evi kirlenmesin diye misafir bile kabul etmediğinden söz etti. Konu konuyu açtı ve işyerinde kendimizi aşırı titiz insanlardan söz ederken bulduk. Anlatılan hikayelerden herkesin aşırı titiz birini mutlaka tanıdığı sonucu çıktı. Hikayeler ilginçti. Her gün evinin camlarını silen bir kadından söz ettik mesela.Kadın tüm gün çalışan biriydi. Akşam iş dönüşü kıyafetlerini çıkarıyor ve camları silmeye girişiyordu. Başka biri ise evine gelen misafirler gece yarısı gider gitmez onların oturdukları yerdeki tüm koltuk örtüleri toparlıyor ve çamaşır makinasına dolduruyordu. Bir başkası doktor olan eşinin eve girerken hiç bir yere dokunmasına izin vermiyor onu apar topar banyoya sokuyordu. Eşi hastaneden geldiği için onu, büyük ihtimalle, üzeri mikroplarla dolu olarak algılıyordu. İki yaşında çocuğu olan bir kadın ise sokakta oynayıp eve gelen çocuğunu banyoya sokuyor, onu yapamazsa kolonya ile vücudunun her yerini derisini soyarcasına siliyordu. Çocuk tüm kış boyu hasta oluyor derisinde zedelenmeler oluyordu.
Tüm hayatlarını etraflarının temizliğine adayan kadınlardı bunlar. Tüm dünyayı pislik içinde gören ve o pisliği temizlemeye ömürlerini adayan kadınlar. Belki dünyayı pisliğiyle,tozuyla, kiriyle, pasıyla kabul edemeyen, hayatlarını akıllarında yarattıkları parlak dünyayı gerçekleştirmeye adamış insanlardı. Dozu ayarlanmamış bir mantıkla hareket edip temiz olmak kavramını çığırından çıkarmış hep yorgun ve hep yapılması gereken işleri akıllarında taşıyarak yataklarına giren kadınlardı...
Dünya üzerindeki bunca pisliği belki de kendi küçük alanlarında ortadan kaldırmaya çalışıyorlardı. Oysa ıskaladıkları birşey vardı; Dünya hiç bir zaman pırıl pırıl olamayacak kadar tozluydu...
FOTOĞRAF: http://sugabear.deviantart.com/art/Clothes-Pins-7855231

Çarşamba- KEREM OĞUZ

2008-11-01T21:01:00.002+02:00

Otobüste orta kapının önünde duran uzun boylu bir kız var. Yüzünü tam göremiyorum, böyle hem biraz profilde kalıyo hem de sürekli telefonundan mesaj yazdığı için başı eğik. Haklı tabi kız. Saat gece onbir olmuş ve bu topkapı-sarıgazi otobüsü hayli "erkek" bir otobüs. Kızcağız kafayı bir kaldırıp etrafına baksa tüm keriz erkekler "lan yoksa bana mı bakıyor" diye alınacak, panik olacak ve belki de sonunda kavga çıkacak. Eğiyor kafasını kız da, eğiyor ama yine de duruşu, formu, saçları ile çok hoş gözüküyor. Ben ise ısrarla yüzünü merak ediyorum. Çok merak ediyorum yüzü de güzel mi diye ama o kafasını telefondan hiç kaldırmıyor. İlerleyen duraklarda otobüse bir çok insan biniyor ve iniyor ve fakat ben mesajcı kızın yakınındaki yerimi şiddet ve katiyetle muhafaza ediyorum.

Sonuç : nafile. kafasını asla kaldırmıyor. En sonunda işgillenip "benim bilmediğim bir sevgilisi olmasın" deyip kalabalıktan da faydalanıp kafamı telefonuna doğru uzatıyorum. Otobüste başkasının gazetesini çok okudum şimdiye kadar ama başkasının yazdığı mesajı okumak benim için de bir ilkti, o yüzden çok heyecanlandım.

"Sibel de gitmiş benim aldığım ayakkabının aynısından almış, sinir oldum ya :((" yazmıştı. Ne büyük dertlerin var dedim içinden. Sonra da devam ettim, (yüzüne düşmüş saçlarını elimle düzeltip çenesini avucumun içinde usulca tutarak, bir kanaryayı besler gibi hassas bir tedirginle, onu incitecek herkese ve herşeye karşı göğüs gören bir ifade ile, şöyle dedim içimden"

"Sibel'i boşver bebeğim. Ben sana bir sürü ayakkabı alırım, hem de indirimden değil, sezonda.... Evet sezonda... "

***

Otobüsten indiğim yerden taksiye binmem gerekiyor çünkü evimin önüne durak yok. Mesafa yürümek için uzun fakat taksiciler için fazla kısa. O sebeple taksiye bindiğimde hep bir yalakalık yapmak artık bir refleks oldu. Baktım taksici amcanın hacı sakalı var, "iyi akşamlar" değil de "hayırlı akşamlar" dedim binince. Adam da bana "iyi akşamlar" demesin mi... Nasıl g.t oldum anlatamam. Normalde kasanlar onlardır halbuki, ben uymaya çalışırım. "Merhaba" dersin "aleyküm selam" derler. Bayramlarını kutlarsın seninkini tebrik ederler... İyi niyetli bir şey dersin ama hemen "öyle denmez böyle denir" iması ile cevap verirler. O sebeple ben de kimseyle sürtüşmek istemediğimden, hacı sakalını görünce "kutlamam" tebrik ederim, merhaba değil ama selamın aleyküm ve iyi günler değil hayırlı günler.

Ama böylesi ilk defa başıma gelmişt. Belki de aynı benim gibi bir adamdı, hayırlı akşamlar dediğimi duymadı iyi akşamlar dedim zanetti ve sürtüşme sevmeyen yapısı ile cevap verdi. Çünkü benim tipimde hayırlı akşamlar değil de iyi akşamlar diyecek bir tip gibi. Tiplerimize bakıp da aldandık.

***

Evde çoraplarımı çıkarıp kenara attım. Çıplak ayakla yürürken topuğuma bir şey battı. Bu batan şey haftalar önce bozcaada'da topuğumun arkasına doğru batan bir dikendi. Bu dikeni çıkarmadım çünkü çok ender batıyor. Öyle kalbe yürüdüğü falan da yok. Galiba o bir yalan. Evet, bu dikeni çıkarmadım, çünkü hem çok acıtmıyor hem de her battığında aklıma bozcaada geliyor. Çok güzeldi bozcaada. Kabak çiçeği dolması. Bir parçasını bedenimde taşımayı sevdiğimi fark ettim, kemiklerine batan kurşunla gezen gazi askerler gibi...

Resim: http://cushart.deviantart.com/art/Girl-78111786

Ölüm mutlak bitiş mi? MEHMET SAĞLAM

2008-11-01T20:56:00.002+02:00

“Bedenin ölmesi ruhun da ölmesi anlamına geliyor mu, ölüm, bir tür mutlak bitiş mi?” sorusuna yanıt arayalım...
Bir istatistik oluşturmak için, bu soruyu dünyadaki tüm yetişkinlere sorsaydım, sanıyorum bir çeyreği “evet”, üççeyreği “hayır” yanıtını verirdi.
“Evet, her şey biter!” diyenler ruhun varlığına inanmayanlar veya yaşamı sadece biyolojik canlılık olarak görenler olacaktır.
“Hayır, bitmez!” diyenlerin aklında ise ya dinsel öğretiler vardır, ya ruhsal deneyimler, ya töresel ve taklitçi bir inanç, ya “eserlerim ve dostlarımla yaşarım” düşüncesinde olanlar ya da ruhun var olması gerektiğine matematiksel akıl yoluyla ulaşanlar vardır.
Ben, kendi duygu, düşünce, sezgi ve deneyimlerimden “ruh olmazsa, olmaz” prensibini çıkarmış biriyim. Yani yeryüzünde ve iç dünyamda süregelen pek çok fenomeni ancak ruhun varlığı ile izah edebiliyorum kendi kendime.
Bedenimin biyolojik yapısına baktığımda, bir ömür süresince tonlarca hücrenin öldüğünü; ama yenilenen hücreler sayesinde yaşadığımı görüyorum. Yani beden, canlılığını ölüm anına kadar kaybetmiyor. Bunu sağlayan kaynağın, hücreler değil, adını ruh koyduğumuz bir Kozmik enerji olduğuna inanıyorum.
Evet, bedenimi oluşturan hücreler çözülecek ve bir kısmı bakterilere yem olacak veya mikroorganizmalara dönüşecek; bir kısmı toprak, geriye kalanı fosil olacak. Bu, benim vücudum için her şeyin bittiği anlamına gelir. Fakat bence geride bitmeyen üç unsur kalacak: a- dostlarımın belleğindeki beni içeren hatıralar, b- yapıtlarım ve eşyalarım, c- ruhum. Anılar ve eserler de birkaç nesil veya yüzyıl sonra çözünüp yok olacaklar. Fakat ruhum asla yok olmayacak; çünkü ruh, yaşayan ve yaşatan bir “akıllı enerji”dir. Ve Enerjinin Sakınımı Kanunu gereği yok edilemez. Ama başka başka şekillerde, yer ve zamanlarda tezahür edebilir. Reenkarnasyon denen hadise de bence budur.
Esasen, ruha bir tanım getirmek istiyorsanız, bir başlangıç noktasından hareket etmek zorundasınız. Somut bir temel olarak salt enerjiyi ele alırsak, kanaatimce işimiz oldukça kolaylaşacaktır.
Enerjinin sıfır ile sonsuz arasında değişen, sayılamayacak kadar frekansı ve dalga boyu vardır. Bizim ulaştığımız bilinç düzeyinin limitleri içinde bunlardan henüz çok azını keşfedebildik. İleriki yüzyıllarda ruhun dalga boyu ve frekanslarını keşfetmek istiyorsak, araştırmalarımızı enerjinin diğer özellikleri üzerinde yoğunlaştırmalıyız. O zaman aşk, bilinç veya reenkarnasyon dediğimiz ve nasıl oluştuklarını tam anlayamadığımız kavramlara da belki daha somut yanıtlar bulma olanağımız artar.
Ben, bütün bu açıklayamadığımız fenomenlerin, algılamakta çaresiz kaldığımız enerji frekanslarının birer yansıması olduğuna inanmak istiyorum. Bu inanç, bilinmeyenleri saf dışı ederek, daha bilinir ve anlaşılır bir evrende yaşadığım hissine kavuşturuyor beni. Bu sayede tüm hurafeleri, bütün batıl inançları ve bilimsel temelden yoksun yorumların hepsini bilinçaltıma sokmamış ve daha sağlıklı bir düşünce deryasında yüzdüğüme inanmış oluyorum.
Ruhunuzun yaratıcı gücüyle güçlenin, ışığıyla kalın.

Fotoğraf: http://imxanxillusion.deviantart.com/art/to-die-69904818

Karanlığın içine çekilen sessiz bir kara perde: 3 Maymun-NİHAL YETKİN

2008-11-01T20:55:00.001+02:00

Maddi olarak karanlıktan aydınlığa geçmekti Eyüp'ün amacı. Ucunda hapis de olsa, işlemediği bir suçu çekmek zorunda kalacak da olsa, tatlı ve sıcak geldi para. Tereddüt etmedi ailesinden yana, kendi kendine karar verdi,onlar için en iyisinin bu geçici ayrılığı yaşamak olduğuna.Bağrına taş basacaktı ve bitecekti sıkıntıları bir anda. Ne de olsa aile babasıydı, onları rahat ettirmek istiyordu ama bilemedi ailesinin dengesinin, o yokken cepte hazır durmadığını. Bilemedi, kendileri için yapılan fedakarlığı bilseler de sevgiyi hissetmeyince karısı ile çocuğunun ruhen un ufak olmaya ve her türlü zaafa açık olduklarını. Bilemedi.
Cezası bitip de karanlık hücreden eve döndüğünde içeride loş bir ışık olduğunu fark etti. Günün hangi saati olursa olsun. Loş ışıktan loş hisler sızdı önce. Gölgeler gördü, sesler duydu, izlerini sürdü bir bir ve gerçek büyüdü büyüdü görmek istemediği kadar ve bir fırtınada patladı. Öyle bir patladı ki eve sığamadı adam, can havliyle kendini dışarı attı.
*
Maddi olarak karanlıktan aydınlığa geçmekti güzel karısı Hacer'in de amacı. En azından başlangıçta. Ne de olsa anneydi o, bluğ çağındaki biricik oğlunun isteklerini görmezden gelemezdi. Eyüp onlar için hapisteyken, oğlunun elinden kayıp gitmesine, aylak aylak ipsiz sapsızlarla dolaşmasına kayıtsız kalamazdı. Çocuk araba istiyordu, o da kocasını para karşılığı bir trafik kazası suçunu kabullenmeye iten patronu Servet Bey'e gitti, tedirgin, tutuk, daha baştan olacakları biliyor gibi. Ve onun daha ilk güzel ama belki de hayatında duyup duyacağı en sihirli cümlesiyle kendini özel hissetti ve teslim oldu Servet Bey'in tensel, bencil duygularına. Unuttu anneliğini, eşliğini. Sadece kadın olduğunu hissetmek istedi uzun bir aradan sonra. Öyle pervasızdı ki kendi odasının kapısını kilitlemekle yetindi yalnızca, oğlu, kocası onu yakalar diye düşünmedi bir an. Kendinden öylesine geçmişti ki şehvetle, Servet Bey kısa bir süre sonra onu artık istemediğini açıkça yüzüne haykırdığında ayaklarına kapanacak kadar özsaygısını yitirmişti. Üstelik ara yerde hem oğlu hem kocası olup biteni önce sezmiş, sonra öğrenmişti. Artık bir başına hissediyordu hayatta kendini. Kimsenin yüzüne bakamayacak hale geldiğinden paçavraya dönmüş benliğiyle canına kıymak istedi, gecekondusundan atlayıp. Gölgelere karışıp gerçeğin çiğ yüzünden kurtulmak için. Sadece "saçmalama" dedi kocası onun bu uzun süren intihar girişimine, ve o da usulca vazgeçti.
*
Maddi olarak karanlıktan aydınlığa geçmekti evin oğlu İsmail'in de amacı. Her genç gibi o da daha fazlasını istiyordu. Enerjisini boşaltamadığından sonsuz bir keder denizinde yüzüyor, vaktin birinde bir vurgun yemiş ve bunun ezikliğini sürekli yaşıyan bir ifadeyle, bir o yana bir bu yana savruluyor ama kendini bir türlü avutamıyordu. Hapse girmiş babadan sonra, babasını başka biriyle aldatan bir annesi olduğunu fark etmek koca bir tüy dikti bütün bunlara. Gölge adam olmaktan çıkıp bir şeyler yapmalıydı ve yaptı da.
Film yorumlarına bakıyorum şimdi.Salt eş ve anneliğini hiç saymış kadından yola çıkılarak yapılan acımasız ve tek taraflı bazı yorumlara...Sosyolojik yapımız gereği açık saldırı hedefi anne gibi görünse de her biri kurban, her biri günah keçisi ama aynı zamanda her biri bu olayın gelişiminde pay sahibi olabilecek bu insanlara tek tek ve aileleri adına üzülmemek mümkün mü? Ama bu aile dramını 3 Maymunu oynayarak karşıladılar ve birbirlerine zarar vermediler diye yorumlamak ne kadar yeterli olabilir? Sanki bu travmatik olaydan önce 3 Maymunu oynamıyorlarmış gibi…Yine, filmle ilgili bazı eleştirilerde olduğu gibi bu üç kişi aileyi korumak için mi bu kadar suskundular yoksa zaten iletişimsizlikten mi bu hale gelmişlerdi? Loş ışıklar, gölgeler ve evde kol gezen sessiz çığlıklar bana ikincisinin daha doğru olduğunu fısıldıyor…

Hayat zaman içinde, öykü roman içinde- ÖZLEM AKAYDIN

2008-11-01T20:53:00.002+02:00

August Brill eski bir kitap eleştirmenidir. Geçirdiği trafik kazasından sonra kızı ve torunu ile birlikte yaşamaktadır.

Eşi Sonia’yı kaybetmiştir, torunun erkek arkadaşı Irak’ta çok vahşi bir şekilde öldürülmüştür. Üstelik torunu Katya bu ölümden kendini sorumlu tutmaktadır.

“Uçsuz bucaksız Amerika kırsalının bir beyaz gecesinde daha, dünyayı kafamın içinde döndürerek yeni bir uykusuzluk nöbetiyle boğuşurken karanlıkta tek başınayım.

Üst katta, kızımla torunum da kendi odalarında tek başlarına yatıyorlar, tek çocuğum kırk yedi yaşındaki Miriam’ın tek çocuğu yirmi üç yaşındaki Katya da eskiden Titus Small adında bir delikanlıyla yatıyordu ama Titus öldüğü için artık kırık kalbiyle baş başa uyuyor”.

İşte bu beyaz gecelerin birinde uykusuzluğa teslim olan August Brill kendine bir öykü kurgular.

Bu öykünün içinde savaş vardır. Amerika’nın Amerika ile olan savaşı.

Her ne kadar yaşadığı acılarını unutmak için böyle bir öykü kurgulasa da geçmişle ve kendi ile hesaplaşmaktan kurtulamaz.

Bu hesaplaşma torunu Katya eşliğinde olacaktır.

Paul Auster’ın yeni romanı Karanlıktaki Adam işte böyle bir kurgu ile buluşuyor okurları ile. Romanın içinde ayrıca bir öykü ve hem öyküde hem romanda hayata dair izler bulmak mümkün.

Seçkin Selvi’ nin mükemmel çevirisi ile Can Yayınları’ndan çıkan roman Paul Auster okurları tarafından bir solukta okunacak.

Fotoğraf: http://www.ilknokta.com/V2/Pg/MetaDetail/Number/46328.htm

Cumhuriyete korkmadan sahip çıkın- TUĞBA

2008-11-01T20:51:00.004+02:00

29 Ekim 2008..
Cumhuriyet'in ilanının 85. yılı..
Cumhuriyet Bayramı.Gururla, coşkuyla kutlanması gereken en büyük bayram...

Geçtiğimiz yıl ki törenlerde nasihat veren gazinin sözlerini anımsadım...''Yaşasın Cumhuriyet'' diyordu küçük bir çocuğun başını okşarken...

''Atatürk, ülkesini çok sevdi, halkına inandı, büyük zorluk ve mücadelelerle Cumhuriyet'e kavuşturdu. Emanetine sahip çıkma görevi artık sizlerde. Koruyun tehlikelerden, her türlü düşmandan.”diyen gaziyi aradı gözlerim...

Göremedim...Belki de bu yıl yorgun bedeni taşıyamadı onu tören alanına kadar. Ya da artık o ''görünmeyenlerin, dönüşü olmayan yola gidenlerin” arasında ki yerini almıştı. Gazinin son sözleri aklımda kalmıştı...

”Yaşatın Cumhuriyet'i sonsuza kadar''. İster istemez şöyle bir etrafıma baktım. Sanki gözlerim Gazi’nin gözleri olacak ve O’da gördüklerinden mutluluk duyacak gibi.

O ortamdaki çocuklar, gençler, büyükler...Ellerinde bayraklar yüreklerinde cumhuriyet sevgisiyle bağımsızlığın 85. yılını kutluyorlardı...İçimden gaziye bir selam gönderdim. ''Başkomutanın, Mustafa Kemal’in ve sizlerin emanetinin 85. yılını kutluyoruz, buradayız...Sizler rahat olun, her neredeyseniz” diyerek.

Evet. Oradaydık.. Bayramı kutladık..Gururu yaşadık, gururlandık… Ve hep birlikte laik Türkiye Cumhuriyeti’ni sonsuza kadar yaşatacağımızı haykırdık.

Şehir stadyumunda binleri, on binleri bulan kalabalıklar olmasa da, insanların yüzlerindeki, gözlerindeki Cumhuriyet sevdasına tanık olmak mutlu etti beni.O insanlarla bir arada olmaktan....O insanlarla aynı sevdayı haykırmaktan....O insanların coşkusunu paylaşmaktan...O insanların gözlerindeki içtenliğe tanık olmaktan....Bir kez daha gurur duydum. .Ve tıpkı o insanlar gibi bir Cumhuriyet çocuğu olmaktan da.

Ama azdık....Sadece Osmaniye şehir stadyumunda değil...Türkiye'nin birçok yerinde çok azdık.Neydi acaba bu azlığın nedeni ? Duyarsızlık ? İş-güç? Bilinçsizlik? Korkaklık? Hadi iyimser düşünelim ve bu kayıtsızlığa..."Derin uyku durumu" diyelim. Ama gerekçe ne olursa olsun...Yapılanın ayıp olduğunu da ekleyelim. Ve son olarak:
"Siz, rahatınızı bozmayın...
Siz, günlük hesaplarınızın peşinde koşmaktan vazgeçmeyin...
Siz, küçük korkularınızı efendiniz belleyin...
Siz, Cumhuriyet'i sizin yerinize başkalarının korumasını bekleyin...
Siz, dizi izleyin....
Siz, birilerinin masallarını dinleyin...
Siz, hep birilerinin ses çıkarmasını bekleyin..
Siz, derin uykunuzdan vazgeçmeyin.
İyi uykular! " diyelim.

Bugün yaşadığımız özgürlüğü borçlu olduğumuz, Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, silah arkadaşları, bu ülke için canını veren şehitlerimizi saygıyla anarken.. Cumhuriyet aşkı ve sevgisini yüreğinde taşıyan, o sevgiyle yaşayan herkesin bayramını kutluyorum...

YAŞASIN CUMHURİYET..

Ziyaret- YEŞİM ÖZDEMİR

2008-11-01T20:49:00.002+02:00

- Offf! Çok canım sıkılıyor Hasan!
- Benim de valla hanım; hiç sorma!
- Her gün aynı, her gün aynı…
- Eeee n’aaparsın; şartlarımız böyle. Gelene gidene bakıp günü geçiriyoruz işte . Bunu kabul etmemiz gerekiyor.
- Kabul ediyorum etmesine de…
- Yahu asma şu suratını yine. Bak; ne kadar güzel bir sabah!
- Evet… Çok güzel bir sabah.
- Baksana birileri geliyor. Aaa! Şu yandaki komşu Huriye Hanım’ın oğluyla gelini değil mi onlar?
- Evet evet! Gelin hanım biraz kilo almış ama... Hamile falan olmasın?
- Kimbilir?
- Bence hamile! Üç ay önce de gelmişlerdi. O zaman böyle değildi kızcağız.
- Olabilir tabii… Kaç yıldır evliler ne de olsa.
- Bizim kız da yıllarca doğurmadı ya! Ne o? Kariyer yapacakmış! Sonra ne oldu? Biz buraya geldik, çocuk yaptılar. Şu hale baksana; şimdi de torunumuza hasretiz.
- Selmacığım; kınalı güvercinim… Yapma gözünü seveyim. Onlar mutlu olsunlar yetmez mi?
- Öyle diyorsun da… En son ne zaman gördün torununu? Düşün bakalım kaç ay oldu?
- Mmmmmm… Geçen sene Kurban Bayramı’nın ilk günüydü galiba.
- Bak işte! Neredeyse bir sene oluyor.
- İşleri güçleri var çocukların. Zamanları olsa gelmezler mi?
- Eskiden daha sık gelirlerdi. Özlüyorum işte; hele de torunumu. Elimde değil ki! Kaç yaşında şimdi Umut?
- Dört galiba.
- Şu karşı komşu Hayri Bey’in torunundan daha küçük o zaman. O adamcağıza da çok acıyorum. İki oğlu da aileleriyle birlikte Kanada’ya yerleştiler. Yıllardır geleni gideni yok. Her bayram boynu bükülür garibimin.
- Bak işte ! Beterin beteri var. Bizimkiler hiç olmazsa yılda bir kere de olsa uğruyorlar.
- Doğru söylüyorsun…
- Baksana! Şu kapının girişindeki kadın bizim Serap’a ne kadar da benziyor!
- Serap saçlarını hayatta bu kadar kısaltmaz bir kere! Hep ben “kestir biraz” derdim de kavga ederdik sonra; unuttun mu?
- Yok hanım yok! Serap bu! Baksana Umut da arkadan koşa koşa geliyor. Damat arabayı park ediyor galiba.
- Hay Allah! Çok da hazırlıksız yakalandık. Haberimiz olsaydı…
- Yahu kızına da mı hazırlık yapacaksın? Bak, sakın kıza sitem etme olur mu?
- Tamam tamam… Görünce zaten kırgınlığım geçiveriyor. Ana yüreği ne de olsa!
- Annem!
- Güzel kızım benim!
- Babacığım!
- Hoş geldin kızım!
- Nihayet gelebildim… Bakın! Size Umut’u getirdim. Umut gel yavrum.
- Aman da benim kuzum kocaman olmuş. Görüyor musun Hasan? Nasıl da boyu uzamış!
- Aslanım benim. Dedesi yesin onu… Peki sen nasılsın kızım? Niye gözlerin bulutlu? Kocanla bir problemin yok değil mi?
- Ahhh babacığım… Seni ne kadar özlüyorum bir bilsen!
- Ben hep buradayım yavrucuğum. Her zaman yanındayım; bunu biliyorsun.
- Biliyorum… Bazı günler, kendimi çok yalnız hissettiğimde yanımda olduğunu düşünüp rahatlıyorum.
- Eee bak dedim ya! Her zaman… Bunu sakın unutma!
- Güzel annem… Bak saçlarıma! Saçlarım yüzünden hep kavga ederdik seninle…
- Ederdik tabii cadı kız! Hiç büyük sözü dinlemiyorsun ki! Halbuki bak ne kadar yakışmış…
- Haklıydın… Ben hep burnumun dikine gittim. Hoş, hala da öyleyim ama; huy işte!
- Ahhh bilmem mi? Senin o başına buyrukluğunu… Çocukluğunda bile kök söktürürdün bize. Nasıl gidiyor hayatınız? İyi misiniz bari?
- Biz iyiyiz. Haftaya doçentlik sınavım var; o yüzden de biraz gerginim. Osman, hala aynı şirkette çalışıyor ama daha iyi bir konuma geldi. Evin taksitlerini artık daha rahat ödüyoruz çok şükür. Umut kreşe gidiyor; arkadaşlarıyla şarkılar söylemeye bayılıyor. Ara sıra aile fotoğraflarımıza bakıyoruz onunla birlikte. Sizleri gösteriyorum. “Bak Umut!” diyorum…”Bu pos bıyıklı güleç adam senin deden; şu yeşil gözlü güzel kadın da anneannen” diyorum.
- Ahhh ahhh… Geçmişe mazi derler…O güzellik kaldı mı ki şimdi?
- Öyle deme gözümün nuru. Sen her zaman güzeldin; hala da öylesin benim için…
- İlahi Hasan Bey… Çocukların yanında utandırma beni…
- Bu ara sık gelemediğimi biliyorum. İşler çok yoğundu ama bundan sonra daha çok geleceğim ziyaretinize.
- Çok seviniriz yavrum. Sizi görmek, sizlerden haber almak mutlu ediyor ikimizi de… Bizi merakta bırakmayın sakın.
- Bu çiçekleri de size getirdik. Annemin çok sevdiğini bildiğim için çiçekçilerde bulabildiğim bütün nergisleri topladım.
- Canım kızım… Ne zahmet ettin? Sen geldin ya; en güzel çiçek sensin benim için!
- Artık gitmeliyiz… En kısa zamanda yine geleceğim;size söz veriyorum!
- Yolun açık olsun güzel kızım… Seni bekleyeceğiz…

Genç kadın, kucağındaki kocaman nergis demetini, her iki mezar taşının üzerindeki mermer vazoların içine özenle paylaştırdı. Gözlerinden süzülen yaşları elinin kenarıyla sildi. Koşarak yanına gelip elini tutan oğluna gülümsedi; eşinin koluna girdi ve ağır adımlarla uzaklaştılar.

- Gözünüz aydın Hasan Bey;Selma Hanım!
- Sağolasın Hayri Bey! Darısı başına inşallah!
- İnşallah! Belki önümüzdeki bayramda…

Fotoğraf:http://www.art.com/

SERBEST RADİKALLER SAYI 25

2008-10-19T00:24:00.005+03:00

Loto Oynayan Adamlar- FULYA

Salıdan Tükenmek, Hipnoz vs vs vs-KEREM OĞUZ

Ekim Böyle mi Gelecektin? NİLGÜN

Dünyaya Gelmek Hüner Değildir- MEHMET SAĞLAM

Vapurda- NECDET REHAVET

Brooklyn Çılgınlıkları- ÖZLEM AKAYDIN

Bu Dünyadan Nail Çakırhan Geçti- TUĞBA

Simli Çoraplarım- YEŞİM ÖZDEMİR

NOT: Yazıları okumak için üzerine tıklayın.

RESİM: Lord Frerich Leighton

Loto oynayan adamlar- FULYA

2008-10-19T00:11:00.002+03:00

Dolmuş durağında bekliyorum. Ağustos ayında Akdeniz güneşinin ne tadsız bir hal aldığı fikrini aklımdan atamıyorum. Dolmuş gelmek bilmiyor ve ben alnımdan akan terleri silmekten bitap düşüyorum.
Yan tarafta bir kaç adam durağa doğru uzayan bir kuyruk oluşturmuş durumdalar. Gözüm onlara takılıyor. Güneşle didişmeyi bırakıp dikkatimi onlara yöneltiyorum. Kuyruğun önüne çeviriyorum başımı. Yukardaki tabeladan kuyruğun sayısal loto kuyruğunu anlıyorum. Ard arda dizilmiş sessizce bekleyen genç, yaşlı bu adamlar, ellerinde birer kupon, kalplerinde küçük bir ümit, akıllarında şu an sahip olamadıklarına sahip olmanın hayali öylece duruyorlar.
En sondaki adam hemen yanı başımda duruyor. Ağırlığını tek bacağına vermiş elindeki kuponu inceliyor. Rakamları bir bir gözden geçiriyor. Onlara güveniyor belli ki. 50-55 yaşlarında olmalı. Saçları kırlaşmış. Kalbinde neyin umudu, aklında neyin hayali kim bilir? Bir ev mi, bir araba mı ya da çocukları için iyi bir gelecek mi? Belki de hiç gidemediği yerlere gitmenin hayalini kuruyordur.
Kır saçlının hemen önünde genç bir adam duruyor. Elinde bir tomar kupon var. Bütün parasını yatırmış olmalı. O daha ışıltılı bir yüze sahip. Daha genç olduğu için muhtemelen. Onun umudu çılgınca yaşayacağı bir hayat üzerine kurulu olmalı. Spor bir araba, etrafında bir birinden güzel kızlar. Belki ilerde patronu olacağı bir iş. Tabii yeterince eğlendikten sonra. Sol bacağını sallayıp duruyor genç adam. Heyecanlı mı? Yoksa acelesi mi var? Kim bilir?
Kuyruk yavaşça ilerliyor. Kimse şikayet etmiyor. Güneşin altında bekleyen bu insanların bedenleri orada belki ama akılları çoktan başka yere kaçıp gitmiş durumda. Sessizce bekliyorlar. Sıranın onlara gelmesini ve hayallerinin gerçek olmasına bir adım daha yaklaşmayı.
Aklım bu kentte kaç loto bayii olduğuna takılıyor. Her birinin önünde böyle kuyruklar oluyor mu? Eğer oluyorsa 6 küçük rakama bağlanan pek çok insan var demektir. Bu içimi burkuyor. 6 rakamdan bekleneni hayat onlara vermiyorsa bu insanlar elbette böyle incecik dallara tutunurlar. Kazandıkları para sadece karınlarını doyuruyorsa bu insanlar elbette 6 tane rakamı yüreklerinde sevgiyle taşır ona bağlanırlar.
Bu bir heyecan yaşama durumu mu yoksa umut bağlama durumu mu çok da emin değilim aslında. Loto oynayanlar hakkında duyduklarımı ve loto oynayan arkadaşlarımı düşünüyorum. Lotoya büyük paralar yatırıp kazanamayınca çöken insanları gördüğümü anımsıyorum. Rüyasında rakamlar görenleri, oynadıkları kupon üzerine dualar okuyanları duyduğumu anımsıyorum.
Loto oynayan adamlara bakıyorum. Onların yorgun sessiz yüzlerine, bazılarının ışıldayan "bu sefer olacak" diyen gözlerine bakıyorum. İçim burkuluyor.
Kuyruk uzuyor. Ben onlara bakmaya devam ediyorum. Kasadaki adam umursamazlıkla insanların umutlarını makineden geçiriyor ve onlara bir kağıt parçası uzatıyor. Para alıp üstünü veriyor.
Dolmuş geliyor. Ben binerken bir kaç kişi iniyor. İnenlerden biri kuyruğun sonuna geçiyor. Göğüs cebinden kuponları çıkarıp eliyle şöyle bir düzeltiyor ve içinden kimbilir neler geçiyor.
Şans kuponların üzerinde dolaşıyor ve kimse bilmiyor hangi rakamların üzerinde duracak. İnsanlar sessizce şansın kendi kuponları üzerinde durması için bekliyorlar. Belki bu sefer olur diye, şans onlara güler diye...
Sadece 6 küçük rakam... Umudu sırtlarında taşıyor...Ve insanlar bekliyorlar... Şans onlara gülsün diye...

Fotoğraf: http://images.habervitrini.com/haber_resim/8q63g0s_per_loto.jpg

Salıdan tükenmek, hipnoz vs vs vs- KEREM OĞUZ

2008-10-19T00:03:00.003+03:00

Daha salı bugün canım, salı bebeğim. Miğdemde daimi kramplarla iki büklüm yatıyorum. Ne iki laf edesim ne de iki satır okuyasım var. İki kelime çiziktirmeyi denedim, sonucunu kestiremiyorum. Daha salı canım bugün. Cuma akşamına üç uzungün. Serviste sabah sabah eline yüzüne yoğun şeftali aromalı krem süren kadına sinir olacağım. O koku sabah sabah çok tiksindirici gelecek bana ve ben yine de "yahu şunu evde sürseniz olmaz mı" diyemeyeceğim. Desem sanki o lafın ardından tokatlar gelecekmiş gibi.

Ya şimdi siktir et o uyuz kadını da bak ne anlatacağım. Kardeşim kendisine hipnoz yaptırmış. Vallahi de. Trans halindeyken bir kapı görmüş, kapıdan içeri gir demişler, girmiş. Sonra başka bir kapıdan da özbenliğin gelecek demişler. Benim ufaklık eeennneee diye tam korkacakken

selamın alayküm!

özbenlik transa teşrif etmiş. "bir an korkar gibi oldum ama sonra alıştım" diyor çiğdem. nasıl bir şeydi dedim, "aynı bildiğin ben" dedi. "aynaya bakar gibi mi ?" dedim. "değil" dedi. yüzü daha bir nurlu ve saçları çok gür ve çok uzunmuş. "okulu bitirince rahat edeceğsin" demiş. "yok yaa" dedim. bilmediğimiz bir şey diyeymiş ya. sonra hipnozcu artık yavaş yavaş odadan çık demiş. "tam çıkarken özbenliğine bakış at, onu yaparken gördüğün şey senin bu hayatta esas yapacağın iş olecek" demiş. çiğdem de bir bakmış, özü mutfakta pasta yapıyor.

gerçekten de kardeşim, okulu bitirince pasta kursuna gitmek istiyor. cevizli tartları şimdiden efsane.

bende de maymun iştahlılık var tabi. "ben de istiyorum hipnoz "dedim. randevu aldık gittik. hipnozcuyu pek gözüm tutmadı ama... önce biraz sohbet ettik. bu hayatta seni sıkan şeyler neler dedi. ben de dedim ki, mesela (günlerden pazardı) ben daha salı akşamı fena şekilde bitmiş, ölmek bile istemeyecek kadar her bir sikimden soğumuş, mide ağrısından kıvır kıvır kıvranacağım, yapmak istemediğim her bir şeyi yapmaya devam edeceğim falan derken hipnozcunun sıkılan gözlerinden lafı çok uzattığımı fark ettim.

uzun lafı kısası, beni de transa soktu. özbenliğim tüyleri dökülmüş, zayıflıktan kaburgaları gözüken bir sokak köpeğiydi. fakat bakışları... bakışları inanılmaz güzel ve şefkat doluydu. o derin, manalı ela gözler beni yuttu ve kendimi ela bir gökten hiçliğe doğru düşerken gördüm. her saniye daha çok hafifliyor, kahkahalar atıyordum, düşüyor, düşüyor, düşüyordum. hipnozcunun beni geri çağırdığını duydum. itaat etmek istemedim, orada kalmak istedim ama buna muktedir olamadım. Son anda bir ses duydum. Dönüp özbenliğine bak, şu anda yaptığı şey, senin hayatta yapmak istediğin gerçek iş dedi. Son bir hamleyle dönüp baktım.

Köpek odamdaki turuncu koltuğa uzanmış, bir yandan iki patisi arasına aldığı nutella kavonuzunun içini yalıyor, diğer yandan da tv izliyordu.

hayat bir zamanlar ne kadar güzeldi...

Fotoğraf: http://www.turkiyeninsitesi.com/n/sayfa_resimleri/200862304835GCGLNDZRLOIDXFR.jpg

Dünyaya gelmek hüner değildir- MEHMET SAĞLAM

2008-10-18T23:57:00.002+03:00

Dünyaya gelmek hüner değildir,
Yüksel ki yerin bu yer değildir, demiş Namık Kemal.

Ne de güzel demiş... Sadece anababası çocuk istediği için dünyaya gelen bir bebeğin ne denli hünersiz, ne denli anneye muhtaç olduğu daha ilk dakikadaki çaresizliği ile kendini göstermiyor mu zaten.

Bireyin hüner edinmesinde pek çok etken rol oynar: genetik mirası, çevresi, deneyimleri, eğitimi vbg. Kişiye düşen görev iç ve dış koşulların ona sağladığı olanakları maksimize etmek, yani mevcut potansiyelinden limonu sıkarcasına yararlanmaktır.

İdealist bireylere düşen ise, sanatın ve bilimin sağladığı olanaklarla donandıkça yaratıcılığını besleyip büyütmek ve hem milletine, hem insanlığa daha önce yapılmamış şeyler sunarak, insanlığın refahını ve kültürel evrimini daha da ileriye taşımaktır.

Şöyle de diyebiliriz: İnsan hayal gücünü genişlettikçe; özel yeteneklerini ortaya çıkarıp kullandıkça; el ve beden hünerlerine yenilerini kattıkça; sezgilerini geliştirdikçe; ruh ve beden sağlığını korudukça; duygularını yaşatıp denetleyebildikçe; kültür, sanat ve bilim ürettikçe; ahlâkî ve etik değerler yüklendikçe ve sınırlarını zorlayıp kapasitesini genişlettikçe yücelir.

İdeal olan bu iken: bütün bu güzelim değerleri elinin tersiyle iten, yan gelip yatan, ne kendine ne de çevresine bir yararı olmayan insanların sayısı hâlâ o kadar yüksek ki... Dünyaya gelmiş olmanın amacını ve hazzını bilmeyenler, kendine hiçbir katma değer yüklemeyenler, bir tek kitap okumamış veya hiçbir müzeye uğramamış olanlar o kadar çok ki...

Onlara, dünyaya gelmiş olmanın bir hüner olmadığını, esas hünerin “bir günün diğerine benzememeli” tavsiyesinde gizli olduğunu nasıl anlatmalıyız, bilemiyorum. Sizin bu konuda bir fikriniz varsa, lütfen yorumlara ekleyin.

Vapurda- NECDET REHAVET

2008-10-18T23:52:00.003+03:00

çok yorucu olmasa da kafa karıştırıcı bir gün.

akşam oldu, şehrime dönmem lazım.

saat 17:00, onbeş dakika sonra bir vapur var kadıköy’e.

şu uzaklardan dalgaları yararak salına salına gelen vapur olsa gerek bizi karşıya geçirecek olan.

bulduğum ilk koltuğa yığılıyorum.

karşımdaki genç bayan nefes almaksızın kitap okuyor, yanımdaki yakışıklı delikanlı kah denizi kah kızı kesiyor. bense üçünü.

fazla uzun sürmüyor bu durum.

zira kafam allak bullak, ağrıyor üstelik sağdan sağdan.

şöyle iyice geriye yaslanıp aşağıya kaykılıyorum, gözlerimi kapıyorum sonra.

radyomda fransızca bir şarkı, aralardan sıyrılıp gelen hoş bir esinti tatlı talı okşuyorlaryüzümü, tüm benliğimi.

işte mutluluk.

bir tutam huzur, bir parça coşku.

hepsi bu.

Ekim böyle mi gelecektin? NİLGÜN

2008-10-18T23:49:00.001+03:00

Üşüten Ekim Pazar’ı , denizin bile keyfi yok hiç , çalkalanıp duruyor lacivert, mavisi uzaklara kaçmış!

Kuşlu Bahçe’nin çaylı , tostlu, küçük aile muhabbetinin içindeyim de ruhum karışık!Güneş kaçıyor bulutların ardına kuzeyin acı rüzgarına dayanamayıp, biz de kalkıyoruz. Eve dönüş, adımlarım sakin, içimde fırtınalar !

Ne yapmalı? Şu birden bastıran ekim soğuğuna! acil önlem almalı! Evet dolabım, giysi dolabım başka bir düzene girmeli artık! Kış geliyor, sıcak yaz günleri bitti, üşüyorum!

Boşalt, düzelt, yıkanacaklar tarafına ayır bazılarını, toparla! Hadi durma , aklını toparlayamasan bile dolabını toparlarsın , onu becerebilirsin! İndir , kaldır, düzelt çekmecelerini! Zihninin içindekileri düzenleyemesen de dolabının çekmecelerini düzeltebilirsin! Hoş kokulu bir sabun çıkar mesela çekmecenin birinden , bildik bir şey ama sen ona ne koca anlamlar yükledin, bir el emeği bileklik mesela, tut koluna şöyle bir , dal git derinlere! Midye mi toplarsın, gemi mi batırırsın bilmem, koy usulca bir yere , her şeye rağmen gülümseyeceğin bir gün yine bakarsın hatta bileğine takarsın!...

Dön bak şu dünyaya, insan insanı öldürüyor, sömürüyor, bombalıyor, kandırıyor, seviyor , ağlatıyor…..yapıyor işte bunların hepsini yapıyor! Kadim zamanlardan gelen bilgelik neresinde bu hayatın, verebilmek alacağını düşünmeden , şefkat gösterebilmek, kucaklayabilmek insanı , her canlıyı hatta evreni , neresinde bu dünyanın? …

Dönüyorum içime, sen bu soruların yanıtlarını bulamazsın diyorum , kimse bulamaz hatta. Bulmak istemez!...

Sonra birden Mevlana geliyor zihnimin içine , öyle yüce , öyle sakin, öyle derin oturuyor! Çekmeceler, dolaplar, acı tatlı anılar, yalanlar, gerçekler, sevgiler, çaresizlikler…..içimdeki yaman fırtına usulca uzaklaşıyor. Hızla aramaya başlıyorum ; bilgiler sıralanıyor peş peşe. Okuyorum , sakinleşiyorum, düşünüyorum , dinginleşiyorum. En çok da aklıma o eşiz değerdeki 7 öğüdünü yazıyorum.
‘Cömertlik ve yardım etmede akarsu gibi ol
Şefkat ve merhamette güneş gibi ol
Başkalarının kusurunu örtmede gece gibi ol
Hiddet ve asabiyette ölü gibi ol
Tevazu ve alçak gönüllülükte toprak gibi ol
Hoşgörülülükte deniz gibi ol
Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol’
Mevlana Celaleddin-i Rumi
Ekim ayı soğuk, sağanak yağmurlar, fırtınalar, acılar, haksızlıklar ….hayatın sahnesindeki gösterilerine ara veriyorlar , gözyaşı ve hüzün perdesi kapanıyor bir süreliğine! Dudaklarım söylemese de içimdeki ses usulca dile geliyor: Ben Mevlana’ ya gideceğim, diyorum!…

Brooklyn Çılgınlıkları- ÖZLEM AKAYDIN

2008-10-18T23:45:00.002+03:00

Çağdaş Amerikan Edebiyatı’nın güçlü kalemlerinden Paul Auster, bu kez okurlarının karşısına, yine sıra dışı bir romanla çıkıyor.
Can Yayınları tarafından basılan Brooklyn Çılgınlıkları’nı dilimize Seçkin Selvi kazandırmış.

Nathan Glass eski bir hayat sigortacısıdır ve kanser hastasıdır.
Hayata tutunamayanların da arasındadır.

Başarısız ve mutsuz geçen bir evlilik yapmış, sevmediği bir işte yıllarca çalışmıştır. Kendinde olumlu gördüğü tek yanı ise, bitmek tükenmek bilmeyen edebiyat tutkusudur.

Ölmek için kendine seçtiği yer ise Brooklyn’dır.
Brooklyn’i seçmesinin en önemli sebebi, burada kimse tarafından tanınmıyor olmasıdır ancak kısa bir süre sonra, yıllardır görmediği kayıp yeğeni Tom Wood ile karşılaşır. Tom da dayısı gibi bir edebiyat tutkunudur ve bir kitap evinde çalışmaktadır, Tom’un, yaşam koşullarının Brooklyn’e sürüklediği Harry Brightman adlı bir patronu vardır.

Kısa süre içinde üçlü arasında inanılmaz bir sohbet imkanı doğar. Sohbet edebiyat kökenlidir.
Kanser hastası, günleri sayılı Nathan Glass bu sohbetlerin sonrasında, ömrünün son anlarını yaşamaktayken kendini ufku daha da genişlemiş, farklı düşünceler içinde bulacaktır.

Paul Auster, Brooklyn Çılgınlıkları’nı, kendine özgü üslubuyla, bütün dünyayı ayağa kaldıran 11 Eylül saldırısıyla da ilişkilendiriyor. Finalini de bu ilişki doğrultusunda bitiriyor. Bu bağlantı nasıl mı sağlanıyor? Onu söylemeyelim. Okurlara bırakalım.

Bu Dünyadan Nail Çakırhan Geçti-TUĞBA

2008-10-18T23:41:00.003+03:00

98 yaşında üretken bir Cumhuriyet aydını, Atatürk sevdalısı vefat etti 11 Ekim 2008 Cumartesi günü.. 98 yaşın gerisinde sanatçılığının, şairliğinın, yazarlığının, ödüllü mimarlığının yanısıra....Kimbilir daha ne özellikleri vardı bilmediğimiz.

Sanat dünyasında Nail V.adıyla yayınladığı yazıları, şiirleriyle, mimarlık alanında bir alaylı olmasına rağmen kazandığı ''Ağa Han Uluslararası Mimarlık Ödülü''yle tanınan, Türkiye'nin ilk açık hava müzesi olan Karatepe Aslantaş'a ilk geniş saçaklı ''çıplak beton'' uygulamasını da uygulayan insandır Nail Çakırhan..

Bu kadar mı ?.. Değil elbet..dinlenmek, çalışmalarını yapabilmek için kendileri için iki ustanın yardımıyla üstelik mimarlık eğitimi olmadan projesini çizdiği evler yapan..Turistler, bölge insanı, eş dostlar tarafından çok beğenilince devamı gelen.. Çevre dostu, estetik, klasik mimariyi günün koşullarına uyarlayan, adına ''Nail Çakırhan Mimarisi'' denilen ahşap evler..Ve bu projelerin bir armağınıdır kendisine ''Uluslararası Ağa Han Mimarlık Ödülü''...

Aydın gazetecilerin yazılarından Akyaka ile özdeşleşen adını çok duyuyor olsam da Halet Çambel'in eşi olduğu ayrıntısıyla daha bir tanımaya çalıştım..İki çalışkan insanın üretken, cesur, mücadelelerle geçen hayatlarını, emekleri sonucu ortaya çıkan eserlerini gördükçe hayranlığım da daha bir arttı.

Hayatlarında ilklerin getirdiği başarılar bulunan iki insan.. Türkiye'nin ilk kadın arkeologlarından..Olimpiyatlarda eskrim dalında ülkemizi temsil eden ilk sporcu.. 2500 yıllık Kastabala Antik Kentinin bugünlere gelmesine ömrünü adayan bir cumhuriyet kadını Prof. Dr. Halet Çambel..

Türkiye'nin ilk açık hava müzesi olan Osmaniye Karatepe-Aslantaş müzesine ilk geniş saçaklı ''çıplak beton'' uygulamasını,- bu konuda hiç deneyimi olmamasına karşın- yaparak kazıda çıkarılan arkeolojik buluntuların restorasyonu, korunması, sergilenmesi için geniş alanın saçaklıkla kapatılmasını sağlayan.. Mimarlık eğitimi olmadan kendi çizdiği projelerle Muğla Akyaka'da oluşan ''Nail Çakırhan Mimarisi'' nin yaratıcısı, sosyalist, yurtsever, Atatürk sevdalısı, alaylı mimar Nail Çakırhan..

98 yaşında bir aydın sonsuzluğa doğru yol aldı 10 Ekim 2008 Cumartesi günü. Halet Çambel'in hayat, Nazım Hikmet'in hapishane ve yol arkadaşı.. Mücadeleler, zorluklarla geçen yıllara şiirin, edebiyatın, sanatçılığın, aydınlığın...Atatürk'ün, Cumhuriyet sevdasının sığdığı dolu dolu bir yaşam..

Ben onunla hiç karşılaşma, tanışma şerefine erişemedim ama...Azmine, hırsına, sanatına, fikirlerine saygı duydum..Ben onu görme ayrıcalığını yaşamadım ama Karatepe'deki Osmaniyeliler, Muğla Akyaka'daki hemşerileri gibi sevdim, saygı duydum, taktir ettim..

Bu dünyadan bir aydın....İlkelerine bağlı bir sosyalist.. Bir yurtsever..Bir Cumhuriyetçi..Bir Atatürkçü geçti...

Bu dünyadan bir sanatçı ; Nail V.Bir alaylı ve ödüllü mimar; Nail Çakırhan geçti.

Saygı ve rahmetle anıyorum.

FOTOĞRAF: http://www.akyaka.org/dernek/agenda/exhibitions_07/pics_exhibitions_07/nail_cakirhan.jpg

Simli Çoraplarım- YEŞİM ÖZDEMİR

2008-10-18T23:38:00.004+03:00

Deniz kenarında, oldukça yoğun ziyaretçi akınına uğrayan bir balıkçı köyünde gördüm onu. Tepemizde kızgın kızgın parlayan güneşe inat , sadece gözlüğünün kenarlarından belli belirsiz seçilen pembelik dışında teni görünmüyordu; ne teni, ne saçları ne de gözleri… Birkaç adım önünde yürüyen, kocası olduğunu tahmin ettiğim adamın peşinden, elinden sıkıca tuttuğu oğlunu sürükleyerek telaşla yürüyordu. Adam, kadınının aksine, açık renkli kısa kollu bir gömlek ve çorapsız ayaklarına geçirdiği terliklerle son derece rahat görünüyordu. Kaç yaşında olduğunu tahmin edemediğim bu kadın, Burka giyen Afgan kadınlar gibi kendisini simsiyah bir çarşafın arkasına hapsetmişti. Yanından geçen herkesin kendisini bakmaktan alıkoyamadığı tek kadındı o gün o köyde…

Meyhaneleriyle ünlü bir sokakta , bir lokantanın kadınlar tuvaletinde gördüm bir diğerini… Aynanın karşısında dikkatle kendisini inceliyordu. Kayıtsız gözlerle bana da göz atmaktan geri kalmadı bu kısacık zaman dilimi içerisinde. Kot pantolonum, makyajsız yüzüm ve dağınık saçlarımla pek sıradan görünmüş olsam gerek, bakışlarını kendisine çeviriverdi tekrar. Parlak mavi türbanını düzelti önce. Saçının tek bir telinin bile görünmediğinden emin olduğunda, sıcaktan dağılmış göz makyajını düzeltmeye başladı. Özenle koyu ve kalın birer çizgi çekti kirpiklerinin dibine; rimelle kirpiklerini kıvırdı ve boyadı simsiyah. Nar çiçeği rengi rujunu tazeledi sonra. Mavi, sarı ve turuncu renklerle bezeli tuniğinin düğmelerini kontrol etti. Artık masaya dönmeye hazırdı. Kendisine gülümsedi ve aynı anda tuvaletten çıktık. Dimdik tuttuğu başıyla bütün dikkatleri üzerinde toplayarak masaların arasında yürümeye başladı. Ben mi? Sessiz sedasız yerime geçtim; hiç kimse fark etmedi bile varlığımı…

Topkapı Sarayı’nın bahçesinde gördüm bir çoğunu; belki aynı kadınlardı, belki de değil… Nereden bileceğim ki? Hepsinin de yüzleri simsiyah peçelerin arkasında gizliydi. Yıllar öncesine ait saray bölümlerini gezerken Harem’de, geçmişle günümüz birbirine karışıp ironik bir hal aldı dört karısıyla gezen adamı gördüğümde. Bir tanesi, su içmek için peçesinin ucunu hafifçe kaldırıp, dudaklarını göstermeden su içmenin çabasındaydı Ağustos sıcağında… Yaramaz rüzgar oyun oynadı bir diğerine. Siyah çarşafın dizden aşağısı açılıverdi bir anda. Sanki bir röntgenciymişçesine bakmadan duramadım o açılan bölüme. Kısa paçalı bir pantolon ve altında simle işli beyaz çoraplardı gördüğüm. Bir an için simli beyaz çorapların gün ışığına kavuşmak için isyan ettiğini hayal ettim kendimce. Öyle ya ; ışık olmayan yerde simin ne anlamı vardı ki?

Erkek hastayı muayene etmeyi kabul etmeyen kadın hekimler gördüm. Ettikleri yemini hiçe saymış, insan olmanın anlamını yitirmiş, yobazlığın denizinde boğulup gitmişlerdi. Kadın olduğumdan, tokalaşmak için onlara uzattığım elimi havada bırakan öğretmenler gördüm. Çocuklarımızı yaşama hazırlasın, onları bilgili ve çağdaş yetişkinler haline getirsinler diye gönderdiğimiz okulların öğretmenleri. Usulsüz yapılıp, yerle bir olan dini eğitim veren kursların yıkıntılarının altından çıkarttıkları gencecik evlatlarının cansız bedenlerini toprağa verip, suskun ve şaşkın öylece kalakalan insanlar gördüm. Ramazan ayında oruç tutmadığı için dövülen üniversite öğrencilerini, etekleri kısa diye bacaklarına jilet atılan ya da asit dökülen kadınları gördüm sonra. İbadet de kabahat de gizli olmalıydı hani? Cuma namazlarını gövde gösterisi haline getirenler, kameralar karşısında dua edip iftar sofrasında poz verenler ne yapıyor o zaman? Maaşa bağlayıp örtünmeyi ya da oyu garantileyenler, cennet vaatleriyle insanları kandıranlar, üfürükçüler, muskacılar… Sevgiyle değil de korkuyla dini zorlamak neden?

Anneannemin ve kırsal yaşam süren bir çok kadının baş örtülerini gördüm ben; yemeninin kenarından omuzlara inen kınalı örgüleri… Kadın erkek omuz omuza oynanan halk danslarında, bir ağızdan söylenen türkülerde hep bir öykü yok mudur hayata dair? Annemin gençlik fotoğraflarını anımsadım sonra; mini etek ve yüksek mantar topuklu ayakkabılarla gülümseyen yüzünü . O fotoğrafların çekildiği kentte, artık bırakın mini eteği, kısa kollu gezenlere bile ayıplar gözlerle bakılıyor aradan 30 yıl geçmişken. Sosyal yaşamın vazgeçilmezleri olan sinemalar ve tiyatrolar kapanıyor birer birer. “Alkolsüz Aile Lokantası” gibi bir tanımlamayı hayretle okuyorum bir başka ilçedeki lokantanın tabelasında.

Herkesin bir zamanlar birbirine gösterdiği hoşgörünün yerinde artık yeller estiği bir gerçek. Bir çok insan, kendi doğrusunu dayatarak olması gerekeni gerekirse zorbalıkla hayata geçirmenin derdinde. “Gelecek “ kavramının önünde giderek yoğunlaşan kocaman kapkara bir bulut var adeta. Yaşadığım ülkeyi tanıyamaz olmaya başladım ne yazık ki. Din gibi hassas ve tartışmaya çok da açık olmayan bir konu üzerinden çevrilmeye çalışılan dolaplara “dur” demek gerekmiyor mu artık? Gerçek dindarlarla, sadece öyleymiş gibi davranıp kendilerine bir şekilde kazanç sağlamaya çalışanların ayırdedilmesi gerekirken, öylece olanı biteni izleyerek büyük bir yanılgının tam eşiğinde miyiz acaba? Yoksa bizler büyük bir gaflet uykusunda, gelecek yerine geçmişe mi yürüyoruz hızlı adımlarla ?

SERBEST RADİKALLER SAYI 24

2008-10-12T13:55:00.004+03:00

Yol- FULYA

Yanımda Gazete Taşırım- KEREM OĞUZ

Genlerin Esiri miyiz? MEHMET SAĞLAM

Yabancı Dil ve Sözcük Algılamaları- NİHAL YETKİN

Ankara'da Oktoberfest- PİRMETE

Karışık Yabancı- SERDAR ÖZDEMİR

Sisler Bulvarında Atila İlhan- TUĞBA

Hüznün Soluğu; Hümeyra- YEŞİM ÖZDEMİR

NOT: yazıları okumak için üzerine tıklayınız.

RESİM: Evelyn De Morgan

Yol- FULYA

2008-10-12T13:50:00.002+03:00

İnsan tam olarak insan doğmuyor zamanla insan oluyor. Yaşadıklarıyla, acılarıyla, sözleriyle tam oluyor. Aslında tüm insanların yaşam gayesi de bu galiba. Olmaları gerekene ulaşmaya çalışmak... Ve belki de başlarına gelen tüm olaylar onların bu "tam olma" yolunda geçtikleri sınavlardır. Kim bilebilir ki?
Her insan o tam olma noktasına değişik yollardan geçip geliyor. Elbette herkes yolu tamamlayamıyor kimi pes ediyor, kimi yolda kalıyor. Ruhunun öğrenme noktaları nerdeyse hayat o noktaları buluyor ve ona göre sınavlar hazırlıyor. O sınavları geçen geçiyor, geçemeyen "normal" bir şekilde hayatına devam ediyor.
Mesela seni acıyla imtihan ediyor. Acılar da bin çeşit oluyor. Sabrını deniyor, gücünü deniyor, kalbini deniyor ve kötülüğe meylini deniyor. Acının sana, senden ne kaybettirdiğini ölçüyor ya da sana ne kattığını.
Ve seni sürüyle deniyor. Ne kadar kara koyun olabilirsin onu ölçüyor. Ak koyunlar bir tarafa doğru yol alırken sen karşı tarafta yükselen güneşe doğru ne kadar yürüyebilirsin ona bakıyor. O ışıkları içine nasıl doldurduğuna bakıyor. Pisliğe bulaşmadan, göğsünü gere gere nasıl karşı bir duruş sergilediğine bakıyor. Yalnızlığa dayanamadığın için geri dönüp, karanlığın içinde o ak koyunlarla birlikte ve bir olup olamayacağına bakıyor.
Seni gözyaşlarınla deniyor. Ne kadar gözyaşı döktüğüne değil nelere göz yaşı döktüğüne bakıyor. O çok değerli yüzüğünün çalınmış olmasına döktüğün kilolarca gözyaşındansa, o masum çocuk yüzünün sonsuza dek kapalı kalacak gözlerine döktüğün bir damla gözyaşını değerli tutuyor.
Seni içindeki sevgiyle ölüçüyor bir de. Tek bir adama ya da tek bir kadına duyduğun gelir geçer aşkla değil tanıdığın ve tanıyacak olduğun tüm insanlara olan sevginle ölçüyor. Sokaktaki bir çocuğun başını okşamanla ölçüyor, sadece kendi çocuğununkini değil.
Seni öfkenle ölçüyor ya da. Ne kadar dilini tutabildiğinle. Öfken içinde bir volkan gibi kaynarken ne kadar duru bir su gibi olabildiğinle ölçüyor. Dişlerini gıcırdatmadan karşındakine gerekli ve yerinde bir kaç söz söyleyip söylemediğinle ölçüyor.
Ve seni hayat denen o uzun yolu nasıl yürüdüğünle ölçüyor. Ayağının altındaki her taşın her kumun değerini bilip bilmediğinle. Umursamazca çiğneyip o yolu, ardında bıraktığın o küçük yaşamı nasıl anımsadığınla ölçüyor. Yanına aldığın ve tüm o yol boyunca sana eşlik eden değerli ve parıltılı erdemlerle ölçüyor. Yeşil kağıt parçaları ya da altın, yakut, elmas gibi değerli taşlarla değil.
Yol uzun ömür kısa. O kısa ömürde kendi gerçekliğini ve değerini ne kadar sağlamışsın onunla ölçüyor hayat seni.Ve hayat seni, senle ölçüyor. O uzun yolda ve o kısacık zamanda ne kadar sen olmuşsun ve hayatına neler sığdırmışsın onunla ölçüyor.
Velhasılıkelam; Yol uzun ömür kısa... Tek önemli olan ise nasıl yürüdüğün...

Fotoğraf: http://www.3ayak.org/imaj/schizophrenia13/dream-life-sydney-australia-98.jpg

Yanımda Gazete Taşırım- KEREM OĞUZ

2008-10-12T13:42:00.002+03:00

Okuyup bitirmiş olsam da,

günler öncesinden kalmış olsa da

her zaman gazete taşırım yanımda.

boş kenarlarına küçük küçük notlar alayım,

sonra o notlardan bir tebessümlük

şiirler çıkarayım diye.

yanımda gazete taşırım

yağmur aniden bastırırsa

şapka yapayım diye

(çok idare etmez ama işte bir süre)

poyraz sert sert eserse

paltomun içine sereyim de

rüzgarı tutsun diye

bazen kafam attığında

çok fena attığında,

kendimi takip edilen bir hafiye sandığımda

çaktırmadan indireyim okuduğum gazeteyi de etrafı keseyim diye.

azıcık oynayayım diye yani

canım sıkılmasın diye

yanımda gazete taşırım.

sevdiğim yazarı tekrar tekrar okuyayım,

arka sayfadaki güzele bakıp içleneyim diye

kese kağıdı yapayım da

içinde domates taşıyayım

biber taşıyayım

poşetleri tabiata salmayayım diye

yanımda gazete taşırım.

hep korktuğum trafik kazası,

bir köşeden fırlayıp da beni yere sererse

üzerime örtsünler de

çocuklar korkmasın diye

yanımda gazete taşırım.

siz de taşıyın.

Fotoğraf: http://www.hooversbiz.com/wp-content/uploads/2008/04/newspapers.jpg

Genlerin Esiri miyiz? MEHMET SAĞLAM

2008-10-12T13:36:00.002+03:00

Bu konuda öncelikle birkaç kavram arasındaki ilişkiyi açıklığa kavuşturmak lazım: Özgür irade, özgürlük, kaos, belirsizlik, belirlenimcilik (determinizm) gibi... İrademizin nefes aldığı ve hayat damarlarının beslendiği kaynak olan özgürlük, aslında determinizm, kaos ve belirsizliklerin eseridir.

Determinist birer mekanizma olan genler, belirsiz birer eylem olan davranışlarımızı ve düşüncelerimizi etkiliyorlar. Buna karşın özgür düşünce ve davranışlarımız da genlerimizin mekanik yapısını değiştirebiliyor. İçinde böylesine belirsiz ve hercümerç bir etkileşimin olduğu bir sistemde, mekanik ve determinist bir mekanizmanın yaşamasına olanak yoktur.
Newton mekaniğine göre, tüm evren kurulu bir saat gibi hareket eder ve içindeki her şey bilardo topları gibi önceden belirlenmiş yönlere doğru gidip gelirler. Bu etki-tepki mekanizması determinist bir oluşumdan başka bir şey değildir.

Neyse ki Newton bu konuda yanılmıştır; evrende aslında bir kaos yaşanmaktadır. Bu kaosu Heisenberg, Belirsizlik İlkesi dediği bir kavramla açıklamaya çalışmıştır. Heisenberg, Mikro-Makroevren’de hiçbir şeyin belirli, yani determinist olmadığını savunur. Fakat Kaos Teorisi’ne kulak verirseniz, Newton’un da, Heisenberg’in de haklı olduğunu görebilirsiniz. Yani: Kaos gibi görünen bir sistemi oluşturan elemanlar veya olaylar arasındaki ilişki o kadar çok ve karmaşıktır ki, sistemin parçalarını teker teker belirleyip isimlendirseniz dahi, olayların sonucunu kestirmeniz yine mümkün olmayabilir. Ve en basit kurguya sahip sistemlerden bile çok karmaşık sonuçlar çıkabilir. Örneğin yağmurun nasıl yağdığı ve kar tanelerinin nasıl oluştuğu artık iyice belirlenmiştir; fakat bunların ne zaman, nerede ve ne miktarda yağacağını hiç kimse kesinkes bilemez; ancak bazı tahminlerde bulunabilir. Serbest ekonomi piyasaları da böyle bir sistemdir. Öğeler gerekirci, ama sonuç belirsizdir.

İnsan davranışları ve kişilik arasındaki ilişki de böylesi bir karakteristiğe sahiptir. Hiçbir insanın bir dakika sonra nasıl davranacağını bilemezsiniz. Buna rağmen, insanın davranış kalıpları uzun vadede ortaya çıktığı için, onun kişisel özelliklerini kestirmek kolaylaşır. Meselâ benim bu akşam ne zaman yemek yiyeceğimi veya yiyip yemeyeceğimi bilemezsiniz; ama gelecek 3 gün içinde mutlaka bir şeyler yiyeceğimi tahmin edebilirsiniz. Aslında yemek yiyebilmem birçok determinist etkene bağlıdır: Açlığımı genler belirler; yemeğimi hava koşulları, çiftçiler ve bitkiler; yemek zamanımı ise sosyal ve biyolojik koşullarım.
Bu genetik ve dışsal koşullar benim yemek alışkanlığımı belirler; fakat yine de zamanı hakkında tam bir tahmin yürütmenize olanak vermez. Ama eninde sonunda mutlaka bir şeyler yiyeceğimi bilirsiniz. İşte bu da bir determinizmdir. Benim özgürlüğüm, determinizm ve belirsizlik limitleri arasında kalan bu alanda ortaya çıkar. Yani özgürlük, uçlardaki siyah ve beyazda değil, aradaki gri tonlardadır.

Acaba bu siyah ve beyaz renklere de esaret mi diyoruz:
Hayır. Bence şöyle düşünmek lazım: Dış koşulların veya diğer insanların bana empoze ettiği determinizm özgür irademe her zaman ters gelir. Buna kötü determinizm diyebiliriz. Bunun yanında, kendi genlerimin ve kendi düşüncelerimin bana empoze ettiği determinizm bana iyi gelir. Buna da iyi determinizm diyebiliriz.

İşte, özgürlük, aslında iyi determinizmin ta kendisidir: Kendi limitlerimizi anlayıp kabullenme ve bu sınırlar içinde kendi seçeneklerimizi yaşamaktır. Bizi bu seçeneklere sahip çıkmaya iten nedenler de hem genetik, hem de kültüreldir; bir başka deyişle, Biyolojik ve Sosyal Bilinç’tir. Çünkü genler kendi şifrelerini kullanmak istedikleri için, bizi başka genlere ve geleneklere sahip insanların emirlerine karşı çıkmak için güdümlerler. Örneğin, yardım istemeyen insanlara yardım eğmeyi istekle yaparız; fakat bize emreden insanların işlerini ya savsaklar ya da zorla veya stres altında yaparız. İşte bu nedenledir ki, emir altında olan insanlar daha fazla strese girerler ve o yüzden daha yüksek kalp hastalığı riski taşırlar.

İnsan olarak hepimiz, davranışlarımızı da etkileyen bir genetik determinizm sahibiyiz. Bunun adını “Ben” koymuşuz. Ama Yunus’un dediği gibi, “Bende bir ben var, benden içeru...” İşte o ben, bence, “Kolektif Ben”dir.

Bütüncül düşünceyle kalın...

Yabancı Dil ve sözcük algılamaları- NİHAL YETKİN

2008-10-12T13:30:00.002+03:00

Sokaktaki adam için yabancı dil bilmek özeldir. "Bir dil bir insandır" onun için. Hele de bir kişi bu dili yurt dışına çıkmadan tümüyle kendi yurdunda kendi devletin sağladığı imkanlarla öğrenip amaçlarına yetecek kadar kullanabiliyorsa akıllı biridir, sözü dinlenmeye değer bulunur. Sözlük mü? Onun için yalnızca kalın ve sıkıcı bir referans kitabıdır.

Çat pat yabancı dil bilen biri için yabancı dil bilmek çocuk oyuncağıdır. Turistle konuşuyordur, derdini anlatıyordur ya, daha büyütecek ne vardır bunda? Bir-iki sözcükle karşıdaki onun derdini anlıyordur ya ondan mutlusu, başarılısı yoktur. Kendi dilindeki sözcüğü yabancı dildekilerle birebir karşılaştırma peşindedir ve sözlükle her şeyi halledebileceğini düşünür.

Yabancı dil bilmeyi yabancı dil konuşmakla bir tutan için yabancı dil yalnızca telaffuz meselesidir. Çat pat bilenden farkı sesletime verdiği azami önem olur. Salt buna kafayı takıyorsa yurt dışına gitmeden kendini bu konuda hiçbir zaman yeterince iyi hissetmeyecektir. Sözlük onun için gereksizdir, çünkü sessizdir. Gerçi bir müjdem var onlara artık öyle elektronik sözlükler var ki kadın ve erkek sesiyle sözcüklerin telaffuzunu bütün özellikleriyle verebiliyor!

Yabancı dil bilmeyi yalnızca CV'nin olmazsa olmazı olarak görenler için yabancı dil bir yüktür, bir bariyerdir, onların kıymetli vaktini süpüren. Böyleleri sıkıcı test kitaplarında bir sürü birbirinden bağımsız konulu paragraf okuyup onları çözümlemek zorunda kaldıkları için kendilerinde peygamber sabrı olduğunu iddia ederler. Haklıdırlar da. Ama yalnızca sabır konusunda. Gözden kaçırdıkları nokta dilin test kitaplarına sığamayacak kadar kocaman bir derya olduğudur ve yoğun kurs denilen olgu REM aldatmacasıdır yalnızca. Onları buna iten sisteme hiç girmeyelim burda, konu iyice dağılır yoksa. Sözlüğe gelince, onlar için yalnızca testte çıkma ihtimali yüksek olan sözcüklere bakmakta başvurulan tatsız tuzsuz bir araçtır.

Yabancı dil bilmeyi meslek edinmiş bir kişi için "eksiksiz bir bilme" ulaşılamayacak bir hedeftir, en azından idealist bir insansa. Daha doğrusu ulaşılabilir ama her an yenilenmeye muhtaç bir bilgidir. Onun için dil her yerdedir. Ne sadece derste, ne test kitaplarında, ne bir turistin iki dudağı arasında, ne Amerikan fragmanlarındaki tok, havalı havalı konuşan adam sesinin verdiği büyüde. Yabancı dil doğaldır onun için.Doğal ortamın, doğal ortamlar oluşturmanın öğrenmedeki rolünü bilir. Sözlük onun dostudur. Sadece bilmediği sözcükler için bakmaz ona, bildiklerine de nüansları görmek adına tekrar tekrar bakar durur ve bundan hiç gocunmaz. Vakit kaybı olarak da hiç görmez.

Yabancı dil bilip bunu çevirmen olarak kullananlar için yabancı dil hem bir araç hem de bir araçtır. Sürekli gel gitler yaşar. Sözcükleri birbirine tokuşturur. Yurdanur Salman adlı değerli bir meslektaşımızın bir kitap kapağındaki deyişiyle "uçan kaçan sözcüklerin ardında" bir ömür geçirir. Sözlük onun da dostudur ama ilk kez sözlükten bakıp bulduğu bir sözcüğü uygun bağlamda kullanabilmek için pek çok sağlamalar yapar. İşinin sözlükte ne başladığının ne de bittiğinin farkındadır.

Bir dilbilimci için yabancı dil bilmek büyülü bir konudur ama hiçbir dil ona bir diğerinden daha üstün değildir. İlkel, üstün, zengin, fakir gibi kavramlar onun için hiçbir şey ifade etmez. Her dil kendi için yeterlidir ve kendi için gereken kadar sözcüğü vardır. Her ülke nasıl hakettiği şekilde yönetilirse, her milletin dili de kendine has özellikler taşır ve kendi için ne eksiktir ne fazla. Bir dilbilimci için sözlük bir çevirmene göre elinin altında herdaim duran bir araç değildir. O dilin nesini inceliyorsa ona göre bir araç bulur. Örneğin, psikodilbilim kapsamında dil sürçmelerini inceliyorsa, inceleme birimi bu sürçmeler, sosyodilbilim kapsamında dil planlamasını inceliyorsa, devletin ve okulların vs. bu konudaki uygulamaları, sözdizim kapsamında inceliyorsa sözcüklerin bir tümcedeki diziliş kurallarıdır. O kadar irili ufaklı alt disiplinleri vardır ki burada tek tek sıralanamaz. Kısacası, inceleme birimi yalnızca sözcükler değildir. İnceledikçe görür ki bir dilin içinde bir alanda zenginlik diye tabir edilecek bir husus diğer bir alanda son derece güdük kalabilir. Örneğin, Türkçe ikilemeler açısından çok zengin bir dilken, İngilizce değildir ama bu onun yetersiz bir dil olduğu anlamına gelmez.

Yukarıdaki gurupların hangisinde olursanız olun ya da iddia ediyorum burada aklıma gelmeyip de ele alınmayan diğer bir kategoride yer alın, yabancı dil öğrenimi ve kullanımında değişmeyen bir duygu vardır. Normalde anadilinizde hiç düşünmediğiniz konular hakkında onu bir başkasıyla karşılaştırır hale geldiğiniz için az ya da çok kafa yormaya başlarsınız. Bu fikir jimnastiği kendi başına küçük görünen ama anadili daha doğru konuşma, kullanma ve zenginleştirme yolunda atılan büyük bir adımdır. Adımlarınız bol olsun…

Fotoğraf: http://www.slcc.edu/languagelab/images/language.jpg

Karışık Yabancı- SERDAR ÖZDEMİR

2008-10-12T13:11:00.000+03:00

Yazıya geçmeden önce kasetin üzerine tıklayın...

1980'li yılların başları ve ortaları okuldan arta kalan zamanımın çoğunu ağabeyimin kasetçi dükkânında geçirirdim... 80'ler müzikle ilgili bir döneme atfedilen son 10 yıllık süreçti sanırım; 50'ler, 60'lar, 70'ler ve 80'ler... 90'lar müzik açısından bu etkiyle vurgulanmamıştır hiçbir zaman… Sadece müzik değil, aslında toplumsal hayatın herhangi bir alanında da 90’lara belirgin bir atıf yapılmaz örneğin… 60’lar, 70’ler, 80’ler sosyokültürel hareketliliği ile toplumsal belleğe kar kalmışken, yeni dünya düzeninin yerleşik hale geldiği 90’lar yalnızca birilerinin cebine kar kaldı sanırım…

70'lerin kültü 45'lik plakların yerini alan 33'lük Long Play(uzunçalar)'lerin son demleri, kasetlerin ise altın çağıydı 80'ler... Kasetçaların, plak çalan pikaplara göre hem daha pratik kullanımı, hem de ucuzluğu nedeniyle, müzik kasetlerine büyük bir rağbet oluşmuştu bir anda… Bu yeni teknolojinin kolay ulaşılırlığı ile evlerimizdeki, mahalle kıraathanelerindeki transistörlü radyoların yerlerini kasetçalarlar almıştı artık…

Ağabeyim Long Play'lerden kasetlere şarkıları kopyalardı (korsanla ilgili yasal bir düzenleme yoktu sanırım o yıllarda)... Bazen bir Long Play’in tamamı, bazen de birden fazla Long Play'den şarkılar seçilerek, "karışık" dediğimiz kasetlere kopyalanırdı; Karışık Arabesk, Karışık Taverna, Karışık Yabancı vb... Bir de enstrümantal (sözsüz) parçalar vardı ki, bunların kopyalanan kasetlerin ilk ve son şarkıları olması işin jargonundan gelirdi... Sonra bu kopya kasetler çoğaltılır ve Tuğrul Müzikhol'ün cam raflı vitrinindeki yerlerini alırlardı… Benim dükkândaki en önemli görevim, FACIT marka daktiloda kaset kutularından çıkan katlanmış, kalın, parlak kâğıtlara, kasette yer alan şarkıları liste halinde yazmaktı… Aynı kasetten birden fazla kopyalandıysa, her biri için kaset kâğıtlarının arasına karbon kâğıtları koyar, en alttakine de çıksın diye daktilonun tuşlarına elimden geldiğince sert basmaya çalışırdım…

Kasetler süresine göre 45'lik, 60'lık, 90'lık ve 120'lik isimlerini alırdı... Seçme şarkılardan oluşan "karışık" kasetler daha ziyade 90 dakikalık olanlardandı. Bunlara 14-15 şarkı kopyalanabilirdi... Kasetler, içinde bulunan manyetik bantın türüne göre de ikiye ayrılırlardı; Ferrik ve Krom Dioksit... Kasetçalarlardan bazılarının üzerinde de içine hangi tür kaset koyulduysa ona göre ayarlanması gereken bir düğme olurdu... Gerçi üzerinde Ferrik yazan kaseti, kasetçaların Krom Dioksit modunda da çalıştırsak aynı ses çıkardı... Niye böyle bir ayrım vardı ve ne işe yarıyordu hatırımda kalmamış şimdi... Yalnız bazı müşterilerin; "ille de krom dioxit olsun" diye ısrar ettiklerini ansıyorum... Bir de bunların ferrik olana göre daha pahalı olduklarını...

Dükkandaki en sevdiğim faaliyetlerden biri de kopan ya da "saran" kaset bantlarının onarılması idi... Bu iş ayrı bir uzmanlık gerektirdiğinden!! ağabeyim tarafından gerçekleştirilirdi... Ağabeyim, bir beyin cerrahı edasıyla işe girişir; masa lambasını yakar, tornavida setini yanına yanına koyar, bana da "1,2 yi ver" diye talimat verirdi... Gerçi kasetlerin hepsi köşelerindeki küçük vidalarından sadece 1,2 mm.'lik tornavida ile açılabildiğinden ve de tornavida seti hemen yanında olduğundan bu ameliyathane aksiyonuna (neşter lütfen hemşire hanım!!) ne kadar gerek vardı? bilemiyorum... Ağabeyim, kaseti açtıktan sonra, bantın "saran" ve artık işe yaramayacak olan kısmını makasla keser, daha sonra sağlam iki ucunu birleştirip, bantın kalınlığınca küçük bir parça haline getirilmiş seloteypi alt tarafından banta yapıştırırdı... İşin zor kısmı manyetik bantı tekrar içine yerleştirip, kaseti kapatmaktı... Ağabeyim bu işi de özenle tamamlayıp, küçük vidaları yuvalarına yerleştirdikten sonra gözünü kasetten ayırmadan, elinin altındaki tornavida için talimatını verirdi; "1,2"...

Tuğrul Müzikhol özel radyoların yaygınlaşıp müziğe ulaşmanın bedava hale geldiği dönemde hem neşesini, hem de ticari geçerliliğini kaybetti yavaş yavaş... Bu arada teknoloji, cd gibi, mp3 gibi tüketimi daha da kolaylaştıran metaları üretti... Kasetin kaderi de Long Play'e yaşattığına eşitlenmiş oldu böylece...

Benim hayatımdan ise kasetler hiç bir zaman çıkmadı... Tuğrul Müzikhol'den yadigar kalanları evimin baş köşesindeki dolapların çekmecelerinde, nemden etkilenmesinler diye kalorifer peteklerinin yakınlarında muhafaza ettim hep... Manyetik bantları zamana direnenlerden bir kaçını, 20 yıllık kasetçalarıma takıp, 80'li şarkıları, cızırtıların arkasından seçmeye çalışıyorum hala... Ve bu kasetlerden bir tanesinin artık eprimiş, sararmaya yüz tutmuş, parlak kağıdında 13-14 yaşındaki ergen, cılız parmakların bütün gücü ile işlediği daktilo harfleri ile şöyle yazıyor; "Karışık Yabancı"

1. Falco - Jeanny
2. Laura Brannigan - Self Control
3. Glenn Medeiros - Nothing's Gonna Change My Love For You
4. A-ha - Take On Me
5. Stevie Wonder - Part Time Lover
6. Modern Talking - Cheri, Cheri Lady
7. Alphaville - Big in Japan
8. Lionel Richie - Hello
9. Duran Duran - Wild Boys
10. Modern talking - You're my heart, you're my...
11. George Michael - Careless whisper

Sisler Bulvarında Atila İlhan- TUĞBA

2008-10-12T13:05:00.001+03:00

Sisler bulvarı derindir...Sisler bulvarı engindir...Sisler bulvarının sonu

gözükmez..

Ve Attila İlhan varsa...

Sisler bulvarı bitmez.

İşte yine 11 Ekim.

Yine O'nu yitirişimizin yıldönümü...

Yine "Sisler Bulvar"ı...

Yalnız ve...

Attila İlhan'sız.

Bir, iki, üç derken......Dördüncü yıl Sisler bulvarı'nda Attila ilhan'sız.. 11 Ekim tarihinin anma gününe dönüşmesi..Aydın fikirlerine en çok ihtiyaç olan zamanların, yokluğuyla geçmesi en güzel yanıtı veriyor..Attila İlhan'ların önemini, yerinin doldurulmayacağını, onun gibi insanların kolay yetişmediğinin..

Gece yarısı son dakika gelişmesi olarak duyurulan haberler hala hatırımda...''An geldi Attila İlhan gitti''sözleriyle..Şiirleri, romanları, Mustafa Kemal sevgisi, ilkelerine, devrimlerine, Cumhuriyet'e bağlılığını anlatmaya kelimeler yeterli gelir mi?

Sisler Bulvarı'nda Attila İlhan'ı anlatmaya cümleler kafi gelmiyor. Teselli ise ölümsüz eserlerinde. Hani, en güzel aşklarda ''Ben sana mecburum'', unutulmayan sevgilerde ''Ayrılık Sevdaya Dahil'' denildiği gibi. Ya, ''Mahur Beste'' nin hüznünü, ''Pia''nın yaşattığı coşkuyu, ''Üçüncü Şahsın Şiiri'nde yaşanan felaketi bilmeyen var mıdır ?

Attila İlhan, şimdi izmir Karşıyaka'da imbatı soluyarak, martılara selam veriyor..Attila İlhan Karşıyaka'da ve Türkiye'de hala yaşıyor.. Bazı bazı yanından gelip geçen İzmir'lilere '' Gazi Kemal''i unutmayın, devrimlerine Cumhuriyet'e karşı ödevlerinizi eksiksiz yerine getirin'' diye fısıldıyor, kimbilir..

Hatta, ''Sisler Bulvarı'nda olmasam da görüyorum tehlikeleri, tehlikeli insanları..'' Attila İlhan bilir, görür, ''mıh gibi aklında tutar'' ..

An gelip gitse de..Gün gelip gitse de...''Sisler Bulvarı''nda olamasa da.. Attila İlhan yaşar...Attila İlhan yaşatılır..

Fotoğraf: http://www.tilahan.net/_publish/visual/atilla06.jpg

Hüznün Soluğu; Hümeyra - YEŞİM ÖZDEMİR

2008-10-12T12:59:00.003+03:00

Tam olarak başlangıcını bilemesem de onu sevmeye başladığımda, fakültenin ilk senesindeydim sanırım. O, “Yaş 35; yolun yarısı eder” derken, ben daha bahsettiği yaşın yarısını henüz geçmiştim. 35 yaşında olmak nasıl bir şey bilemesem de, o yaşlara gelmekten ürktüğümü anımsıyorum.

Aynı onun 45’liklere kapak çizen bir grafikerken, tesadüfen keşfedilmesi gibi, ben de bir arkadaşımın yönlendirmesiyle müzik konusundaki yeteneğimi fark etmiş ve gitar çalmayı öğrenmeye başlamıştım. Aradan bir zaman geçtikten sonra Hümeyra’nın birkaç parçasını çalmayı, bir çoğunu da söylemeye başarmıştım.

Onun sesindeki hüzün, hep bana yakın geliyordu. O yaşta, neden bu kadar hüznü seviyordum; onu da tam kestiremiyorum. “Ya her şeyim, ya hiçim…Sorma dünyam ne biçim…Bir kördüğüm ki içim; çözdükçe dolanıyor” u söylerken, yaşamım henüz bir kördüğüme dönmemişti. “Sessiz bir gemiye binip de seferden dönmemek” de çok uzaktı bana… Daha “Bodrum’da” bile olamamıştım…

İlerleyen zamanla birlikte Şehir Tiyatroları’nda sahneye çıkmaya başladığında, müzik kariyerinde de oldukça ilerlemişti.Bu özelliğini , ben de tiyatro kulübüne katıldığımda öğrendim. O zamanlar “Yaşamaya dair” hiçbir fikrim yoktu. Başarılı oyunlarıyla da , sahnede de var olduğunu kanıtlamıştı Hümeyra… Onu daha sonraları sinemadaki başarılarıyla, evlilikleriyle ve son olarak da “İfo Teyze” olarak gördük. Avrupa Yakası’nda yakaladığı popülerliği “İkinci doğuş” olarak nitelendiriyordu kendisi. Sadece belli bir yaşın üzerinde değil, genç yaşlardan da bir çok hayran edinmişti kendine böylelikle.

Ama gene de benim için o, gene eski Hümeyra idi. Ben, ondaki hüznü sevdim. “Hırçın , paramparça” olduğum dönemlerde, “Beyhude” bir şekilde kendimi“Perişan” hissettiğimde, “Bu dünyada bir de benim yüreğim var!” diye isyan ettiğimde , hatta “Debelenip dururken” ya da “Tutsana Ellerimden” diye haykırdığımda…

Saçlarımda “Mevsimsiz Çiçekler”in açmaya başladığı şu dönemlerde, onu ve şarkılarını eskisinden de fazla duyumsuyorum.

Yüzündeki çizgiler, yılların izleri mi?

Yoksa geçmiş aşkların, sitemli sözleri mi?

Yanaklarına dolan, ışıksız gölgeler mi?

İçlerinden süzülen gözyaşından seller mi?

Alnındaki satırlar, bir gün yazmak için mi?

Yoksa, boş bırakılan bir akıl defteri mi?

Saçlarındaki kırlar, yaşlandığın için mi?

Yoksa, birden boy veren , mevsimsiz çiçekler mi?

Hümeyra ile karşılıklı, onun şarkılarını söyleyebilmeyi gerçekten de çok isterdim.Hala da istiyorum. Kim bilir, belki bu hayalim de bir gün gelir gerçek olur.Ben, o gün gelene kadar, gene “ Benim Şarkılarım” ı söylemeye devam edeceğim.

Fotoğraf: http://www.muzikotek.com.tr/resim/sanatci/humfin.jpg

SERBEST RADİKALLER SAYI 23

2008-09-28T15:40:00.001+03:00

Tarık Aydınlatıyor: İş Mülakatı- FARUK SÜRENER

Kendine ait bir ev- FULYA

Bilmiyorum Teyze Bilmiyorum- KEREM OĞUZ

Versiye Defteri- MEHMET SAĞLAM

Alışamadım- NECDET REHAVET

Çatlak- NİHAL YETKİN

Kırmızı Ayakkabılarım- ÖZLEM AKAYDIN

Bayram ve Umut- TUĞBA

Pide ve Davulcu Sorunsalı- YEŞİM ÖZDEMİR

NOT: Yazıları okumak için üzerine tıklayınız.

Resim: William Adolhe Bouguereau

Tarık aydınlatıyor: İş Mülakatı- FARUK SÜRENER

2008-09-28T12:55:00.002+03:00

Deyerli arkadaşlar, kiymetlu dostlar. Bugün sizleru çok önemlu bi meslek hakkinda aydinlatacağum. Nedur o meslek dersenuz, yanitlayayum, “Borsa Birokirliğu”dur. Şimdu içinuzden bazi gençler bu havali ve karizmatik meslek ismunden etkilenip hemen “Tarik abi, Tarik abi ben de “bürökur” olmak isteyrum” diyebilurler. Onlara yanitum şudur, “Ula dur iki dakka, amma sabirsizsun, sen ananun karninda on ay nasul bekledun, daha isminu doğru dürust telafiz edemiysun ne birokirliğu, sen önce “birokir” demeyu oğren, ondan sonra gonuşalum daa!”
Neyse efendum, şimdu sizu borsa birokirliğu hakkinda aydinlatacağum ama aklima celdu de bu bilgileru kullanabilmenuz için, öncelikle sizun birokirluk işine cirmenuz lazimdur. Onun içun de “İş mülakatu” yapmanuz gereklidur. O zaman nedur bu iş mülakatu, önce oni bi anlayalum, sonra hep birlukte güzelce bi aydinlanalum di mi? (Bence bu sorinun yanitu “Evet Tarik abi haklisun”dur, hiç uzatip da polemiye cirmeyun!).
Efendum, nasil ki bi derneğe girmek içun bi mülakat, bi tanuşma yapayisanuz, nasil ki misal bi terör örgütune başvuruda bulunduğinuz zaman bazi ön görüşmeler yapmanuz lazimdur, bi işe başlamak içun de bi “iş mülakatu” yapmanuz gereklidur. Yoksa adam nerden anlayacak ki, siz bu işe uygun misinuz, değil misinuz, nesinuz, di mi ama..
İş mülakatlarinun bazi temel kurallari vardur. Aşağuda bu kurallari size tüyo olarak veriyrum. Bunlaru öğrenun. Gayet basittur. Aha da bunlaru yapip gene de iş bulamazsanuz bağa da “Tarik” demesunler, birakun “Tarik” demeyu, görunce tanimazluktan gelsunler beni. O gada iddaliyum yani!
• Mülakat sirasunda asla sigara içmeyun. Sadece sigara da deyil, iş mülakatu sirasunda alkol, kumar ve mülakatçi ile seks yapmaktan kaçinun.
• Ne uzun ne de kisa konişun. Uzun konişma, karşinuzdakinu sıkabilur. Kisa konuşursanuz da bu sefer karşi taraf meydani boş bulup atip tutabilur, o zaman da siz sıkılabilirsinuz.
• İş mülakatuna pirazantibıl giyunerek citmek gereklidur. Her kiyafet pirazantibıl deyildur, şik olan iş kiyafetleru pirazantibıldır. Nasul ki, “iç çamaşiru” vardur, siz bu pirazantibıl kiyafetlere “iş çamaşiru” diyebilirsinuz. Şik iş kiyafetleru giymek, iş parfümleru sıkmak ve iş saatleru takmak hep pirazantibıl olmanun belirtileridur. Erkekler takim elbuse ciyebilurler, ama boyle parlak, “cart sari” vs dediğumuz açik renkler olmamasi gereklidur. Kadinlar da ölçülu bi giyum giymelidurler. Örnek misal vermek gerekurse, minimini etekler giyup de cinsel objelerinu ortaya sermemelidurler. Bu anlamda meme dekoltelu giysulerde de tikkatli olunmalidur. Çünku otururken deyul de eğilunce bazi şeyler görülebilur. Mesela Japonlar sürekli karşi tarafa eğilup eğilup selam vereyuler, bir umut belki karşidaki eğilurken kimononin arasundan bişeyler görüruz diye! (İlkunde iyi göremedukleru içun defalarca eğilurler onlar) Şimdu anladinuz mi oni!
• Bir diğer önemlu koni da şudur. Mülakat sirasunda adaylar sinurlenmemelidurler. Karşi taraf baski altunda sizun tepkilerinizu ölçmek içun kasitlu olarak sizu kizduracak sorular sorabilurler. Bu çok kullanilan bi uygulamadur. Akillu olun, karşi taraf numaradan yapayi oni! Sinurlenmeyun hemen, soğukganli olin daa. Hemen gaza gelup, abuk-subuk yanutlar vermeyun. Tikkatli olun! Benum başima daha önce boyle bi olay celmişidu, size aşağuda örnek hikaye olarak vereyrum ki ders alin oni!
MÜLAKATÇİ: Buyrun Tarık Bey, hoşgeldiniz. Nasılsınız?
BEN : Tabi hoşgeldum. Gayet sakinum. Niye soraysinuz?
MÜLAKATÇİ: Eee... pardon?... Nasıl!?... Neyi sormuşum ben?
BEN : Yani şimdu “nasilsinuz?” diye sorarak benim sinirlu olip olmadiğimu anliyacaksinuz, ama ben yemem. Gayet sakinum. Dediğum gibi. Birakun bu numaralaru, hah hah hah!
MÜLAKATÇİ: Ne alakası var beyefendi. Bu nezaketen sorulan bir sorudur! Hem ne demek “bırakın bu numaraları”!? Doğru düzgün konuşalım lütfen.
BEN : Ben de oni diyrum zaten. Siz nezaketen konuşacaksinuz ama ben sinurleneceğum ve açik vereceğum di mi, yemezler arkadaşum yemezler... Hadi başka kapiya!!!
MÜLAKATÇİ: Hey Allahım! Kardeşim kamera şakası mı... nedir bu? Kim gönderdi seni buraya!... Allah Allah! Ben böyle bir şey görmedim!
BEN : Hah hah, daha göreceğinuz çok şey var demektur, hem akil yaşta değul, paştadur, gördünuz mi şaka da yaptum. Yani gayet sakinum ve de soğukkanliyum.
MÜLAKATÇİ: Kardeşim sen şimdi de bana aptal mı diyorsun !? Mülakat bitmiştir, çık dışarı!
BEN : Seni numaraci seni! Beni sinurlendirup, ondan sonra da baski altunda gösterdiğum tepkiyu gözleyeceksinuz di mi!?. Ama bakin ben size baski altinda tepki göstermek yerune, masa altundan ne göstereyrum!? (burada şakadan masanin altından el hareketi yapmişidum, bu el hareketinun koreografisunde diziluş olarak sirasuyla işaret parmağı, başparmak ve orta parmak kullandim, ve masanun üstunden cülümserken masanun altindan yumruğumu aşaği yukari doğru ritmik hareketlerle salladum şakadan).
MÜLAKATÇİ: Ne!?!... Nas!??... Ben var ya ben, ben senin ananı – avradını ...... (buraya editorler müdahele eder diye sadece nokta nokta koydim)
BEN : Niye sinurleniysun kardeşum, bak ben ne gada rahatum. Oysa sizun baski altunda tepkilerinuz hiç de iyi deyil. Hayret, sizu işe alan kişi iyi kontrol etmemuş demek ki!..........
İşte boyle! Yukarida anlattiğum bu tüyolari tikkatli kullandiğinuz zaman, bir borsa birokirı olmamanuz işten bile deyil (ya da “olmanuz işten bile deyil”, emin değilum, ha oni hep gariştirayrum).
Boylece Borsa Birokirliğu mesleyi hakkunda yazdiğum detayli aydinlatma yazisinun da sonina celmiş olduk. Genç nesuller, size soyleyrum, “bürökur” deyil, “birokir”. Önce doğru telafiz lutfen!
Hepinuze aydinluk günler dilerum.
Hoşçakalun daa!Tarik (Toplum Aydinlaticisu)

FOTOĞRAF: http://www.arkitera.com/UserFiles/Image/news/2007/08/20/manset.jpg

Kendine ait bir ev- FULYA

2008-09-28T12:52:00.002+03:00

İnsanın kendine ait bir evi olmalı. Tek başına yaşayabileceği ve tek başına kalabileceği. Böyle geçiyor aklımdan zaman zaman...

Mesela bir kedi alabilmelisin evine. Şöyle yumoş yumoş avuç kadar bir kedi. Koltuğunda tek başına otururken ve akşamın ilk saatleri güneşin son ışıklarında ruhun yıkanırken dizlerine tırmanmaya çalışan ve bir türlü isim koyamadığın bir kedi...

Ya da istediğin gibi dağıtabilmelisin o evi. Bir yanda içilmiş çay bardakları, koltukların üzerine atılmış yorgun bir günün bittiğini anımsatan bir kazak... Televizyonun, kanepenin, masanın üzerine dağılmış gazete ve kitaplar gönlünce kalabilmeli orada bir de... Arada bir içinden çekip çıkarılmış kitaplar yüzünden eksik dişli bir ağıza benzeyen kitaplığına bakıp düşünmelisin sonra "kitaplığımın düzenlenmeye ihtiyacı var" diye.

İstediğin zaman sessiz ve ışıksız oturabilmelisin akşamın bir vakti. Yan odalardan televizyon sesi dolmamalı kulaklarına. Kendi sessizliğinin hesabını kimseye vermeden oturabilmelisin, bunun en doğal hakkın olduğunu düşünerek...

Berbat geçen bir iş günü sonrasında evine geldiğin vakit elin zile uzanırken yüzüne bir gülümseme yerleştirmek zorunda kalmamalısın. Tüm bezginliğinle anahtarı kilide sokup girebilmelisin evine. Sonra elinde ne var ne yok fırlatıp yığılabilmelisin koltuğuna.Akşam yemeği yemek zorunda kalmamalısın canın istemiyorsa... O gün yaşadıklarının hesabını bir kez daha yaşayarak vermemelisin sevdiklerine. Kendi çektiğin acıya onları ortak etmemelisin.

Yatağında geç saatlere kadar kitap okuyabilmelisin kimse sana "yeter artık gözlerin bozulacak" demeden. O kitabın derinliklerinde uykuya karşı koyarak yitip gitmelisin. Sonra rahatça ağlayabilmelisin kimse sana ilişmeden. Aptalca bir reklam müziğinde, kitaptaki en sevdiğin kahraman bir hiç uğruna öldüğünde ya da öylesine sinirlerin boşandığında kimseye sebebini anlatmadan ağlayabilmelisin...

Biliyorum tüm bu düşüncelerim, evde yalnız geçireceğim bir kaç günden sonra sabun köpüğü gibi uçuverip gidecek. Önce annemi özleyeceğim. Onun bana "yine mi çok sigara içtin" diye bağıran sesini bile... Ben ağlarken babamın gözünden dökülen yaşlara acıyan yüreğimi özleyeceğim sonra da... Anneannemin "kızım bu kadar çok okuma gözlerin bozulacak" diyen sesini... Sabah annemle babamın fısıltılarla tatlı tatlı konuşmalarını özleyeceğim biliyorum. Uyandığım vakit evi dolduran ekmek kokusu ve televizyondan yükselen neşeli şarkıyı özleyeceğim bir de...

Çünkü bileceğim ki; içimdeki insan sıcaklığının yeri yalnızlığa duyduğum özlemden çok daha büyük...

Resim: Van Gogh

Bilmiyorum Teyze Bilmiyorum- KEREM OĞUZ

2008-09-28T12:45:00.003+03:00

-Oğlum salatalıklar ne tarafta?

+Hiç bir fikrim yok

-Efendim?

"Efendim" deyip de ben daha iyi duyabilmek için kulağını bana doğru döndü ihtiyar teyze. Allah'ım onlar ne büyük kulaklardı öyle! Bu kadar büyük kulakları olan birisinin işitme problemi olması da ne ilginçti. Her ne kadar büyük kulağa sahip olmak ve iyi duymak arasında bir ilişki kurmak mümkün olmasa da, yine de ortada bir tezat vardı. Görüyordum ben tezatı.

"Teyze" dedim. "Bilmiyorum ben salatalıklar ne tarafta". "Sen burada çalışmıyor musun?" dedi. "Ben de müşteriyim" dedim. İnanmadı bana. Böyle bir gözünü kısaraktan, boynunu hafif de bükerekten süzdü beni. Turuncu tişörtüm ve belimden sallanan anahtarlar ile migros çalışanına benziyordum, ama değildim. Daha iyi niyetli olup migros çalışanıymış gibi yapıp teyzeye salatıkları bulmasına yardımcı olabilirdim. Ama o benim yalan söylediğimi düşünerekten bana şüpheli şüpheli bakınca, merhamet hakkını da kaybetti. Bir kere daha sordu ; "görevli değil misin?" "Değilim" deyip yanından geçip çikolata reyonuna doğru devam ettim. Buradaki rahatsızlık teyzenin "hata yaptığını kabul etmeme" tavrıydı benim için. Yani ben "gel göstereyim" deseydim içinden diyecekti "ben biliyordum zaten senin görevli olduğunu, bir de değilim diyor eşşolueşşek". Aynen böyle diyecekte sevgili günlük. İkimizde çok iyi biliyoruz bunu. İşte sırf bunu diyemesin diye, yaptığı hata ile yüzleşsin diye yardım etmedim.

EVET TEYZE EVET ! Sen Aslında görevli olmayan birisini görevli sandın! Hata yaptın!

Teyze olayını arkamda bıraktım ve Nutellamı alıp makarnalara giderken, başka bir teyze yetişemediği konserveleri gösterip benden yardım istedi. Bu da beni görevli sanmıştı ama öncekine göre hem daha küçük hem de içinden kıl fışkırmamış kulakları vardı. Yüzü de pek nurluydu. Yardım etmeyi-etmemeyi aklınızdan bile geçirmeyeceğiniz, ne derse hemen yapacağınız, önüne halı gibi serilmek iseteyeceğiniz ihtiyarlardandı.

Rafların önünde bir merdiven vardı. Merdivene çıkıp sordum, "bunu mu istiyorsun teyze" Diye. Fasülye değil, mısır istiyormuş. Ben mısır konservesini alıp aşağı inerken devasa kulaklı aksi teyze bir hayalet gibi yanımızda belirdi. Elinde büyük bir kutu ketçap vardı.

"Oğlum," dedi..."Salatalıklar ne tarafta?"

Bu arada benim az evvelki eşşoleşek olduğumu farkında değil.
"Bilmiyorum teyze"

"Efendim"

"BİLMİYORUM TEYZE BİLMİYORUM"

Fotoğraf: http://www.resimkeyfi.com/data/media/25/sebzeler.jpg

Veresiye Defteri- MEHMET SAĞLAM

2008-09-28T12:41:00.002+03:00

Kitap ve gazete okuma alışkanlığı olmayan insanlar genellikle yazma alışkanlığına da sahip değildirler. Fakat bu tür insanlardan, bir bilgisayar edinmiş olanları son yıllarda okuma ve yazma alışkanlığını bir nebze geliştirdi sayılır; çünkü yakınları, dostları ve yazışma grupları ile -e.postalar sayesinde- sık sık yazışmaya başladılar, dolayısıyla okumaya da. Bu sayede hem Türkiye’de ve dünyada olup bitenlerden İnternet ortamında haberdar oluyorlar; hem çok güzel bazı şiir, fıkra ve denemeleri paylaşıyorlar; hem de bilgisayarı olan pek çok insanla kesintisiz bir iletişim kurabiliyorlar.

Ben de İnternetten bolca yararlanan biriyim. Yazdıklarımı binlerce insanla paylaşabiliyor, on binlerce insanın yazdıklarından hisseme düşeni alabiliyorum. Bazen o kadar etkileyici yazılar geliyor ki, bana ilham kaynağı oluyorlar. Bunlardan ikisi Veresiye Defteri ve Askıda Kahve diye iki farklı olguyu anlatan yazılardı. Bunlar aşağıdaki Sosyal Yardımlaşma Çağrısı’nı yapmam için bana yön verdiler:

Osmanlılar döneminde, varlıklı insanlar sık sık tanınmadıkları semtlerdeki bakkal dükkânlarına gider, sahibinden veresiye defterini çıkarmalarını isterlerdi. Ardından, rakamlarla dolu bir sayfayı rasgele açar, toplamını yaptırır, o borcu öder, bakkalın "Allah kabul etsin..." demesini bekler, sonra kendilerini tanıtmadan çeker giderlerdi. Borcu ödenen kişi, borcunu ödeyenin kim olduğunu; borcu sildiren de, kimi borçtan kurtardığını bilmezdi...
“Gizli verilen sadakanın, açıktan verilen sadakadan yetmiş kat daha sevap” olduğuna inanmış atalarımız, “Sağ elin verdiğini sol elinden gizle,” prensibine inanır, yaptıkları iyilikleri unutur giderlerdi.

Geçenlerde İtalyanların “Askıda Kahve” adlı ilginç bir buluşunu anlatan bir e.posta daha dolaşıyordu. Aynı isimli o ünlü Cafe’ye gidenler bir kahve ısmarlarken, “Bir tane de askıda olsun,” deyip, iki kahve parası öderlermiş. Garson da bir kâğıda “bir kahve” diye yazar, kâğıdı bir çivili askıya geçirirmiş. Parası olmayanlar gelir, askıdaki kâğıtlardan birini para gibi kullanarak kahvelerini içerlermiş.

Etkileyici ve estetik bir sosyal paylaşım biçimi... Aynı zamanda yaratıcı bir buluş! Zaten bizler de etkilendiğimiz için bu olayı Türkiye’ye duyuran o yazıyı dostlarımızla paylaşarak, bir anlamda “Ah, keşke biz de böyle şeyler yapabilsek!” demek istemiştik.

*Şimdi soruyorum; kalp gözüyle baktığınızda Veresiye Defteri mi, yoksa Askıda Kahve mi gönül telinizi daha çok titreştirdi? Akıl gözüyle de bakabiliriz; hangisi ihtiyaç sahiplerine daha fazla yardımcı oluyor, daha çok işe yarıyor?

“Veresiye Defteri” diyorsanız, o zaman bu yazıyı da herkese gönderin ki yüzyıllarca yürüttüğümüz bir geleneği belki içimizden birileri etkilenip yeniden yaşatmaya başlarlar.
Bununla da yetinmeyelim bence. Yerel ve ulusal medyaya (gazete, dergi, radyo, televizyonlara) bu yazıyı göndererek, unutulmuş bu geleneğimizi tüm ülkeye duyurmalarını sağlamaya çalışalım.

Hatta bu yazının çıktısını alarak kendi bakkalımıza da verelim. Veresiye defteri varsa, vitrin camına şöyle bir cümle yazmasını ve yoksul müşterilerinin borçlarını sildirmek için bu yardımlaşma fikrini yaymaya çalışmasını rica edelim:

“VERESİYE DEFTERİMDEN BİR SAYFA SİLDİRMEK İSTER MİSİNİZ?”
Ben başladım bile...
Yardımlaşmayla kalın...
Fotoğraf: http://www.istanbulstories.com/images/gallery/19century/bakkal.jpg

Alışamadım- NECDET REHAVET

2008-09-28T12:30:00.005+03:00

tramway, hafif metro ( öyle yazıyor girişinde) varılan istasyonu anons eden yumuşak sesli ablanın yerine , bugün bizi dövecek gibi bakırköy, bahçelievler diyen bet sesli abi'ye alışamadım.

önceleri istanbul'da sadece sabah-akşam işe gidiş geliş saatlerinde olan trafik ve halk yoğunluğunu artık günün her saatinde görmeye alışamadım.

şekersiz kahve ve çaya da alışamadım.

seba'sız beşiktaş'a hiç alışamadım.

sonra, yeteleye alışamadım. hala milyonlar, milyarlar saçıyorum ağzımdan.

hani bazı zamanlar vardır, içinden hiçbir şey yapmak gelmez insanın. işte bu duyguya da alışamadım.

almost human'ın yeni şablonuna alışamadım.

şifre gir diye uzatılan cihaza kalemimi uzatıyorum her seferinde. dolayısıylen çiiip ennn pine de alışamadım.

naber dedikten sonra cevabını beklemeden geçip giden insanlara bir de.

ve tabi ki senin yokluğuna!

FOTOĞRAF: Ara Güler

Çatlak- NİHAL YETKİN

2008-09-28T12:16:00.003+03:00

Oturduğu yerden karşı duvardaki büyük deprem hatırası çatlağı gördü. İçi burkuldu.

Alt kattaki komşunun oğluna fütursuzca bağırırken çıkarttığı çatlak sesi duydu. Daraldı.

TV’deki kadın elini beline koyup mahalleliye haddini bildirmeye kalkınca, “çatlak” diye bağırdı yerinden. Elinde değildi.

Çatlaklar…Sanki her yerde çatlak vardı. Bunlar bahaneydi belki. O gün yaşadığı diyalogdaki çatlaktı belki bütün bu çatlakları onun gözüne gözüne sokan. Duyduğu bir sözcük ve bir çatlak. Geçmişe tatsız bir yolculuk. Bir çatlak diğerine kapı açıyor, onu büsbütün büyütüyor olmasındı. Çatlağı onarmalıydı acilen ve tamamen ama nasıl?Bu kontrolsüzce kabaran ani ve yıkıcı duygusu nasıl pıhtılaşacaktı?Nasıl tanımadığı birine o sözcüğü yasaklayabilirdi ki?Nasıl onun o sözcüğü söylemesine engel olabilirdi?O olmasa bir başkası o sözcüğü söyleyecek ve içinde bir yerler yine kanamaya başlayacaktı.Yine o güne geri dönecek ve o sözcüğe cevap veremediği için kahredecek, o radikal kararı aldığı için o sözcüğü suçlayacak, ve yine o sözcüğü söyleyen herkesten buz gibi soğuyacaktı.

Derken aklına o park geldi. Servili,göknarlı,sarmalayan. Yeşil, huzurlu, çatlaksız! Duramadı daha fazla evde. “Çıkıyorum biraz” dedi evdekilere. Hızla yürüdü, dakikalarca, sessizce yürüdü. Ve parkına ulaştı. Onun parkı. Kendini kendi gibi hissettiği park. Daha önce oturmadığı bir banka oturdu bu sefer,hiç anısının olmadığı birine. Bir şeyleri değiştirmek istercesine.Ağaçların gökyüzünü yemyeşil örtüleriyle kapattığı bu hışırtılı alemde gözlerini kapatıp o dumanlı duygunun geçmesini bekledi,sadece dinleyecekti.Yaprakların düşüşünü , önünden geçen yeni yürüyen çocuklarının düşmesini engellemeye çalışan şefkatli annelerin “dikkat et” yollu uyarılarını, üniversiteli gençlerin karikatürleri birbirlerine anlatıp anlatıp gülmelerini, yaşlı emekli adamların “neydi o günler” muhabbetlerini, güvercinlerin kendilerine atılan ekmek parçalarına doğru sevinçle kanatlanmalarını...Gözleri kapalı, evreni dinleyecek ve gerisini unutacaktı.Tam da böyle yapıyor, dinliyor ve içini bunların doldurmasına izin veriyordu ki yanına sığdıklarına bakılırsa ince yapılı yaşlarda iki arkadaş oturdu. Gözleri yumulu, öylece kıpırtısız dururken, yanındaki bank komşularından biri konuşuyor, diğeri onu dikkatle dinliyor,sonra tam da zamanında kısa cümlelerle karşı tarafı yüreğinden yakalıyordu.

“Bugün onu yıllar sonra gördüm ve hiçbir şey diyemedim.”Bu ne demek biliyor musun?Büyük bir fırsat kaçırdım, içimdeki zehiri yıllar sonra akıtacak bir imkan yakaladım. Düşünsene. Aynı otobüse binmişiz,onu görmüşüm ve onun yanına gidip haddini bildirmek dururken iyice arkamı döndüm.Saklanır gibi. Olacak şey mi bu?”
“Olmuş işte!”
“Dalga geç sen.”Fırsat kaçtı” diyorum. Söyle psikoloğum, “korktun” de.”
“Bunu ben diyemem,ne hissettiğini en iyi sen bilirsin. Korktun mu yoksa canın mı istemedi?”
“Ne desem az kalacak diye hissettim. Boğazımdaki düğümler artar diye hissettim,yüzleşmek istemedim.”

Duyduklarına inanamıyordu, gözlerini açmak istemiyordu. Konuştukları konu belli değildi ama yaşanan duygu kendisininkiyle neredeyse aynıydı. En azından bu üstü kapalı haliyle. Nereye varacaktı bu konuşma, nefesini tutarak dinlemeye devam etti.

“Tamam istediğini yapmışsın o zaman.Şimdi neden şikayet ediyorsun ki. Konuşmak isteseydin konuşurdun.Konuşmama isteğin konuşma isteğine galip gelmiş işte.”
“Basite alıyorsun ama”
“Kim diyor her şey çok karışık diye. Basite almak için değil tabi ama sadeleştirmek istiyorum olayı.İki seçeneğin vardı,konuşmak ya da tersi.Sen birini seçtin.Çünkü onun doğruluğuna inandın ya da …
“Diğeri için enerjim yoktu”
“Tamam öyle olsun enerjin yoktu ya da benim deyişimle istemedin. Zaten isteseydin de hiçbir şey değişmezdi.”
“Nasıl yani, rahatlardım.”
“Rahatlayamazdın. Çünkü karşındaki kişi aynı değil, şartlar aynı değil. Tepki beklediğinden farklı olurdu ve seni tatmin etmezdi. Sen…sen bile aynı kişi değilsin.Aradan yıllar geçmiş.Ne desen boş,görmüyor musun?
“Ne olacak peki?”
“Sen bana söyleyeceksin, o kişiymişim gibi. O güne tekrar döneceğiz ve o gün ne söylemek istiyorsan bana söyleyeceksin.Ona söylemenin gereği yok.Şarkıdaki gibi, “Yazdığımı bir daha yazamam,.. bir daha geri dönemem.”

Diyaloğun bu noktasında ayağa kalktı. O ana dek uyur gibi görünüyordu diğerlerinin nazarında ama gözlerini kırpıştırıyordu ve uyur taklidi yaparak kendilerini dinlediğini düşünmelerini istemezdi.Nerden bilsinler,onun ilk olarak ne için gözlerini sımsıkı kapattığını.

Ayağa kalktığında kendini birkaç kilo vermiş hissetti. Hafiflemişti, yumuşatılmıştı, sağaltılmıştı. Bir tesadüf müydü bu? Kendi kendinin labirentlerinde ulaşamadığı çıkışa birkaç dakikalık kulak misafiri olduğu diyalogla ulaşmıştı. En azından kördüğüm var gibi hissetmiyordu artık, düğümü nerden çözeceğini anlamış gibiydi. Bu tanımadığı psikoloğa ya da psikolog ruhlu kadına bakmak istedi. Hem de çok… ama bakmadı. Ona bir gizem yüklemek istedi ve bilerek o tarafa hiç bakmadan, ve kendini tutamayıp gözünü açar korkusuyla koşarak onlardan uzaklaştı.

Artık hayatında yüzünü hiç görmediği ama tatlı sesini ve daha da önemlisi bilge sözlerini yüreğinde taşıyacağı biri vardı.

Etrafındaki ve yüreğindeki çatlakları düşündü, sözcüğü düşündü ve söyleyeni olmasa bile o sözcüğü affetti.

Not: Burada çok kabaca değinilen böyle bir terapi yöntemini başka bir olay üzerinden geçenlerde bir sohbet sırasında anlatarak bu yazıya ilham kaynaklığı yapan sevgili psikolog arkadaşıma selam olsun…

Fotoğraf: http://thumbs.dreamstime.com/thumb_3/1093987140A8s4NJ.jpg

Kırmızı ayakkabılarım- ÖZLEM AKAYDIN

2008-09-28T12:10:00.002+03:00

“ Baş ucunda bayramlıkları
Bayramda alacakları hediyelerin hayaliyle
Uykuya dalan çocuğun mutluluğu ve heyecanı ile geçen
Bir bayram dileği ile,
Sevgilerimizle ,,

Çocukluğumun ramazanları ve bayramları yaz aylarına rastlardı.

Geç vakit açılan oruçlar, geç kalkılan iftar sofraları, şimdiki gibi işi ticarete dökmeyen, mahallenin gençlerinden oluşan ve amacı sadece insanları sahura kaldırmak olan ramazan davulcuları, bir de dayımın baş ucundaki çalar saattir, çocukluğumun iftar ve sahurlarından aklımda kalan.

* * * * * *

1977 ya da 1978 yılının yaz aylarını yaşıyorduk.

En hareketli dönemlerinden biriydi ülkemin.

Bayrama birkaç gün kalmıştı.

Hiç bir şeyden habersiz, bayram sevinci ile dolup taşıyordum.

O bayramda da anneannemlerde olacaktık yine, teyzemler, dayımlar ve kuzenlerimle birlikte.

Yola çıkmadan önce son hazırlıklarımızı yapıyorduk ki akşama babam eve bir defterle geldi.

Kapağı pembe çiçekli, sayfaları bembeyaz bir defter. “ Al kızım, günlük tutmak istiyordun ya senin bu defter,, dedi.

Defterin kapağındaki iri pembe ve beyaz çiçekler sanki gerçekmiş gibi gelmişti gözüme ve kocaman bembeyaz sayfalarına yazmaya başlamıştım hemen :

“ Sevgili günlük,

İki gün sonra bayram. Çok sevinçliyim çünkü anneannemlerde olacağız hep birlikte.

Bakalım anneannem bu sefer şekerleri nereye saklayacak?

Haklı ama, bizden misafire şeker mi kalır?

Baklava da yapmıştır şimdi ne güzel.

Neyse, çok çok sevinçliyim sevgili günlük.

Senle sonra ayrıca tanışırız.

Bizimkileri anlatırım sana bir de bayramda yaptıklarımızı.

Şimdi eşyalarımı toplamam lazım.

Kitabımı yanımda götüreceğim yolda okurum.

Küçük Kadınlar’ı okuyorum, bilsen öyle güzel ki.

Annem, kardeşimle bana kırmızı fırfırlı elbise dikti bir de kırmızı ayakkabı aldı Reis’ten.

O kadar beğendim ki onları, üç gündür baş ucumda duruyorlar uyurken.

Neyse günlük, yazacak çok şey var daha, şimdilik hoşça kal.

Aaa bak aklıma ne geldi, seni de götüreyim ben oraya yazarım ara sıra,,

30 yıl geçmiş üzerinden, yazacaklarım bitmemiş.

Şimdi eski tadı olmasa da bayramların, bayramlarımız bizim.

Oğluma bayramlık giysiler aldım bir de yeni ayakkabılar. O da abarttı annesi gibi, giysileri ve ayakkabıları ile yatıyor iki gündür.

Çocukların sevinçleri olmasa ne anlamı kalır ki bayramların?

Not: Sen yoksun ya artık anneanne, şimdi de şeker ve çikolataları ben saklıyorum, şeker canavarı torununun çocuğundan.

Bize bakıp bakıp gülüyorsun değil mi oralardan?

Haaa, bir de ev baklavası yapan da yok artık.

Ne yapalım beceremiyor bu torunun işte evde baklava yapmayı.

Zaten yapsam bile tadı seninki kadar güzel olmaz ki.

Kimselere söyleme ama, aslında torunun bunu bildiği için hiç denemiyor evde baklava yapmayı anneanne.

*** Bu yazıyı yazmama esin kaynağı olan oğlumun sınıf öğretmenine, öğrencilerine yaptırdığı bayram şekerliği faaliyeti ve şekerliğin üzerine yazdığı anlamlı yazı için sonsuz teşekkürler ederim.

RESİM: http://www.nicolaslattery.com/mediac/400_0/media/Red~Shoes.jpg

Bayram ve Umut- TUĞBA

2008-09-28T12:08:00.002+03:00

Çarşının pazarın, evlerin mağazaların, caddelerin sokakların diğer günlerden daha yoğun olduğu bir hafta sonu..İki gün sonra yaşanacak olan bayram için yapılan hazırlıkların telaşıyla oradan oraya koşturuyor insanlar..Kimi rahat, kimi zorlukla denkleştirdiği bir avuç olanakla gücü yettiğince ihtiyacını karşılamaya çalışıyor..

İnsanlar kaygılı, sıkıntılı, moralsiz giderek zorlaşan hayat şartlarının ve manevi duyguların eski değerinin olmamasından.İnsanlar sıkıntılı..İnsanlar şikayetçi hergün farklı söylemlerle değişen, değiştirilen gündemlerden, çözülmeyen sorunlardan. Ve bu denli karmaşa içinde daha çok dile getiriliyor '' Nerede o eski bayramlar, nerede çocukluğum'' sitemleri. Geömişte ne kadar farklı, değerli olurdu büyüklerin ellerini öperek aldığımız harçlıklar. Aile büyüklerinin etrafında toplanıp saatlerce yapılan sohbetler, biri gelip diğeri giden ziyaretçiler için hazırlanan tatlıların, kömbelerin ''sizler için yaptık'' gururuyla ikramı..

Değişti bayramların anlamı..Değişti bir arada olmanın, büyükleri ziyarete gidip el öpmenin değeri. Bayramların adı tatil, ziyaretler zorunluluk oldu kimilerine göre..

Yine de aynı heyecanı yaşayan, değerleri yaşatan, yaşatmaya çalışan insanların çabası umut oluyor..Moral veriyor, zor şartlarda yarı acı yarı tatlı tebessüm oluyor..

Bayramın adı umut oluyor bir yerde. Gelecek için sevdiklerimiz için ..Birlikte paylaşılan, paylaşılacak güzellikler için. Ne güzel umut etmek, umudu kaybetmemek..Umutla bayram neşesini kutlamak, şekerlerin tadı acısa da gülümsemek..

Bayram ve umut..Bayramın adı umut.. O halde umudu kutlayalım.. Umutla kutlayalım, neşelenelim olabildiğince.. Bayramın adı umut… Kutlu Olsun hepimize.

Fotoğraf: http://www.educaturkdergi.com/2007/ekim/pictures/dosya.jpg

Pide ve Davulcu Sorunsalı- YEŞİM ÖZDEMİR

2008-09-28T11:59:00.002+03:00

Ramazan ayı geldiğinde hani “Ner’de o eski Ramazanlar” diye başlayan cümleler kurmak adettendir ya –gerçi haklılık payı kesinlikle var bence- işte ben de onu yapacağım. Hiç unutmam Miralay Orhan Bey’le bir gün Tarabya’daki yalının… Yok; konu Ramazan’dı değil mi? Eeee yaş kemale eriyor yavaş yavaş; tamam tamam toparladım… Bugün iki önemli konuda kendimce haklı şikayetlerimi dile getirmek istiyorum: “Pide” ve “Davulcu”…

Çocukluğumdan beri her Ramazan geldiğinde , bize en yakın fırına gönderilip pide kuyruğunda beklerken burnuma gelen o mis gibi kokuyu unutmak ne mümkün? Eve gidene kadar ucundan koparta koparta yerdim mutlaka, annemden azar işitme pahasına. Biz küçüktük de ondan mı her şeyin tadı bu kadar güzel geliyordu bilemiyorum; ama ne tavuklar eskisi gibi lezzetli şimdi, ne şokellalar, ne de pideler… Eve geldiğimde önce biraz azar yerdim, sonra da içine tereyağı sürülmüş sıcacık pide!

Bu sene de her sene olduğu gibi büyük bir hevesle, denk geldiğim fırınlardan ve bakkallardan sayısız pide aldım ama bir çoğu hayal kırıklığıyla sonuçlandı. Çünkü bir kere adını doğru koyalım; onlar pide değil!!! Sadece “pide” süsü verilmiş ekmek hamuru. İkisi aynı şey mi yani? Ekmek hamuruna pide şekli verildiğinde yılların ekmeği, kendisini pide mi zannetmeye başlıyor ya da bu konuda kendisine hipnozla telkinde mi bulunuluyor? “Üçe kadar sayacağım. Uyandığında kendini pide zannedeceksin. Biiirrr ikiiii üççç!”. Ekmek hiç, üzerine yumurta sürülüp çıtır çıtır kızarmış bir pidenin yerini tutar mı? Hem ikisinin de yeri ayrı yani… Örneğin reçel yemeyi düşünüyorsam ille de ekmek isterim. Şimdi çocuk seçen anneler gibi onun da kalbini kırmayayım. Neyse… Bu konudaki şikayetimi en kısa sürede Fırıncılar Odası’na bildireceğim. Belki seneye bu gidişe bir dur denilir de ağız tadıyla gerçek pideler yiyebiliriz.

Gelelim davulculara… Çocukluğumdan beri korkarım ben davulculardan. “Niye?” derseniz… Gecenin sessiz karanlığında , adamın birisi hiç çekinmeden avaz avaz bağırarak davul çalıyor. Tabii çocuk aklımla bu bana hep korkutucu gelmişti o zamanlar. Çünkü düşünsenize öğrendiklerimizi: “Bağıra bağıra konuşulmaz”, “Şşşşt gürültü yapma komşuları uyandıracaksın!”, “Gece sokakta kalınmaz!” … Şimdiiii…
Bize “sakın yapma” denilen her şeyi yapan ve o tatlı uykumun en güzel yerinde sıçrayarak uyanmama sebep olan adamdan korkmayıp da ne yapayım?

Haaa büyüdüm de ne değişti? Hiçbir şey… Ama psikolojik açıdan bakacak olursak bazı korkularımızın temelinde, çocuklukta yaşadığımız deneyimlerimizin yattığı bilinmiyor mu? Yani gene sıçrayarak uyandığım gecelerle dolu bir ay geçirdim anlayacağınız. Üstelik kabusum daha da beter bir halde geri gelmişti. Çünkü en azından eskiden davulcular bir mani söylerdi:

Davulumun ipi kaytan
Kalmadı sırtıma mintan
Virin ağalar bahşişim
Alayım sırtıma bir mintan

Bir ritm tuttururdu: “Dangada dan dangada dangada dan dangada”

Sonra başka bir mani söylerdi:

Eski cami direk ister
Söylemeye yürek ister
Benim karnım tok ama
Arkadaşımın canı börek ister

Sonra başka bir ritme geçerdi: ”Dangada dan dan dangada dan dan”

Şimdiki davulcularda ner’deeee? Sevgili davulcumuz başlıyor çalmaya “Dangada dangada dangada dangada” … Dümdüz, ne ritm var ne başka bir şey… Mani mi? Unutun gitsin! Bir de matah bir şey yapmışlar gibi kapıya gelip bahşiş istemeye başladılar şimdilerde: “Bayramın mübarek olsun abla!”. İçimden: “Sen miydin gecenin köründe acayip acayip davul çalıp beni uykumdan sıçratan o adam? Gidip Burhan Öçal ya da Okay Temiz’den bir ders falan alsana! Bir de üstüne para mı vereceğim yani?” diye avaz avaz bağırmak geçtiği halde, iki tane izbandut gibi pala bıyıklı adamı görünce nazikçe gülümseyerek: “Yaa kusura bakmayın. Hiç bozuk param kalmamış” demekle yetiniyorum. “Biz bozarız abla, canın sağolsun!” dediklerinde ise bahşişi vermekten başka bir çarem kalmıyor haliyle. Evet, ben bir korkağım; haklısınız. Ama bu iri yarı davulcuların bir öfke nöbetine kapılarak tokmaklarını kafamda kırmayacaklarının garantisini bana kim verebilir ki? Eğer bir “Davulcular Odası” varsa oraya da bir dilekçeyle mağduriyetimi bildireceğim.

Evettt…Bir Ramazan daha böyle sahte pideler ve ritm yoksunu davulcularla geldi geçti işte ve ne yazık ki bana ayrılan sürenin de sonuna geldik. Bir sonraki Ramazan’da buluşmak ümidiyle esen kalın! Hepinize iyi bayramlar diliyorum. Bana her gün bayram; bence size de öyle olsun…

Fotoğraf: http://www.yeniaktuel.com.tr/2100/resimler/65/im/A261784390CBD741A5FF8412b.jpg

SERBEST RADİKALLER SAYI 22

2008-09-21T12:13:00.005+03:00

Karektersiz misinuz? FARUK SÜRENER

Dünyanın sen olmadan boşluk kalan yeri- FULYA

Tostu ben yaparım sevgilim- KEREM OĞUZ

Beyin ve oksijen- MEHMET SAĞLAM

Hız- NECDET REHAVET

Seagull- NİLGÜN

Riyad'ın Kızları- ÖZLEM AKAYDIN

Mülakat- PİRMETE

"Gülpembe" ile yaşadığım özlem- TUĞBA

Görüşme- YEŞİM ÖZDEMİR

NOT: Yazıları okumak için üzerine tıklayınız.

RESİM: Edward Burne-Jones

Karatersiz misinuz? FARUK SÜRENER

2008-09-21T12:08:00.003+03:00

Pek deyerli arkadaşlarum! Uzun bi ayriluktan sonra yenuden sizlerle beraberum. Geri dönuşumle ilgilu olarak başta Okan kardeşimuz olmak uzere yapimda ve yayimda emekleyen herkese müteşekkürü bi borç bilirum.

Her ne gada ben bu yuce toplumumizu daha önce bi nebzen de olsa aydinlatmişsam da gördum çi, daha aydinlatilacak çok karanluk nokta, aşilacak çok engel, yüzulecek çok havuz ve kaldirulacak çok halter vardur. İşte o yuzden yenuden garşinuzdayum.

Bucün sizleru çok önemlu bi konida aydinlatacağum. Biliysinuz ki, Hincal Ulunç adli bi sipor yazarimuz, Emre Bölözoğli adli bi milli takim fitbolcumiza “karaktersuz!” dedu. Ondan sonra da ortalik gariştu! Uyy bi cörsenuz, biri bişey diyor, öteku başka bişey, beriki daha paşka bişey.. Bi kavga bi gürultu.

Nihayet konu bana gada geldu. Genç bir arkadaşimizun kafasi karişmuş. Soruyor bana, “Karakter dedukleru şey nedur, Tarik abi? Bende var midur acaba? Eyer varsa bende olduğuni nasul anlaycağum? Belirtileru nelerdur? Bi aydinlatursan sevinirum ama aydinlatmazsan da üzulmem, canin sağolsun.” demuş. Ne demek arkadaşum, tabi ki aydinlatirum, vazifemuz daa.

Eski okurlarimun kolaylikla tahmin ettiği gibi şimdu test zamani... çikarun maus kilavyeleru... Uzun bi ara verdiğimuz içun önemli bi kurali tekrar hatirlatayum. Testteki seçeneklerden sadece bi tanesinu işaretleyeceksinuz. Aksi taktirde yanitinizu okurken içumden “Salak midur nedur, 2 şik birden işaretlemuş!” diyebilirum. Sonra demedu demeyun daa!

KARAKTER TESTİ
SORU : Misal, bi kizu deliler gibi seviysinuz. Babasi da çok zengin, hatta babasinun kendisu fabrikatördur. Bi gün kizun evine cidiysinuz, babasi sizu görüyor ve kizu yokken size bir tomar yüzbin YTL para (rakamla 100bin YTL) uzatiyor. Diyor ki, “Al şu parayi da kizimun peşinu birak!” Soru şudur: Ne yaparsinuz?

YANIT:

a. Ben de babasina derum ki, “İstirham ederum sokun o kirli paralaru cebinuze. Benim duygularum satiluk deyildur daa”
b. Benim de duygularum satiluk değildur. O yuzden kesin konişirum “Kesinlukle olmaz, mümkun deyul, sadece merak ettum de, Ne kada para var bu tomarun içunde? Dolar mi YTL mi, hemen mi karar vermemiz gerekeyu, bi telefon açabilir miyum?” derum.
c. Ben de derum ki, “Olur ama kizunu birakma karşiluğunda bu parayu aldiğuma dayir bi pirotokol yapalum. Sonra siz benu suçlarsinuz, neme lazim.”
d. Tarik abi ben bi diciturk teknisyeniyum. Bigün benum başima da celmişidu. Evine tamire gittiğum herifun biri beni biruyle kariştirdu galiba, “kizimun peşini birak” falan demiştu. Ben daha ne oliyor demeden, bi tomar para vermişidu adam bana, ne adami tanirum ne kizinu, ben de parayi alup gitmişidum. O yuzden ilk 3 şik ile ayni sayilmam di mi abi?

TESTİN DEĞERLENDİRMESİ

Şimdu, sirayla gonuşalum. A şikkunu işaretleyenler, karaktersiz deyuldur. B şikkunu işaretleyenler ise karaktersizdur (bozulmaca yok, siz işaretlemişsinuz). C şikkunu işaretleyenler ise karaktersizliklerinu pirotokole bağliyacak kadar salaktir ayni zamanda. D şikkunu işaretleyen bi adet okurimuz ise, bucün kendi işinu kurmuş bi vatandaşimizdur. E şikkunu işaretleyen arkadaşlarimuz varsa başka bi testi yapip yanlişlukla bu testin deyerlendirmesinu okuyordur, çünkü bu testte oyle bi şik yok. Benzer şekulde a a, b b, c c veya d d şikkunu işaretleyen arkadaşlarimuz varsa da onlarin karakter testunden önce şaşiluk testi yapmasu lazimdur.

Gördüğünuz cibi siz yuce toplumumizu yenuden aydinlattum. Neden? Çünku bu benim işum. Aydinlatmadan duramayrum. İşul işul karakterleri şimduden görmeye başladum bile. Artik gafalarda hiç bi soru işaretu galmamiştur herhalde.

Hepinuze aydinluk günler dilerum.
Tarik (Toplum Aydinlaticisu)

Fotoğraf: http://ndn.newsweek.com/media/25/71014_MoneyHappiness_vl-vertical.jpg

Dünyanın sen olmadan boşluk kalan yeri- FULYA

2008-09-21T12:01:00.004+03:00

Zaman gelir, hayatın o deli ritmi içinde, durur ve düşünürsün. Yerini kaybetmiş ve dünya üzerine öylece savruluvermiş gibi duyarsın kendini. Ve sorarsın kendine; ait olmanın ne demek olduğunu, nasıl olduğunu ve bunu daha önce tüm huzuruyla yaşayıp yaşamadığını. Sonra alır başını gidersin. Bir huzur mekanı gerektir sana.

Dünyanın kıyısında duran birinin yerini bulması için bir deniz kıyısına ihtiyacı vardır, bilirsin. Ve yol seni götürür oraya. Serin bir yaz rüzgarında oturur da ayaklarında duyarsın suyun ferahlığını, bir balık sıçrar tam o anda, adını bilmediğin bir kuş öter belki çok uzaklarda bir yerde... Hayıflanırsın kendi kendine ve hayranlık duyarsın kuşların balıkların ve çiçeklerin adını bir çırpıda sayıp da doğayla öylesine bütün olanlara. Sığınır kalırsın o deniz kenarına. Ve beklersin. İstersin ki; bir yol açsın hayat sana ve işte tam orada, o deniz kenarında, dalgaların sesi söylesin sana, ait olduğun dünya parçasını... İstersin ki; sıçrayan balıkla balık, tepedeki kuşla kuş, su ile su ol... Su gibi ol...

Böyle başlar duracağın ve kalacağın yeri bilmek. O koca tabloda sana sunulan yeri keşfetmek. İşte o an farkedersin bunca yıl nerede durduysan eğreti nerede durduysan yabancı olduğunu. Ve ancak yerini bulduğunda, anlarsın o yabancı, eğreti duruşun yarattığı ve hep sebepsiz sandığın kederi. O yaşadığını sandığın yıllar boyu hep huzursuz bir ruh olarak dünya üzerinde gezinip durduğunu. Hayatın içine karışamadan kayıp gittiğini... Ve kederine gözle görünür bir sebep bulamamış olduğun takılır aklına. Aile vardır, ev vardır, okul vardır, sıra vardır, arkadaş vardır, sevgili vardır ve bir de o ucu bucağı olmayan, seni sarıp sarmalayan başından bir türlü atamadığın keder... Suçlamışsındır çoğu zaman kendini nankörlükle hatta. Öylece sürüklenip gitmişsindir hayatın ipinden tutunup ve ne zaman ayağa kalmaya, hayatın peşinden, kendi ayakların üzerinde yürümeye kalkışsan hızın yetmemiştir. İçinde seni tetikleyen güce kızmışsındır. Bacaklarındaki dermansızlığa kızmış da kızmışsıntır. Gözlerinin üzerinde ince bir tül gibi duran kedere kızmışsındır. Ama kalakalıvermişsindir öyle kabullenmiş ve teslim olmuş."Budur hayat" demişsindir "Bana bir tül ardından bakmayı layık görendir." Oysa güneş altında herşeyin bir vakti zamanı var demiştir biri sen bunu es geçmişsindir.

Ve sonra birşey olur. Durursun bir yerde. Hayatın ipini bırakıverirsin bir süre. Cesursundur artık dünyayı tanıyor, biliyorsundur. Ve işin tuhafı o ipin arkasından koşacak kuvveti duyuyorsundur bacaklarında. Daha da tuhafı ipin ucunu nerede bulacağını kestirecek kadar keskindir gözlerin. Ve mırıldanırsın kendi kendine "Bekle ve gör...Geleceğim." İz sürmeyi öğrenmişsindir artık. Hayat sana bir yer hazırlamıştır bunu da biliyorsundur. Ve o yeri bulup oraya sığınacaksındır. O zaman taşlar yerine oturacaktır. O zaman tablo tamamlanacaktır. Er ya da geç... Kararlıysan yerini bulmaya hayatın içindeki o küçük izleri takip ederek ilerleyeceksindir. Ve hayat, seni alıp incitmeden, nazikce bırakıverecektir dünyada, sen olmadan boşluk kalan yere. Çünkü hayat kararlı ruhları asla yarı yolda bırakmaz.

Ve şimdi hiç de aklında olmayan bir yerdesindir. Hayat göz açıp kapamanla atmıştır seni o yere de şaşıp kalmıştır yüreğin. Belki bir deniz kenarına belki de o su ferahlığını için için yaşatan bir kalbe... Ve artık biliyorsundur yerini. Senin yerin kendini su gibi hissettiğin yerdedir... Dünyanın, sen olmadan boşluk kalan yerinde...

Fotoğraf: Ara Güler

Tostu ben yaparım sevgilim- KEREM OĞUZ

2008-09-21T11:54:00.008+03:00

Bir çok şeyi yapamayabilirim

Ama tostu ben yaparım sevgilim.

Önce ekmekleri kızartırım. İçlerinde peynir olmayacak. Az zeytinyağı sürerim ekmeklere. Kimse demedi mi sana, katı yağ ile güzel olmaz tost diye... İlle de zeytinyağı olacak. Ama az olacak. Zeytin genzini yakmayacak. Aman ha.

Tam o sırada hellimleri dilimleyip tavaya atarız. Yine az zeytinyağı. Ve hatta hellimlerin yanına kavrulmaları için ceviz de koyabiliriz. Sen hiç az yağda kavrulmuş sıcak ceviziçi yedin mi? Çok güzel olur bebişkom.

En son domatesler. Onlar ısınmayacak ama. Tostun içine koyacağım domates dilimlerini. Diri olacaklar. Pembe, eciç büçüş Çanakkele dometesi olsa ne ala. Yoksa da bebek domates en iyisi. Çünkü bebek domatesler kış boyu tadlarını korurlar. Domates kurusu olsa da çok yakışırdı ama, onun için aktara gitmek gerek. O zaman çok acıkırdık. Daha fazla acıkmayalım sevgilim.

Tostu ben yaparım, sen çayı demle sevgilim.

Ama önce gel seni bir öpeyim, öpeyim sevgilim...

Fotoğraf: http://img306.imageshack.us/img306/8718/tost0fr.jpg

Beyin ve oksijen-MEHMET SAĞLAM

2008-09-21T11:40:00.002+03:00

Sağlıklı, dinamik ve refah bir toplum olabilmenin ön şartı sağlıklı beyinlere sahip olmaktır.

İnsan vücudunu oluşturan trilyonlarca hücreden her biri kendi kendini sürekli yenilemektedir. Büyüyen saçlar ve tırnaklar, bu yenilenmenin en belirgin görüntüsüdürler. Oysa vücudumuzda mikro seviyede cereyan ettiği için göremediğimiz haftalık, aylık, mevsimlik ve hatta yıllık “tazelenmeler” oluşmaktadır. Ciğerler, kalp, mide, kemikler, ilikler ve pul pul dökülen deri gibi tüm bedenimiz, en geç 11 ay içinde tamamen değişmektedir. Yani bir yaş gününden diğerine kadar bedenimiz tamamen yenilenmektedir. Beyin hücreleri hariç... İşte bu konuda bilinçlenmenin hayati önemi vardır!

Beyindeki sinir hücreleri (nöronlar) yenilenemezler; çünkü merkezi sinir sistemi ve beyin kendi kendini üretemez. Doğduğumuz günden, ölünceye kadar her gün yüzlerce nöron kaybederiz ve verine yenileri gelmez. Bu kayba rağmen beyin küçülmez. Çünkü sürekli dallanıp, budaklanır ve yeni nöron dalları (dendritler) oluşturur.

Beyin; hayata, 100 milyar gibi astronomik bir hücre sayısı ile başladığı için günlük hücre ölümleri önemli sayılmaz. Yılda 100 bin nöron kaybetse bile, bu, 100 yılda 10 milyon hücre eder ki beynin ancak on binde biri kadardır.

Minimal düzeydeki bu doğal beyin kaybı yanında, nöron imhalarına sebep olan başka etmenler de vardır. Bunlardan biri alkoldür. Bir duble rakı, bir bardak şarap veya bir şişe bira içindeki alkol, günlük doğal kaybın çok üstünde nöron ölümüne sebep olur. Bu da önemsiz görülebilir. Ama her gün 35 cl’lik bir şişe rakıyı mideye indiren bir insanın 50 yılda 200 milyondan fazla nöron kaybettiği göz önünde tutulduğunda, alkolün ciddi sorunlar doğurabileceği ortaya çıkar.

Uyuşturucu maddeler, eksoz gazları, sigara dumanı, çeşitli kimyasallar ve hava kirliliği gibi faktörler de hem sinir hücrelerini öldürürler, hem de nöron devrelerinin sıhhatli çalışmasını önlerler. Akciğerlerimize büyük bir keyifle çektiğimiz sigara dumanının muhtevasında 2 bin farklı madde olduğunu bilmek, bize bu konuda daha iyi bir fikir verebilir.

Nöron ölümlerinden daha önemlisi, mevcut hücrelerin sağlıksız çalışmalarıdır. Beynin fonksiyonel bozukluğuna neden olan bir başka zararlı madde de cıva’dır. Bu maddenin henüz bilinmeyen bir nedenden dolayı beyne yerleşerek -özellikle çocuklarda- zekâ geriliğine yol açtığı görüşü bilim dünyasında büyük kabul görmüştür.

Cıva bizlere, diş doktorlarımız tarafından -iyi niyetle- enjekte edilmektedir. Çünkü dolgu maddesi olarak kullanılan “Amalgam” denen bileşik cıva içermektedir. Zamanla buharlaşıp, solunum yoluyla kana karışan ve beyne yerleşen bu zehrin dünyada milyonlarca insanı etkilediği ileri sürülmektedir. Bazı ülkeler Amalgam kullanımını yasaklamış ve bazıları da yasağı en kısa sürede uygulamak için karar almışlardır.

Bütün bunlardan daha önemlisi, hemen hemen herkesin gözünden kaçan bir başka faktördür:

OKSİJEN...

Her organ gibi beynin de enerjiye ihtiyacı vardır. Beyin bu enerjiyi, oksijenle glikozu yakarak elde eder. Diğer bütün organlardan daha çok çalıştığı ve daha karmaşık yapılı olduğu için de, daha fazla oksijene gereksinim duyar.

Beyin, vücudun sadece %2’si kadar bir ağırlığa sahip olduğu halde, kana karışan oksijenin % 20’sinden fazlasını kullanır. Yani payına düşmesi gereken oranın 10–12 katını...

Bu nedenle; aylarca aç, günlerce susuz kalabildiğimiz halde üç dakikadan fazla oksijensiz kalamayız. Demek ki beynin hayatiyeti için en önemli ihtiyaçlardan biri oksijendir. İşte bu gerçek ışığında ortaya çıkmış olan aşağıdaki varsayım üzerinde ciddi biçimde düşünmemiz gerekmektedir: “Günde ortalama 7–8 saat içine kapanarak uyuduğumuz yatak odalarımızın yeterince havadar olmaması, başımıza çok büyük işler açmaktadır.”

Soğuk havalarda ve özellikle kışın, birçoğumuz, yatak odalarımızın kapı ve pencerelerini sıkıca kapatarak uyuruz. Hatta bununla yetinmeyerek, cereyan yapmaması için, kapı ve pencere kenarlarını süngerlerle ve bantlarla izole ederiz. Bu tutum, yatak odalarımıza temiz hava ve oksijen girişini tamamen engeller.

3-4 saatlik bir uykudan sonra, soluduğumuz havanın oksijen oranı iyice azalırken, karbondioksit oranı artar. Daha kötüsü, odada alevle yanan bir ısınma aleti varsa, bu oranlar daha kısa sürede olumsuzlaşarak değişir. Bu durum, başta beyin hücreleri olmak üzere, bütün organlarımızın biyolojik ve fizyolojik sağlığını kötü yönde etkiler.

Oksijen yetersizliğinin beyin sağlığını şöyle etkilediği düşünülmektedir:. Günden güne zayıflayan nöronlar ölmektedir.
. Fizyolojik fonksiyonunu tam gösteremeyen nöronların yeni bağlantılar (dendritler) yapmaları ve elektriksel devreler oluşturmaları zorlaşmaktadır. Bu, çok önemli bir yetenek kaybıdır, çünkü geniş düşünebilme yeteneği, bu bağlantıların çokluğu ve işlekliği ile ilintilidir.

. İki hücrenin birleştiği yerdeki boşluk anlamına gelen sinapsların çalışma düzeni bozulduğu için, hücrelerarası haberleşmede aksaklıklar oluşmakta, bu yüzden nöron devreleri sağlıksız çalışmaktadır. Bu da kısa vadeli hafızada hissedilir bir tembelleşme oluşturmakta ve ezberleme yeteneğinin azalmasına neden olmaktadır. (Bir toplumda “unuttum” sözcüğünün çok sık aralıklarla işitilmesi ve bunun çoğunluk tarafından geçerli bir mazeret sayılması, hafıza tembelliğinin en açık göstergesidir, denilebilir.)

. Ortaya dil (lisan) ile ilgili problemler çıkmaktadır. Ve insanlar, anadillerini bile konuşurken uzun süre duraklamakta, “...ıı” yardımcı sesini sık sık kullanmakta, kekelemeye kadar varan dil sürçmeleri sergilemekte ve zihinsel blokajlar (filmin kopması) gibi geçici konuşma ve düşünme yeteneği kaybına uğramaktadırlar.

Konuşma yeteneğindeki ulusal noksanlıkların eğitimle, yaşam biçimiyle ve ekonomik sorunlarla ilgisi olabileceği gibi, beyinsel fonksiyonların düzensizliği ile de yakın ilintisi vardır. Çünkü dil, beyin kabuğunun (korteks) solunda bulunan Broca ve Wernicke adlı bölgelerin diğer beyin bölgeleri ile olan işbirliğinin meyvesidir.

Bu iki bölge, sözcükleri kavramlaştırırlar, anlarlar ve anlamlandırırlar. Ayrıca, akciğerlerden üflenen havanın ses tellerini titreştirmesinden sonra oluşan notaların anlaşılır kelimelere dönüşmelerini sağlamak için, gönderdikleri sinyallerle ağız ve gırtlak kaslarını gereken şekle sokarlar.

Ağız ve gırtlak kasları, bu milimetrik ve hassas hareketleri zamanında yapamıyorsa veya duraklamalarla yapıyorsa, sinyalleşmede bir aksaklık veya tembelleşme var demektir. Bunda, oksijen yetersizliğinin rolü büyüktür.

. Düşünce tembelliği oluşmaktadır.
İnsan, konuşurken beyninin sadece Broca ve Wernicke bölgeleri aktif hale gelmez, sağ yarım kürede özcüklerin ifade ettiği kavramları hayal eden bölge de aktifleşir. Bu aktivitelerin zihinsel bitkinliğe yol açmaması ve uzun süre devam etmesi için; nöronların sıhhatli, canlı ve dayanıklı olmaları gerekir. Oksijen eksikliği, nöronların giderek sağlıksız çalışmalarına ve ölmelerine etki eden sebeplerden birisi olarak kabul edilmektedir.

. Hafıza, düşünce ve dil tembelliği gibi zihinsel faaliyet düzensizlikleri yanında oksijen yetersizliğinin ne tür bedensel arızalara yol açtığı da ayrı bir araştırma konusudur. Yeri gelmişken burada bir başka önemli olguyu daha vurgulamak

Diğer hiçbir canlıda, insan beynindeki kadar gelişmemiş olan beyin kabuğu (korteks), bizlere insan sözcüğündeki anlamı kazandıran eşsiz bir beyin tabakasıdır.

Düşünsel yaşamımızı, kültürel yapımızı, uygarlığımızı, bilimsel ve teknolojik düzeyimizi ve en önemlisi konuşup iletişim kurabilme yeteneğimizi bu tabakaya borçluyuz.

Korteksteki nöronların da bedenin diğer hücreleri gibi günlük protein, vitamin ve minerallere ihtiyaçları vardır. Bunlarla beraber, kendi “santral”lerinde enerji üretebilmeleri için şeker ve oksijene büyük ihtiyaç duyarlar. Fakat beynin gereksinim duyduğu bütün besin ve oksijenin tamamen karşılanması, onun sürekli mükemmel işleyeceği ve üstün isler başarabileceği anlamına da gelmez.

Beyin sağlığının devamı için; onu zararlı gazlardan ve kimyasallardan iyi korumamız da hayati önem taşır. Özellikle; karbondioksit, karbonmonoksit, hava gazı, eksoz gazları, sigara dumanı, boya ve tiner buharları, asitler, keskin temizlik maddeleri, aşırı alkol, çay, kahve ve uyuşturucu maddelerle birlikte gereksiz ilaç kullanımlarından uzak kalabilmek beyni sağlıklı tutabilmenin ön şartlarından biridir.

Bugün 70–80 yaşlarında hala üstün fikirler ve yapıtlar üreten insanlar varsa, onların beyin sağlıklarını korumada büyük ölçüde başarılı olduklarını söyleyebiliriz.

Alıntı: Mehmet Sağlam’ın “Beynin Kimliği” adlı kitabından...

Resim: http://www.alternatif-tip.net/hastaliklar/beyin_1.gif

Hız- NECDET REHAVET

2008-09-21T11:37:00.001+03:00

"büyük kent insanının sık kullandığı uyuşturucularından biri de HIZ." der engin geçtan hayat isimli kitabında.

ki benim için iki ile çarpılmalıdır kanımca bu birim. nasıl ne zaman ne şekilde peydah oldu bilmiyorum ama kendimi bildim bileli yetişecek bir yerim olmasa da yapacağım işler, gideceğim yerler sanki üzerimde bir yükmüşcesine bir an önce onlardan kurtulmak istercesine neredeyse koşar adım hallederim dışardaki işlerimi.

bu bir hastalık mıdır bilmiyorum. fazla hatta çok fazla dakiğimdir aynı zamanda. randevularıma hep zamanından önce giderim. güzergahım üzerindeki tüm toplu taşım araçlarının saatlerini bilirim bu da bana zaman kazandırır vs. ama sadece o kadar. vakit nakittir sözü hoş bir sada imiş sadece baki kalan bu kubbede. tersi olsaydı zati "bil geyts"den zengindim şu an şu kubbede.

belki sırf bu hız nedeniyle çoğu zaman ineceğim zemin kat yerine bulunduğum katın numarasına basıyorum asansörde ama ilginçtir bugüne değin aracın geldiği istikamete alınmak üzere dolmuş parası uzatmadım ya da ters istikamete giden araca binmedim. lakin yine de ayda ortalama bir şemsiye kaybetmişliğimi (unutmuşluğumu) de itiraf etmeliyim bu hız yüzünden.

yine de bazen iyice yorulduğumda ya da geçtan'ın bu sözü aklıma geldiğinde bir yolunu bulup şehrin olağan akışının dışına atabildiğimde kendimi, yavaşlar dünya yıkılsa umursamaz bir halde etrafı, insanları, araçları, dükkanları seyrederek adeta yaşamı sindirerek yürürüm.

iyi geliyor.

tabi yürürseniz

Seagull- NİLGÜN

2008-09-21T11:28:00.001+03:00

Eylül’den çok sarı yaza yakışan bir gece, çıt çıkmıyor sokaktan. Havada asılı kalmış bulut kümeleri bir yerlerden gelecek rüzgarı bekliyor özlemle.Balkondayım, başım duvarına yaslı , gözlerim gökyüzünde nedense dünyanın yükünü üzerimde hissediyorum! Ne sigara , ne bir içecek olmayan elim boş kalamıyor, duvarına hafif hafif vuruyor balkonun. Bakıyorum , beş parmağımı da açmışım dokunur gibi sever gibi vuruyorum beyaz plastik badanalı duvarın üzerine. Son zamanlarda derin düşünürken ve bir türlü yüzeye çıkamazken yaptığım bu yeni hareketi şaşkınlıkla fark ediyorum. Sessiz sorgulamaya başlarken zihnimde bir ışık yanıp sönüyor aslında serin duvara değil kendi iç iklimime dokunuyor, endişe duyan içimdeki beni sakinleştiriyorum belki de?...

Zamanı tutmuyorum zaten o tutulmuyor , çok ağır akıyor şimdilerde oysa ben çabucak geçsin istiyorum! Kalkıyorum odaya gidip başucumda yanan lambaya yaklaşıyorum elimde kitabım. Okuduğum satırlar kah gülümsetiyor kah düşündürüyor beni İstanbul’da bir günün içinde dönen, 15 kişilik romanı usulca kapatıp benim yaşadığım İstanbul’a dönüyorum. Gecenin karanlığında Eylül’e uymayan bir ağustos böceğinin cılız sesi yayılıyor pencereme doğru. Vaktin geçiyor, diyorum hafif gülümseyerek!...

Az sonra gelmeyeceğini! bildiğim uykunun kollarına kendimi bırakıyorum. Aklıma geliyor geçmişte aldığım bir eğitimden usta bir ses: ‘Huzur , dinginlik size ne söylüyor , nasıl bir resim bu ?’ Beyaz bir sayfanın üzerinde renkler ve sesler görmeye başlıyorum. Mavi dingin , usulca alttan alta oynayan suların üzerindeyim. Bir küçük sandal arkadan takma motoru var, seagull! –bunu derken kocaman bir gülümseme yayılıyor dudaklarıma- dümen elimde sessizliğin içinde bilmediğim bir yere doğru yöneliyorum. Bir kendimle ben! Öylece , mavi bir gök var üzerimde biliyorum, doğanın kendi içindeki ritmini bozmadan ilerliyorum. Daha önce hiç gelmediğim ama orada olduğunu bildiğim suyun kıyısındaki ahşap kulübenin küçük iskelesine yanaşıyorum. Şimdi o küçük hiç bilmediğim ama varlığından adım kadar emin olduğum kulübedeyim! Gün, ay , yıl, zaman yok burada . Sadece ben, üzerimde gök kubbe, yanı başım mavi bir su…Gözlerimi kapatıyorum , dışımdaki dünyanın bütün kiri, pası, acısı, özlemi, endişesi ………..giderek uzaklaşıyor! Dalıyorum…

Hafif serin bir rüzgar yüzüme değiyor, üzeri renkli fiyonklarla dolu ince polar battaniyeme iyice sarılıyorum… Gün , zaman geri gelmiş , sabah olmuş ve ben uyumuşum, belki de zamanın ötesin(d)e tatlı bir yolculuk yapmışım, kim bilir? …

Nilgün
17.09.2008

Seagull: (1) Martı; Benim için özel bir can. (2) Son derece sessiz çalışan, küçük teknelere dıştan takılan, görüntüsü zarif bir motor.

Fotoğraf: Salih Zeki Fazlıoğlu

Riyad'ın kızları- ÖZLEM AKAYDIN

2008-09-21T11:24:00.002+03:00

* Aşkın ne denli tehlikeli olduğunu bilsem, aşık olmazdım.
Denizin ne denli tehlikeli olduğunu bilsem, yelken açmazdım,
Kendi sonumu bilsem, hiç başlamazdım.
Nizar Kabbani* (Kitaptan )

Giydikleri çarşafın renginden mi, yaşam koşullarının değişikliğinden mi bilinmez Orta doğu ve Arap ülkelerinde yaşayan kadınların hayatı batı kadınlarınınkinden daha farklıdır.

Hayatlarını, kanadı kırık bir kuş ürkekliği ile sürdürürler.

Oysa hayat devam eder olanca hızıyla ve bu kadınlar da bir yerlerden yakalamaya çalışırlar devam ettirmek zorunda oldukları hayatlarını.

Onların hayatlarında, eşlerine kayıtsız şartsız bağımlılık vardır, sokaklarda aynı giysiyi giyme zorunluluğu vardır ki bu, yerlere kadar uzanan bir çarşaf ve dünyaya küçük bir kafes ardından bakmasına sebep olan peçeden ibarettir. En ağır ceza recm vardır, eşlerinin diğer kadınlarına katlanma zorunluluğu vardır, bir erkek birkaç kadınla evlenebilir ve diledikleri anda bitiriverirler evliliklerini, kadın katlanmak zorundadır, onlar kadındırlar ve kadın her yerde kadındır.

Hayatın doğal akışı gereği Arap kadınları da aşık olurlar, mutlu olmak için çırpınırlar, güzel ve özel olmak olmak isterler, oysa küçük gibi görünen çok özel bir değere sahip değildirler. Ona sahip oldukları anda hayatları daha bir yaşanılası olacaktır.

Özgür değildir arap kadınları.

Raca el Sana daSuudi Arabistan’da yaşayan arap kadınlarından biri. Ülkesindeki kadınları anlatan çok hoş bir roman yazmış. Romanın adı Riyad’ın Kızları.

Riyad’ın Kızları, Raca el Sana’nın kaleminden Suudi Arabistan’ın Riyad kentinde yaşayan dört genç kadının hayatından kesitler sunuyor okurlarına. Bu kadınların toplum içindeki durumları, aşkları ve yaşadıklarını aktarıyor, gizli bir kapının açılması gibi.

Her ne kadar “ Sex and the City” dizisine benzetilip Suudi Arabistan’ da yasaklanmış olsa da kadınların hayatlarını ve özellikle aşklarını gün ışığına çıkarmaya gayret eden bir roman Riyad’ın Kızları. Türk okurlarla Doğan kitap tarafından, Deniz Başkaya’nın çevirisi ile buluşturulmuş.

Yazar bir de anlamlı bir not düşmüş romanının tanıtımını yaparken ; “ Umarım bu kitabı bitirdiğinizde şöyle dersiniz : - Evet öyle. Anlatılan çok muhafazakar bir İslam toplumu. Oradaki kadınlar erkek egemenliği altında yaşıyorlar. Ancak ümitleri, geleceğe yönelik planları, azimleri ve düşleri var. Tıpkı dünyanın diğer yerlerindeki kadınlar gibi onlar da sırılsıklam aşık oluyorlar, onların da aşkları tükeniyor.
Ve umarım, bu kadınların azar azar, emekleyerek kendi yollarını ki bu yol - Batı’yı takip eden yol değil- , dinlerine ve kültürlerine ait değerlerin iyi yönlerini koruyan ve reform yapmaya imkan verecek bir yol çizmeye gayret ettiklerini de görürsünüz.

Riyad’ın Kızları okunulması ve üzerinde düşünülmesi gereken bir roman.

"Gülpembe" ile yaşadığım özlem- TUĞBA

2008-09-21T11:07:00.002+03:00

Geçen hafta, rüyamda gördüğümden bu yana sürekli seni düşünüyor, sabah olmasını istemiyorum, sadece rüyada yapabilme şansı bulduğum sohbetine doyabilme ümidiyle. Ne güzel konuşuyordun, ailemizin en yeni üyesi, Emre'yi kucağına verdiklerinde, babamın, amcamın, halalarımın, çocukluklarını, muzipliklerini anlattığın aile meclisinde.

Pastalar yeniyor, çay içiliyordu eski günlerdeki gibi. Yine hep birlikte, birinci katın salonuna doluşmuştuk etrafında toplanıp, anlattıklarını dinlerken. ''Tuğba nerdesin?'' diyen ses olmasa kimbilir ne sohbetler edecektik ama uyanmıştım işte, nerede olduğumu anlamaya çalışıp, ''Babaannem nerde, gitti mi'' ? derken.

Rüya mıydı yaşadığım güzellik, az önce karşımda oturan babaannem, nerede? Neden çağırdınız, bensiz olmaz mıydı çağırmanızı gerektiren durum ?,Hiç olmazsa biraz daha uyusam, biraz daha konuşabilseydim Babaanneciğimle ? Hem daha boynuna bile sarılamamıştım çayıni içsin diye beklerken. Yok işte, yok.

Çocukluğumdan itibaren en sevdiğim aile büyüğü, nasihatlarını dinlerken sıkılmadığım, annem babam olmadan gezmelere, tatillere gittiğim, yanındayken hiçbir şeyden korkmadığım, en özel insandın. Bayramlarda elini öptüğümde, en çok harçlık veren, iİlkokul dördüncü sınıfta pekiyi ile geçince daha erken denmesine rağmen söz verdiğin için ''Pinokyo'' marka mavi bisikleti hediye eden de sendin.

Canı sıkıldığında ona şarkılar söylerken, ''çok sevdiğim bir sanatçı vardı, Yelda Gürani adında.Gramafonda şarkılarını dinlerdim. Onun adını vermek istedim sana, olmadı ama müzik sevgisini vermişiz bu iyi olmuş diyerek, konservatuar sınavlarına girmeyi destekleyerek, mutlu eden çok sevdiğim büyüğüm. Ne kadar çok güzellik yasadık, ne kadar sıkıldık yolunda gitmeyen işlere.

Suratımı asıp yanına geldiğimde ''kim üzdü seni'' derken nasıl da güç alırdım varlığından, beni korumandan. Annem babam senin yanında bir şey demezlerdi ya bir yerlere giderken beni de götürmene, uçardım mutluluktan her defasında.

Sonra büyüyüp aşık olduğumda gözlerimdeki pırıltıyı, gözyaşlarımı gizleyerek, kimseyle paylaşmadığım ayrılık hüznünü ilk fark eden de sendin ''çok sessiz, bir sıkıntısı var ya hayırlısı'' diyerek anlatmamı beklerken.

24 Temmuz 2000 yılındaki dönüşü olmayan gidişinden beri öyle arıyorum ki seni. Ne anılar, ne şarkılar..Yıllar geçtikçe daha da büyüyor özlemin. Geçen gün, poz vermeyi sevmediğin için habersiz çekilen fotoğraflara bakarken, bir tanesinde yarı gülümseyen bir ifade gördüm. Hani hastaydın, herkes yanındaydı ve amcamın kızı yeni doğmuştu. Yüz ifadesi, iri gözleri, uzun kirpikleri, kalın kaşları ile ne kadar sana benziyordu Elif Mirza. Gülüyordun torununa bakarken.
Az önce radyoda, aklıma seni ve anılarımızı getiren Barış Manço'nun da babaannesi için bestelediği ''Gülpembe'' şarkısı vardı. Gözlerim nemlenerek eşlik ederken, seni son kez görmemi sağlayan arkadaşımı minnetle andım, ''iyi ki o hafta sonu erteleme yapmadan, Mersin'e gidip, babaannemi görmüşüm'' dedim. İyi ki görmüşüm son kez seni.

''Dudağımda son bir türkü Gülpembe/ Hala hep seni söyler/ seni çağırır gülpembe/ Gözlerimde son bir umut gülpembe/ hala hep seni arar seni bekler gülpembe............''
Babaanneciğim..Ellerini öpüp boynuna sarılamayacağım bir bayram daha yaklaşıyor. Gittiğinden bu yana eskisi kadar kalabalık değil bayramlar, eş dost sohbetleri. O o meşhur akşam yemekleri de azaldı.

Bayram yaklaşıyor babaannem ..Ellerini öpüp, boynuna sarılamayacağım bir bayram daha geliyor..Biliyorum yanımızda olacaksın göremesek, dizlerinin dibinde oturamasak ta..Sohbetlerimizde, geçmişi yad ettiğimiz güzel anılarda başrolü oynayacaksın.. Sevgiyle, hasretle anacağız seni ve dönüşü olmayan yere uğurladığımız sevdiklerimizi...

Bir yerlerden tebessüm edeceksin bizlere.. Seni çok sevdiğimizi bileceksin yine.. Seni çok özlediğimizi anlayacaksın sözlerimizden, gözlerimizden…

Babaanne..Babaanneciğim seni çok özledim...

Resim: http://farm2.static.flickr.com/1138/812612201_7b0515b909.jpg